อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

เสาร์ที่ 19 ตุลาคม 2562
พิธีราชาภิเษกรัชกาลที่ 10

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

เสาร์ที่ 19 ตุลาคม 2562

สมุนไพรกระตุ้นน้ำนมแม่ ผักโขมหนาม-ขิง-ใบมะลิ

สัปดาห์นี้เปิดสารพัดรายชื่อผักสมุนไพร ช่วยกระตุ้นน้ำมแม่ แนะอย่าเครียดน้ำนมลดลงได้ ระบุน้ำนมผลิตมากขึ้นตามสิ่งกระตุ้น “ดื่มน้ำให้มาก-การดูดของลูก-การปั๊มนม” เสาร์ที่ 10 สิงหาคม 2562 เวลา 12.00 น.


ใกล้ถึงวันแม่ 12 ส.ค. มีความรู้ดี ๆ มาฝากบรรดาหญิงสาวโดยเฉพาะคุณแม่มือใหม่ที่เพิ่งจะมีเจ้าตัวเล็กในท้อง หรือคุณแม่บางท่านที่เพิ่งคลอดน้อง ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่า “นมแม่” คืออาหารที่มีคุณค่าดีที่สุดสำหรับลูกน้อย เพราะมีสารอาหารมากกว่า 200 ชนิด แต่ที่คุณแม่หลายท่านอาจจะละเลยก็คือ ในระยะ 1-7 วันแรกจะมียอดน้ำนมที่เรียกว่า “หัวน้ำนม” สิ่งนี้ถือเป็นยอดอาหารที่อุดมไปด้วยสารคาร์โบไฮเดรต โปรตีน วิตามิน เกลือแร่ครบถ้วน

ในวันนี้เราจึงจะพาไปทำความรู้จัก “น้ำนมแม่” และคุณประโยชน์ที่ดีต่อทั้งแม่และเด็ก



พญ.ณัฐชญา ไมตรีเวช กุมารแพทย์ แพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉิน ปัจจุบันทำงานเกี่ยวกับแพทย์ทางเลือกเวชศาสตร์ชะลอวัย ความงาม สนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ อธิบายว่า น้ำนมแม่ถูกสร้างจากต่อมน้ำนมบริเวณเต้านมของคุณแม่ โดยจะเริ่มสร้างตั้งแต่ตั้งอายุครรภ์ 4-5 เดือน ซึ่งจะเป็น “น้ำนมน้ำเหลือง” ก่อนในช่วงแรกและมีปริมาณน้อย แต่ในระหว่างนี้บริเวณเต้านมก็จะมีท่อน้ำนมงอกออกมากลายเป็นต่อมน้ำนม และยิ่งท้องแก่มากขึ้นเรื่อย ๆ ต่อมน้ำนมนี้ก็จะขยายขึ้นอีก และทำให้ขนาดหน้าอกขยายขึ้นด้วย ซึ่งช่วงนี้อาจจะมีน้ำนมไหลออกมาได้บ้าง

เมื่อคลอดได้ 2-3 วัน น้ำนมจึงจะค่อย ๆ สร้างได้มากขึ้นจากผลของฮอร์โมนโปรแลคติน จากนั้น 1 สัปดาห์ให้หลัง น้ำนมจะผลิตมากขึ้นตามสิ่งกระตุ้น คือ การดูดของลูก และการปั๊มนม โดยที่ยิ่งถูกกระตุ้นเร็วก็ยิ่งดี

ประโยชน์ของน้ำนมแม่นั้น เป็นที่รู้กันว่ามหัศจรรย์มาก ๆ เพราะถูกสร้างขึ้นมาเพื่อลูก โดยเฉพาะ “ลูกคน” ก็ต้องดื่มนมคน ย่อยง่าย เหมาะกับลำไส้ทารก ช่วยลดความเสี่ยงจากโรคต่าง ๆ และการติดเชื้อในเด็กทารกด้วย โดยมีงานวิจัยถึงขนาดที่ว่า พอเด็กโตขึ้นลดโอกาสการเป็นเบาหวาน ความดันสูง ไขมันในเลือดสูงได้อีกด้วย

