อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

จันทร์ที่ 25 มีนาคม 2562

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

จันทร์ที่ 25 มีนาคม 2562

สร้างสรรค์ ‘สวนสวย’ด้วย ‘วัสดุเหลือใช้ในบ้าน’

ปัจจุบันถ้านึกถึงสวนมักจะนึกถึงสวนที่ได้รับอิทธิพลจากต่างประเทศ ทางแถบตะวันตก ทางแถบสหรัฐอเมริกา มาในระยะหลังมีแนวความคิดทางด้านปรัชญาซึ่งอาจจะผนวกเอาสวนจีน สวนญี่ปุ่น เข้ามาด้วย พฤหัสบดีที่ 7 มกราคม 2559 เวลา 06.00 น.

ของเหลือใช้มีกันอยู่แทบทุกบ้านหากรู้จักดัดแปลงนำมาตกแต่งประดับสวนภายในบ้านก็จะทำให้สวนเกิดความงดงามขึ้นได้ แต่จะมีของอะไรที่สามารถนำมาตกแต่งสวนได้บ้าง??

ดร.ฉมาวงศ์ สุริยจันทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พูดถึงการจัดสวนให้ฟังว่า การจัดสวนมีมานานพอสมควรเริ่มตั้งแต่คนมีการตั้งถิ่นฐานกัน ในประเทศไทยเริ่มเห็นเป็นรูปเป็นร่างน่าจะเป็นในสมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งโดยส่วนใหญ่ถ้าเป็นดั้งเดิมของไทยมักจะเป็นลักษณะของสวนครัว เพราะคนไทยนิยมไม้กินได้ เราไม่ค่อยนิยมไม้ดอกไม้ประดับมากสักเท่าไรนัก

จากนั้นมีอิทธิพลของต่างชาติไหลเข้ามาทั้งรูปแบบการตั้งถิ่นฐานบ้านเรือน การสร้างบ้าน มีการนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาใช้ในบ้านเรา ทำให้เราเกิดแรงบันดาลใจในการจัดสวนแบบสวยงามขึ้น จึงทำให้รูปแบบของสวนที่เน้นปลูกของกินได้ก็เริ่มจะเลือนหายไป โดยหันมาสนใจเน้นในเรื่องของความงาม การพักผ่อนหย่อนใจ เพื่อบ่งบอกสถานะ เพื่อความผ่อนคลายในการทำกิจกรรมระหว่างสมาชิกในครอบครัว

ปัจจุบันถ้านึกถึงสวนมักจะนึกถึงสวนที่ได้รับอิทธิพลจากต่างประเทศ ทางแถบตะวันตก ทางแถบสหรัฐอเมริกา มาในระยะหลังมีแนวความคิดทางด้านปรัชญาซึ่งอาจจะผนวกเอาสวนจีน สวนญี่ปุ่น เข้ามาด้วย ถ้าพูดในลักษณะของบ้านเรือนของไทยมักจะยังอยู่ในลักษณะของสวนตะวันตก เช่น สวนอังกฤษ เพื่อความเพลิดเพลิน เพราะง่ายในการจัดแต่งให้เกิดความสวยงาม ถ้าเป็นสวนแนวจีนต้องมีการศึกษาอย่างลึกซึ้ง ถึงจะออกแบบได้อย่างถูกต้องตามหลักการ

ทำไปทำมาพักหลัง ๆ เหมือนว่าจะออกมาในลักษณะคล้ายกับสวนไทย คือ จะมีการจัดตกแต่งตามความเชื่อ อย่างแต่งสวนด้วยไม้มงคลตามวันเกิด ซึ่งอยู่คู่กับคนไทยเรามานับตั้งแต่ในอดีต รวมทั้ง ไม้ที่กินได้ โดยเฉพาะต้นไม้ที่ให้ผล เช่น มะม่วง ขนุน ชมพู่ มะยม ทับทิม ตลอดจน มีการผสมผสานทั้งไทยและตะวันตกโดยจะมีการนำไม้ดอกมาปลูกร่วมด้วย เพื่อให้เกิดสีสันที่สดใส มองแล้วสดชื่น มีชีวิตชีวา”

ของในบ้านบางอย่าง บางชิ้นอาจจะใช้ไม่ได้แล้วสามารถนำมาตกแต่งสวนในบ้านให้เกิดความสวยงามเป็นประโยชน์ขึ้นมาได้ สามารถ แบ่งได้ 2 ประเภทด้วยกัน ประเภทแรก คือ โครงสร้าง ซึ่งจะเป็นภาชนะในการปลูกต้นไม้หรือตกแต่งสวน ในงานจัดสวนจะมองสิ่งที่เอามาจัด เปรียบเสมือนบ้านโดยจะมีส่วนที่เป็น พื้น ถัดมาคือ ส่วนที่เป็น ผนัง อีกส่วนหนึ่ง คือ ส่วนที่เป็นหลังคา ให้ร่มเงาได้ โดยในแต่ละส่วน สามารถใช้ได้ทั้งวัสดุที่เป็นพืชพันธุ์ และวัสดุอื่น ๆ ซึ่งวัสดุที่เหลือใช้ภายในบ้านก็จะอยู่ในส่วนนี้

