อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

ศุกร์ที่ 13 ธันวาคม 2562
พิธีราชาภิเษกรัชกาลที่ 10

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

ศุกร์ที่ 13 ธันวาคม 2562

เช็กสัญญาณผิดปกติ เอ็นไขว้หน้าข้อเข่าขาด ที่เหมือนหายเองแต่ไม่หายขาด

ความคาดหวังของคนไข้ คือการกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างปกติอีกครั้ง จึงมักมองหาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ แพทย์จะทำการซักประวัติ และวินิจฉัยอาการร่วมกับผลเอกซเรย์ตั้งแต่แรกอย่างละเอียด เพื่อป้องกันไม่ให้คนไข้กลับไปบาดเจ็บซ้ำทั้ง ๆ ที่ยังไม่ได้รักษา เมื่อได้ผลการวินิจฉัยที่เที่ยงตรงแล้ว อาทิตย์ที่ 30 มิถุนายน 2562 เวลา 08.30 น.

ต้องยอมรับว่าเทรนด์การออกกำลังกายท้าทายสายสตรองยังเป็นกระแสติดลมบนมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกีฬาฟุตบอล บาสเกตบอล และการวิ่งมาราธอนในระยะต่าง ๆ ที่ถือเป็นกีฬาท็อปฮิตของคนส่วนใหญ่เลยก็ว่าได้ แต่ก็ต้องยอมรับอีกเช่นกันว่า บางครั้งการเล่นกีฬาเหล่านี้ยังนำมาซึ่งอาการบาดเจ็บที่รุนแรง แม้บางครั้งอาการที่รุนแรงนั้นดูเหมือนว่าจะหายเป็นปกติได้เองอยู่บ่อย ๆ ทำให้คนไข้คิดว่าไม่ได้เป็นอะไรมาก แต่จริง ๆ แล้วอาการนั้นไม่ได้หายไปไหน ยังแฝงเป็นภัยร้ายซ่อนเร้นรอวันแสดงออกมา โดยเฉพาะเมื่อเป็น... เอ็นไขว้หน้าข้อเข่าขาด

เข่าบวมกลับหายเองได้...อย่าไว้วางใจจนกว่าจะได้ตรวจ


เอ็นไขว้หน้าข้อเข่า (Anterior cruciate ligament) อวัยวะสำคัญที่คอยทำหน้าที่ป้องกันการบาดเจ็บบริเวณหัวเข่า จากการหมุน บิด ตลอดจนการเคลื่อนไหวต่าง ๆ เมื่อเอ็นไขว้หน้าข้อเข่าขาดจะ ทำให้คนไข้สูญเสียการเคลื่อนไหวบางส่วน แม้จะยังเดินและวิ่งได้คล้ายปกติ แต่มักจะมีอาการต่าง ๆ ตามมา ซึ่งสามารถสังเกตได้ชัดเจน ดังนี้

มีเสียงดังในข้อเข่า

เจ็บเข่าจนแทบเดินไม่ไหว จนอาจต้องเดินเขย่ง

เข่าบวม 1-2 สัปดาห์ (มีเลือดออกในข้อเข่า) ซึ่งร่างกายจะไม่สามารถซ่อมแซมด้วยตัวเองได้

เข่าบวมน้อยลงจนเป็นปกติ สามารถเดินได้ วิ่งได้ งอเข่าได้ แต่จะวิ่งซิกแซ็กไม่ได้

บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา หรือกิจกรรมนั้น ๆ ได้ง่ายและบ่อยขึ้น

ในระยะแรกเมื่ออาการเหล่านี้หายไป หรือเจ็บไม่มากแบบพอทนได้ คนไข้มักเข้าใจผิดคิดว่าจะหายเองได้ จึงไม่จำเป็นต้องไปพบแพทย์ แต่ในความเป็นจริงแล้วหากปล่อยทิ้งไว้นาน ๆ อาจเสี่ยงเป็นข้อเข่าหลวม ข้อเข่าไม่มั่นคง จนทำให้อวัยวะอื่นในเข่าฉีกขาดเพิ่มขึ้นในที่สุด ฉะนั้นเมื่อพบอาการดังกล่าว คนไข้ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์ เพื่อรักษาหรือป้องกันการบาดเจ็บไม่ให้ลุกลามได้อย่างทันท่วงที

รักษาเอ็นไขว้หน้าเข่าขาดด้วยเอ็นข้อเข่าเทียม (เลียนแบบธรรมชาติ)

