สมัยโบราณตอนที่ชาวจีนไปอเมริกาใหม่ ๆ คำที่ใช้เรียกพวกเขาคือ Chinaman ซึ่งก็ตรงไปตรงมาดี ทำนองเดียวกันกับ Frenchman หรือ Englishman

แต่วิธีการใช้คำทำให้ Chinaman กลายเป็นคำที่มีนัยดูถูก เพราะชาวจีนสมัยโน้นไม่ได้เดินทางไปอเมริกาอย่างเต็มภาคภูมิเฉกเช่นชาวอังกฤษหรือชาวฝรั่งเศส แต่ไปในฐานะกรรมกรสร้างทางรถไฟในรัฐแคลิฟอร์เนียช่วง the Gold Rush = ยุคตื่นทอง คุณผู้อ่านที่เคยดูหนังเช่น Shanghai Noon หรือ Kung Fu หนังทีวีจากเมื่อ 30 กว่าปีที่แล้ว ก็คงพอเห็นภาพว่ากรรมกรชาวจีนในยุคนั้นมีความเป็นอยู่อย่างไร

สิ่งหนึ่งที่คุณอาจจะจำได้คือชาวจีนสมัยนั้นเป็นที่ดูถูกดูแคลนโดยคนผิวขาวอย่างมาก ในแคลิฟอร์เนียไม่มีระบบทาส เพราะเป็นดินแดนที่บุกเบิกใหม่ แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าความรังเกียจเชื้อชาติจะไม่ไปถึง

สมัยนั้นชาวจีนเป็นที่รังเกียจแค่ไหนก็ดูได้ง่าย ๆ จากที่ชาวเม็กซิกันได้ค่าแรงถูกกว่าคนขาว แต่ชาวจีนได้ค่าแรงครึ่งเดียวของชาวเม็กซิกัน โดยยอมทำงานอันตรายที่แม้แต่ชาวเม็กซิกันก็ไม่ทำ เช่นการระเบิดหินภูเขา

ปัจจุบันเราเรียกงานประเภทนี้ว่างาน 3D ซึ่งไม่ได้เกี่ยวอะไรกับสามมิตินะครับ แต่ย่อมาจาก dirty, dangerous, demanding = สกปรก อันตราย หนัก แต่ไม่ว่าจะสมัยนั้นหรือสมัยนี้ คนที่ทำงานชนิดนี้ก็ยังเป็นคนต่างชาติหรือต่างภูมิภาคที่มีทางเลือกน้อยในการแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจ

ชีวิตของชาวจีนในสมัยนั้นทำให้เกิดสำนวน Chinaman’s chance ซึ่งหมายความว่ามีโอกาสน้อยมาก เป็นสำนวนที่สมัยนี้ไม่นิยมใช้กันเพราะ Chinaman กลายเป็นคำที่ไม่สุภาพไปแล้ว

เหตุผลที่ใช้สำนวนนี้เปรียบเทียบกับสิ่งที่มีโอกาสน้อยอาจจะเริ่มต้นมาจากการใช้ชาวจีนทำงานระเบิดภูเขา ซึ่งสมัยโน้นเป็นงานที่มีความเสี่ยงตายสูง

แต่โอกาสน้อยนิดของชาวจีนในสำนวน Chinaman’s chance เห็นชัดที่สุดในคดีที่มีชาวจีนถูกคนขาวฆ่า แต่ศาลสูงสุดของรัฐยกฟ้องคดีด้วยเหตุผลว่าปากคำพยานหลักฐานทั้งหมดมาจากชาวจีน จึงเชื่อถือไม่ได้ บ่งว่าชาวจีนสมัยนั้นไม่มีโอกาสแม้แต่ที่จะได้รับความยุติธรรมขั้นพื้นฐาน.

หนังสือ “ฟอไฟฟุดฟิดอังกฤษอเมริกัน” เล่ม 1-6 รวมซีดี ลดจาก600 เหลือ 550 บาท หรือถ้าไม่เอาซีดีก็เพียง 480 บาท ส่ง EMS ฟรีส่งธนาณัติสั่งจ่ายนายเสาวพจน์ ศรีวลี 20/1 ซอยอินทามระ 7 ป.ณ.สามเสนใน กท. 10400 หรือเข้าบัญชี ธ.กรุงเทพ หมายเลข 111-4-02764-0 แฟกซ์ใบสั่งจ่ายไปที่ 0-2616-8215 อย่าลืมเขียนชื่อ-ที่อยู่นะครับ เว็บไซต์ผม http://boonhod.com อีเมลผม boonhod@hotmail.com  ติดตามได้ทาง Twitter @boonhod