นอกจากนี้นมแม่ยังมี “กรดไขมัน” ที่ช่วยพัฒนาสมอง และมีงานวิจัยยืนยันว่า เด็กที่กินนมแม่ จะมีไอคิวดีกว่าเด็กที่กินนมผง และคุณแม่ต้องกอดลูกไว้ใกล้ชิดกัน จะเพิ่มความอบอุ่นและความมั่นคงทางใจให้ลูกอีกด้วย



สำหรับคุณแม่เองก็มีการศึกษาว่า แม่ที่ให้นมลูกเองจะทำให้ลดความเสี่ยงมะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ โรคกระดูกพรุ่น ที่สำคัญน้ำหนักและรูปร่างของคุณแม่กลับมาสวยได้เร็วขึ้น แถมช่วยประหยัดค่านมไปได้อีกมาก เพราะค่านมผงจะตกอยู่ที่ราว ๆ เดือนละ 5,000 บาท และลูกก็จะไม่ค่อยป่วย ประหยัดค่ารักษาพยาบาลไปได้ด้วย

อย่างไรก็ดี การผลิตน้ำนมของแม่ ขึ้นอยู่กับพันธุกรรมส่วนหนึ่ง และขึ้นกับการปฏิบัติตัวของคุณแม่อีกทางหนึ่งที่เป็นส่วนสำคัญ เริ่มตั้งแต่หลังคลอด ช่วง 7 วันแรกจะเป็นตัวบ่งชี้ว่า การให้นมแม่จะสำเร็จหรือไม่ ยิ่งให้ลูกดูดนมเร็ว ก็จะกระตุ้นฮอร์โมนผลิตน้ำนมได้มากขึ้น ท่าดูดของลูกต้องงับหัวนมให้มั่นถึงลานหัวนม จะช่วยกระตุ้นได้ดีกว่า และที่สำคัญพยายามดูดให้เกลี้ยงเต้า ดูดให้บ่อย ๆ ยิ่งน้ำนมออกมามากและดูดบ่อย ร่างการคุณแม่จะรับรู้ว่า ต้องผลิตน้ำนมมากขึ้น การให้นมก็จะมีโอกาสสำเร็จมากขึ้น

สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ “การดื่มน้ำ” เพราะร่างกายต้องการน้ำผลิตน้ำนม คุณแม่หลังคลอดและให้นมต้องดื่มน้ำ ยิ่งมากยิ่งดี ช่วยทำให้การสร้างน้ำนมเพิ่มขึ้น

แต่หากว่าเกิน 7 วันมาแล้ว ก็ไม่ต้องกังวลอะไร เพราะก็สามารถกระตุ้นได้ด้วยวิธีอื่น “การปั๊มนม” ก็เป็นอีกตัวช่วย ในการกระตุ้นให้น้ำนมไหลดีขึ้น การผลิตน้ำนมเยอะขึ้น พยายามปั๊มออกมาให้เกลี้ยงเต้า และอย่ารอจนนมคัดค่อยปั๊ม เพราะจะทำให้น้ำนมลดน้อยลงได้



“น้ำนมจะมีมากที่สุดในช่วงเช้า อย่าพลาดปั๊มช่วงนี้เก็บไว้ให้ลูก และจะน้อยลงในช่วงบ่ายหรือเย็น ขณะที่ปริมาณไขมันในน้ำนมกลับมีน้อยในช่วงแรก และมีมากขึ้นในช่วงหลังของวัน แต่ไม่ต้องกังวลให้ลูกดูดไปจะได้ความสมดุลเอง เพราะน้ำนมจะถูกผลิตตลอด แต่ความเร็วผลิตจะขึ้นอยู่กับว่า เต้านมว่างหรือเต็ม ถ้าเราปั๊มหรือให้ลูกดูดจนเกลี้ยง ก็จะผลิตเร็วขึ้น ดังนั้นถ้าจะกู้น้ำนมก็อาจจะปั๊มถี่ ๆ หน่อย” คุณหมอ กล่าวแนะนำ