ความคาดหวังของคนไข้ คือการกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างปกติอีกครั้ง จึงมักมองหาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพราะเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การรักษาสำเร็จได้ดี เมื่อคนไข้มาโรงพยาบาล แพทย์จะทำการซักประวัติ และวินิจฉัยอาการร่วมกับผลเอกซเรย์ตั้งแต่แรกอย่างละเอียด เพื่อป้องกันไม่ให้คนไข้กลับไปบาดเจ็บซ้ำทั้ง ๆ ที่ยังไม่ได้รักษา เมื่อได้ผลการวินิจฉัยที่เที่ยงตรงแล้ว หากจำเป็นต้องผ่าตัด ก็จะเข้าสู่กระบวนการผ่าตัดเอ็นไขว้หน้าข้อเข่า โดยการนำเอ็นส่วนอื่น ๆ ของคนไข้ที่มีความจำเป็นน้อยกว่ามาใส่แทนที่

โดยแพทย์จะใช้วิธีผ่าตัดส่องกล้องแบบแผลเจาะรู (Keyhole) ขนาดประมาณ 1-2 เซนติเมตร จำนวน 2-3 จุดบริเวณเข่า สำหรับนำเอาเอ็นจากบริเวณใกล้เคียงหรือบริเวณอื่น ๆ มาทำเลียนแบบเป็นเอ็นไขว้หน้าข้อเข่าที่มีปัญหาอยู่เดิม ซึ่งเอ็นนี้เป็นส่วนหนึ่งของร่างกายคนไข้เอง จึงไม่มีปัญหาเรื่องสิ่งแปลกปลอม ไม่เป็นอันตรายหรือสร้างผลข้างเคียง ช่วยให้คนไข้กลับไปใช้ชีวิตได้ปกติดังเดิม และผลการรักษามีประสิทธิภาพในระยะยาวการรักษาด้วยวิธีผ่าตัดแผลเล็ก (Minimal invasive surgery)

เพราะเรารู้ว่าคนไข้ตลอดจนญาติของคนไข้เอง มักจะกังวลเมื่อได้ยินคำว่าผ่าตัด และต้องการความมั่นใจตลอดการรักษา โดยเฉพาะช่วงเวลาของการฟื้นตัวก่อนกลับไปใช้ชีวิตประจำวัน ยังเป็นสิ่งที่คนไข้กังวลและมีคำถามอยู่ในใจมากมาย แพทย์และพยาบาลจะทำหน้าที่บอกรายละเอียด ตั้งแต่การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด ระหว่างผ่าตัด และการพักฟื้นหลังผ่าตัดให้คนไข้และญาติได้รับความมั่นใจในการรักษา

สำหรับการพักฟื้นนั้น ด้วยความโดดเด่นของการผ่าตัดส่องกล้อง (Minimal invasive surgery) คือ การช่วยลดขนาดการเปิดแผล ทำให้คนไข้เสียเลือดน้อย และรอยแผลหลังผ่าตัดมีขนาดเล็ก คนไข้จึงฟื้นตัวได้เร็วกว่าการผ่าตัดแบบเปิดแผลใหญ่ การผ่าตัดส่องกล้องจึงเป็นวิธีที่ได้รับความนิยม โดยเฉพาะกับการรักษาที่ไม่สามารถหายได้ด้วยการกายภาพ เช่น การซ่อมหมอนรองกระดูก เจียผิวข้อ การผ่าตัดซ่อมเอ็นหัวไหล่ การผ่าตัดข้อไหล่หลุด และลูกสะบ้าแตกเป็นขุย เป็นต้น

เอ็นไขว้หน้าข้อเข่าขาด เมื่อเกิดขึ้นแล้วไม่ใช่สิ่งน่ากลัวอย่างที่หลายคนคิดก็จริง แต่หากปล่อยทิ้งไว้ อาจพัฒนาจนกลายเป็นความเจ็บปวดอื่น ๆ ได้ แน่นอนว่ากระบวนการรักษาทุกขั้นตอนควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ตลอดจนทีมพยาบาลเฉพาะทางที่สามารถให้คำแนะนำคนไข้ได้ เมื่อได้รับการรักษาที่ดี คนไข้ก็จะสามารถกลับมาใช้หัวเข่าได้ตามปกติในไม่ช้า

ข้อมูลจาก ผศ.นพ.ณัฏฐา กุลกำม์ธร ศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การกีฬา แพทย์ประจำศูนย์กล้ามเนื้อ กระดูก และข้อ โรงพยาบาลพญาไท 1 / www.phyathai.com

--------------------------------------------
นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์.

คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 32