อยู่ที่ว่าบ้านหลังนั้นทำอะไรเป็นหลัก จะได้นำมาใช้ได้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ ไม่ต้องไปซื้อหรือนำของมาจากที่อื่น เช่น ที่บ้านดื่มนม ดื่มชา กาแฟ หรือดื่มน้ำอัดลมกันทุกวัน วัสดุที่ใส่เมื่อกินหมดแล้วสามารถนำมาจัดตกแต่งสวนได้ รวมทั้ง ถ้วยชา กาแฟ ที่มีเป็นกระเบื้องและเซรามิก สามารถนำมาใช้ได้ทั้งในส่วนของพื้นเพื่อเพิ่มความสวยงาม เพิ่มความแปลกใหม่ หรือนำมาเป็นภาชนะปลูกต้นไม้จัดวางในรูปแบบที่รวมกันเพื่อให้เกิดเป็นจุดน่าสนใจขึ้นในสวนหย่อมได้”

นอกจากนี้ ยังสามารถนำของเล่นของลูกที่เล่นไม่ได้แล้ว หรือของใช้ที่ใช้การไม่ได้แล้วมาใช้เป็นภาชนะปลูกต้นไม้แต่งสวนได้ เช่น ตุ๊กตาเก่า รถของเล่น รถไฟ หุ่นยนต์ ลูกบอล ลูกบาสเกตบอล เปลือกหอย เปลือกไม้ รองเท้าบู๊ต บัวรดน้ำ กาน้ำ กระติกน้ำร้อน ยางรถยนต์

ในส่วนของ ผนัง ก็เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น กระป๋องนม ขวดน้ำต่าง ๆ ฝาขวด ฝาจุกไวน์ หรืออย่างบ้านทำกิจการค้ามีไม้ลังเหลือ ๆ สามารถนำมาใช้ได้กับทั้ง 3 ส่วน ในส่วนของพื้นอาจจะทำเป็นทางเดินในรูปแบบต่าง ๆ หรือจะเป็นผนังทำเป็นฉากกั้น หรือทำเป็นแผงไว้สำหรับปลูกต้นไม้ หรือจะจัดทำเป็นผนังต้นไม้ก็ได้เช่นกัน

รวมไปถึง ประตูไม้เก่า หน้าต่างเก่า ที่ไม่ใช้แล้วก็สามารถนำมาสร้างผนังหรือสร้างเป็นฉากขึ้นมาเพื่อปิดบางส่วนให้เกิดความเป็นส่วนตัวในสวนขึ้นได้ หรือนำขวดมาสร้างเป็นผนังทั้งหมด รวมทั้งเอาของเล่นมาร้อยต่อกันทำเป็นโมบายขึ้นซึ่งจะกลายเป็นผนัง เป็นฉากหลังในสวนได้ โดยจัดตกแต่งให้เกิดเป็นความสวยงามตามแบบที่เราต้องการแล้วใส่ต้นไม้ที่เราชอบลงไป”

ขณะที่ หลังคา อาจจะนำมาใช้เป็นโครงสร้างในการตกแต่งหรือปลูกต้นไม้ได้ อาจจะเป็นซุ้มโค้ง ที่ทำจากไม้ไผ่ ไม้รวกเก่า หรือ ท่อเก่าที่เหลือ ๆ สามารถนำมาดัดทำเป็นซุ้มแล้วปลูกไม้เลื้อยที่ให้ดอกที่ชวนมอง มีกลิ่นหอมเพิ่มความสุนทรีเมื่อได้กลิ่นแถมใบเขียวครึ้มยังช่วยให้ร่มเงาอีกด้วย อย่าง พวงคราม กระดังงา อัญชัน หรือจะปลูกไม้กินได้ก็นับเป็นความคิดที่ดี เช่น แตงกวา น้ำเต้า เพราะผลที่ได้ก็สามารถนำมารับประทานได้ด้วย ไม่ต้องกังวลในเรื่องสารพิษ เพียงแค่นี้ก็จะกลายเป็นซุ้มต้อนรับที่สวยงาม หรือจะเป็นมุมพักผ่อนที่ให้ร่มเงาได้เป็นอย่างดี หรือจะใช้เพื่อกั้นพื้นที่ให้ดูมีสัดส่วนมากขึ้น

ประเภทต่อมา คือ นำวัสดุที่เหลือใช้มาทำให้เกิดเป็นรูปร่าง รูปทรง หรือส่วนที่เป็นรูปปั้นในการตกแต่งสวน โดยอาจจะเป็นโคมไฟเก่าปลูกต้นไม้ไว้แล้วนำมาติดไว้ที่ผนัง หรือห้อยไว้ตามมุมเสาของบ้าน หรือบางบ้านมีอุปกรณ์ไอทีที่ล้าสมัย อย่าง จอมอนิเตอร์มาเจาะรูแล้วนำไปปลูกต้นไม้กลายเป็นภาชนะแทนกระถาง

