กระแสตอบรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2558 ของแวดวงการศึกษาเริ่มมีให้เห็นคึกคักมากขึ้นเรื่อยๆ แม้ว่าเนื้อหาสาระในปฏิญญาอาเซียนจะประกอบไปด้วยข้อตกลงเพื่อการพัฒนาหลากหลายด้าน แต่สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งอันจะนำไปสู่การสานต่อความร่วมมือต่างๆ ได้นั้น คงหนีไม่พ้นการพัฒนา "ภาษาอังกฤษ" ในคนไทย

นี่คือเหตุผลหนึ่งที่ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ (มรภ.)มหาสารคาม ได้ก่อร่างสร้างชุมชนขึ้นแห่งหนึ่ง ใช้ชื่อเรียกเก๋ไก๋ว่า "อารีน่า" (Arena) เพื่อสื่อความหมายถึงแหล่งชุมชนที่คนมารวมตัวกันเพื่อรวมใจกันทำกิจกรรมร่วมกัน คล้ายๆ กับความหมายของการเชียร์กีฬาในสนามกีฬาอารีน่า

อุทก พิเคราะห์ฤกษ์ อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน รับผิดชอบวิชาการสอนภาษาอังกฤษ ในฐานะเลขานุการโครงการเตรียมความพร้อมประชากรไทยสู่อาเซียนด้านทักษะภาษาอังกฤษ กล่าวว่า จุดแรกเริ่มที่ต้องแก้ไขสำหรับปัญหาการพูดภาษาอังกฤษของคนไทยคือเรื่องของความกล้า ดังนั้นเป้าหมายโครงการนี้ก็ไม่ซับซ้อนอะไร เพียงแค่นักศึกษาและผู้ร่วมโครงการมีความกล้าในการพูดภาษาอังกฤษได้เราก็ถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว

"เราอยากให้นักศึกษามีความกล้าที่จะพูดภาษาอังกฤษออกมาก่อน ส่วนเรื่องการผิดหรือถูกนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทักษะจะไม่สำคัญ เพราะเราก็มีการแบ่งทักษะความสามารถในการใช้ภาษาของผู้เข้าร่วมกิจกรรมออกเป็น 3 ระดับ โดยใช้สายรัดข้อมือ (ริสแบนด์) เป็นสื่อสัญลักษณ์ ได้แก่ ระดับเริ่มต้น (สีขาว) ระดับกลาง (สีน้ำเงิน) และระดับสูง (สีดำ) ซึ่งอย่างที่บอกว่าโครงการนี้เป็นเพียงกิจกรรมเสริมเพื่อช่วยพัฒนาทักษะโดยเน้นการพูดและฟัง ส่วนเนื้อหาการเรียนรู้หลักวิชาต่างๆ ก็จะยังอยู่ในห้องเรียน นักศึกษาก็จะได้ฝึกฝนไวยากรณ์ และอื่นๆ ควบคู่กันไป”

สำหรับลำดับขั้นในการเรียนรู้ที่ มรภ.มหาสารคาม ภูมิใจนำเสนอเพื่อเป็นหลักสูตรที่จะช่วยให้เด็กไทยมีพัฒนาการทางภาษาแบบก้าวกระโดด ประกอบด้วย 3 กิจกรรม อันดับแรกเป็นกิจกรรม “อีเลิร์นนิ่ง” (E-learning) ซึ่งจะเป็นกิจกรรมที่เรียนรู้ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ โดยนักศึกษาสามารถใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ในการสมัครเข้าร่วมกิจกรรมผ่านหน้าเว็บไซต์ www.quizlet.com ซึ่งในแต่ละสัปดาห์จะมีการแข่งขันการหาความหมายของศัพท์ต่างๆ ด้วยวิธีการที่จะทำให้จดจำศัพท์ทีละน้อยนั้นได้อย่างไม่น่าเชื่อ“ศัพท์ที่ใช้ทั้งหมดจะมีอยู่ 3,570 คำ ที่เรียกกันว่า Most frequently used word หรือ ศัพท์ที่ผ่านการวิจัยมาแล้วว่าใช้บ่อยที่สุด หากสามารถเรียนรู้ 1,000 คำแรกได้ ก็อาจเข้าใจเนื้อหาภาษาอังกฤษโดยรวมได้ร้อยละ 80 และจะเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 84 เมื่อเรียนรู้ศัพท์ได้เพิ่มขึ้นอีก 1,000 คำ ทีนี้ถ้าเรียนรู้ได้ครบ 3,570 คำ จะเรียกได้ว่าคุณสามารถเข้าใจประโยคภาษาอังกฤษในภาพรวมได้ถึงร้อยละ 97 ทีเดียว"