พญ.ณัฐชญา เสริมเคล็ดไม่ลับว่า พยายาม “อย่าเครียด” เพราะทำให้ฮอร์โมนหลั่งผิดปกติ และน้ำนมลดลงได้ รวมถึงอาหารหรือ “สมุนไพรกระตุ้นน้ำนม” แนะนำให้ทานสิ่งที่ชอบ กินแล้วมีความสุข เพราะอย่างที่บอกถ้าเครียดมีผลต่อน้ำนม ได้แก่ หัวปลี ใบกะเพรา ใบกุยช่าย ใบโหระพา ใบแมงลัก ใบตําลึง ใบมะลิ ใบมะรุม แป๊ะตำปึง ผักโขมหนาม ผักเป็ดแดง ผักชีลาว ฟักทอง มะละกอ มะนาว แก้วมังกร ขิง ดอกแค ดอกกานพลู ถั่วพู เม็ดขนุน เมล็ดผักกาดหอม เมล็ดเร่ว ขมิ้นชัน ขมิ้นขาว แกงเลียง พริกไทย รากเขยตาย รากนมนาง ต้นน้ำนมราชสีห์ เป็นต้น



สมุนไพรแต่ละชนิดช่วยเพิ่มคุณค่าทางอาหารในน้ำนมแม่ได้อย่างไรบ้าง ???

ส่วนใหญ่สมุนไพรและอาหารกระตุ้นน้ำนมแม่ จะช่วยเพิ่มน้ำนมให้มากขึ้น โดยกลไกยังไม่ทราบแน่ชัด แต่ถ้าอยากให้น้ำนมมีสารอาหารที่มีคุณค่าเพิ่มขึ้น คุณแม่ก็ต้องทานอาหารที่มีคุณค่าด้วย เพราะสิ่งที่แม่กินจะถูกส่งไปหาลูก เช่น อยากให้เด็กฉลาด ก็ต้องเน้นอาหารที่ไปสร้างสมอง เช่น ดีเอชเอ ฟอสฟาติดิลโคลีน พวกนี้จะมีส่วนช่วยระบบประสาทและสมองของเด็ก หรืออาหารที่มีแคลเซียม เพื่อให้ลูกนำไปสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อ และการรับประทานผัก ผลไม้ และวิตามินที่มีประโยชน์ ก็จะทำให้น้ำนมมีส่วนประกอบที่มีคุณค่ามากขึ้น

พืช สมุนไพร และผักชนิดใดที่คุณแม่ให้นมบุตรควรงดรับประทาน เพราะอะไร ???

จริง ๆ แล้ว อาหารที่คุณแม่ไม่ควรับประทานเลยนั้น ไม่มีแบบที่เป็นสากล เพราะเด็กแต่ละคนตอบสนองต่ออาหารต่างกัน เช่น อาหารเผ็ด หัวหอมใหญ่ ถั่วชนิดต่าง ๆ ผักกะหล่ำปลี บร็อคโคลี่ ในเด็กบางคนถ้าคุณแม่ทานเข้าไปก็อาจปวดท้องได้ หรือหากลูกมีอาการแพ้ พวกนมวัว นมถั่วเหลือ แป้งสาลี อาหารทะเล คุณแม่ก็ต้องงดอาหารพวกนี้ด้วย นอกจากนี้พวก ชา กาแฟ ต่าง ๆ ที่มีส่วนผสมของคาแฟอีนก็ควรลดให้น้อยลง เพราะอาจจะทำให้ลูกนอนไม่หลับ หรือมีหัวใจเต้นเร็วได้.
.....................................
คอลัมน์ : Healthy Clean
โดย “ทวีลาภ บวกทอง” 
ขอบคุณภาพประกอบจาก : Pixabay , www.thaikasetsart.com

คลิกติดตามอ่านการดูแลสุขภาพได้ทั้งหมดที่นี่ 

ร่วมสนับสนุนโดย :





 

คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%