รวมไปถึง จักรยานเก่าทำเป็นกระเช้าดอกไม้ ลิ้นชักไม้เก่าก็เช่นกันโดยนำมาใช้เป็นภาชนะปลูกต้นไม้ที่ให้ดอกก็จะช่วยเพิ่มสีสันสวยงามให้กับสวนได้แล้ว ในส่วนเก้าอี้เก่า เฟอร์นิเจอร์เก่า ๆ อาจจะใช้แบบเดิมหรือจะทาสีใหม่ตามความชอบเพื่อใช้เป็นที่ปลูกต้นไม้หรือใช้เป็นที่วางต้นไม้ก็ได้ โดยนำวัสดุเหลือใช้เหล่านั้นมาสร้างจุดสนใจบริเวณสวนให้เกิดความน่าสนใจมากขึ้น มีเอกลักษณ์เกิดขึ้น

การจัดวางให้เหมาะสม ดร.ฉมาวงศ์ แนะนำว่า ถ้าเป็นของที่เล็กมาก ๆ ต้องวางอยู่รวมกันเยอะ ๆ ถึงจะมีความน่าสนใจ มีจุดสนใจขึ้นมา ถ้าวางกระจัดกระจายตรงโน้นที ตรงนี้ที จะไม่เด่น ไม่เป็นจุดนำสายตา ถ้าเป็นของใหญ่ ๆ สามารถจัดวางเป็นชิ้น ๆ ได้ หลักการวางที่เหมาะ คือ เลือกวางในจุดที่เห็นเมื่อเดินไปในสวนแล้วมองเห็น โดยอาจจะเลือกวางมุมด้านใดด้านหนึ่งของสวน หรือจะอยู่กลางก็ได้ แต่ควรเลือกที่มองเห็นได้ชัด เห็นได้ง่าย

ในส่วนของต้นไม้ที่จะปลูกในภาชนะจากวัสดุเหลือใช้จะเป็นต้นไม้อะไรก็ได้ เช่น อาจจะเป็นต้นไม้มงคล หรือจะเป็นไม้ที่กินได้ พืชผักสวนครัวก็เหมาะเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในบ้าน นอกจากจะประหยัดวัสดุในการปลูกแล้วยังประหยัดค่ากับข้าวได้ด้วย เพราะพืชผักสวนครัวบางชนิดก็ขึ้นง่าย เช่น พริก ตะไคร้ ใบมะกรูด

เนื่องจากแนวโน้มในขณะนี้เราอยู่ในยุคซึ่งความมั่นคงทางอาหารมีความสำคัญมาก เพราะประชากรโลกมีการเจริญเติบโตแบบก้าวกระโดด ความสามารถในการผลิตน้อยกว่าความต้องการ ฉะนั้น นอกจากการนำภาชนะต่าง ๆ ที่ไม่ใช้แล้วนำมารองรับ เช่น หม้อ กาน้ำร้อน ขวด ซึ่งเป็นของที่อยู่ใกล้ตัวเราแทบทั้งนั้น เพราะตามหลักการจัดสวนของที่อยู่ใกล้จะดูแลง่ายและได้ใช้บ่อย แล้วยิ่งถ้าปลูกเป็นพืชผักสวนครัวก็จะเป็นเรื่องที่ดีในการจัดสวนบ้านเรา”

เมื่อลงมือปฏิบัติงานควรสวมถุงมือทุกครั้ง โดยวัสดุที่เหลือใช้ภายในบ้านที่จะนำมาตกแต่งสวนควรทำความสะอาดให้เรียบร้อยก่อนนำมาใช้ ไม่ว่าจะเป็น ขวดนม ขวดน้ำอัดลม ขวดน้ำมันพืช ในส่วนของขวดน้ำยาที่เป็นสารเคมีต่าง ๆ ต้องพิจารณาให้รอบคอบก่อนนำมาใช้ว่าปลอดภัยหรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจไม่ควรนำมาใช้

สำหรับ ของมีคม อย่าง แก้ว กระเบื้อง หรือเซรามิก ถ้าจะนำมาวางเป็นพื้นหรือใช้ตกแต่งผนัง ควรตัดคมลบเหลี่ยมออกเสียก่อนนำมาใช้ ในส่วนที่เป็นงานสังกะสี จำพวกบัวรดน้ำ ถังเก่า จะต้องระวังความแหลมคมด้วย ควรเลือกใช้ให้เหมาะและจัดวางให้เกิดอุบัติเหตุน้อยที่สุดหรือไม่เกิดขึ้นเลยได้ยิ่งดี

พยายามเลือกจัดสวนที่สะท้อนเอกลักษณ์ของเราจะได้ไม่ซ้ำกับคนอื่น เช่น ถ้าทำงานในด้านที่เป็นไอที อาจจะเอาอุปกรณ์ที่ไม่ใช้แล้วมาจัดแต่งสวนสร้างความเป็นตัวตน ดึงความทรงจำดี ๆ กลับมาไว้ในสวน จะได้เป็นสวนเฉพาะตัวที่มีบ้านเราที่เดียว”.

จุฑานันทน์ บุญทราหาญ



คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 391