น.ส.มะลิ ช่องวารินทร์ นักศึกษาชั้นปีที่ 1 คณะครุศาสตร์ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ เล่าว่า ด้วยความสนใจส่วนตัวมีส่วนทำให้พัฒนาการทางภาษาอังกฤษของเธอดีตั้งแต่ก่อนเข้ามหาวิทยาลัย ทำให้เธอเป็นนักศึกษาคนเดียวในขณะนี้ที่ได้สวมสายรัดข้อมือสีดำ อย่างไรก็ดีโครงการฯ นี้ได้ทำให้ความตื่นตัวในการเรียนภาษาอังกฤษเพื่อนนักศึกษาดีขึ้นมากเพราะไม่มีใครอยากได้สายรัดข้อมือสีขาวนั่นเอง

“ในส่วนของกิจกรรมดิฉันชอบ เรียกว่า 'Just say out!' หรือ พูดมันออกมา ถือเป็นกิจกรรมต่อเนื่องจากควิสเล็ท โดยจะมีการใช้ช่วงเวลาว่างตอนเย็นๆ นัดรวมกลุ่มประกอบกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน ในแต่ละวันก็จะแตกต่างกันไป อาจเป็นการทำอาหาร เต้นรำ ร้องเพลง ดูหนัง ฯลฯ แต่ทุกกิจกรรมจะใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อกลางเท่านั้น ใครจะพูดได้น้อยได้มากก็ไม่เป็นไร เพราะทุกคนจะมีคู่หูหรือบัดดี้และอาจารย์ช่วยชี้แนะด้วย หลักสำคัญของกิจกรรมส่วนนี้คือการนำศัพท์ที่เรียนรู้ผ่านควิสเล็ทมาใช้จริงเพื่อย้ำความเข้าใจที่มากขึ้น”นับจากวันเริ่มกิจกรรมเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2554  ผ่านไปเพียงไม่ถึง 3 เดือน ความสำเร็จของโครงการเริ่มปรากฏให้เห็น เพราะไม่ว่าจะเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 1-4 ของคณะครุศาสตร์ ตลอดจนแม่ค้า ภารโรง บุคลากรในคณะ และแทบทุกคนในชุมชนอารีน่า ต่างรู้จักการพูดทักทายและเริ่มตั้งคำถามตอบโต้กันเป็นภาษาอังกฤษ

นั่นอาจเป็นเพราะกิจกรรมที่ 3 คือ “มหาวิทยาลัยบาทวิถี” หรือ Sidewalk University ซึ่งเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมภายในคณะครุศาสตร์ให้เอื้อต่อการพูดจาภาษาอังกฤษ ไม่ว่าจะเป็น โรงอาหาร ห้องเรียน ห้องทำงานครูอาจารย์ คณบดี หรือแม้แต่ให้ห้องสุขา จะมีแผ่นป้ายติดคำศัพท์ภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องและเหมาะที่จะหยิบมาใช้ ณ สถานที่นั้นๆ
ด้วยรูปแบบของโครงการฯ ที่สร้างการเรียนรู้นอกห้องเรียนอย่างได้ผลนี้เอง ทำให้ขณะนี้สถานศึกษาในพื้นที่ใกล้เคียงอย่างน้อย 40 แห่งเตรียมนำหลักสูตรดังกล่าวไปปรับใช้ อีกทั้งโครงการนี้ยังอยู่ในช่วงของการพิจารณาจากผู้บริหารกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อเตรียมนำไปขยายผลต่อในสถานศึกษาต่างๆ ทั่วประเทศด้วย

ข่าวดีคือหลักสูตรตัวนี้ไม่เพียงใช้ได้แค่ในโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย แต่ยังปรับใช้กับการพัฒนาพนักงานในองค์กรหรือบริษัทต่างๆ ได้เช่นกัน ผู้สนใจติดต่อปรึกษาได้ที่ คณะครุศาสตร์ มรภ.มหาสารคาม โทร.0-4374-2622, 0-4372-2118 ต่อ 180, 183 หรือเว็บไซต์ www.edurmu.org