อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

จันทร์ที่ 1 มิถุนายน 2563
#เราจะผ่านวิกฤติไปด้วยกัน

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

จันทร์ที่ 1 มิถุนายน 2563

ปวดผีสิงปวดมะเร็งกระดูกที่ขาแม้จะตัดออกไปแล้ว

โรคมะเร็งของเนื้อเยื่อและกระดูกพบไม่บ่อยนัก ประชากรราว 1 ล้านคน จะพบได้ราว 10 คน คนไข้จะมาด้วยเรื่องมีก้อนตามแขนขาแรก ๆ ก็ไม่ค่อยปวด ต่อมาจะค่อยเริ่มปวดมากขึ้น มักปวดมากตอนกลางคืน พบกับแพทย์ทางกระดูกโดยตรงจะวินิจฉัยโรคได้เร็วขึ้น อาทิตย์ที่ 8 มีนาคม 2563 เวลา 08.00 น.


โรคมะเร็งของเนื้อเยื่อและกระดูกพบไม่บ่อยนัก ประชากรราว 1 ล้านคน จะพบได้ราว 10 คน แต่ถ้าหมั่นสังเกตและเรียนรู้โรคนี้ไว้ ก็มีโอกาสจะพบได้มากขึ้น คนไข้จะมาด้วยเรื่องมีก้อนตามแขนขาแรก ๆ ก็ไม่ค่อยปวด ต่อมาจะค่อยเริ่มปวดมากขึ้นและมักปวดมากตอนกลางคืน ถ้าคนไข้ได้พบกับแพทย์ทางกระดูกโดยตรงจะวินิจฉัยโรคได้เร็วขึ้น
        
เมื่อเดือนที่แล้วผมได้คุยถึงคนไข้หญิงอายุ 62 ปี รายหนึ่ง มีก้อนที่ขาขวาและปวดมาก ได้ไปตรวจที่โรงพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนถึง 3 แห่ง เทียวไปเทียวมาร่วม 5 เดือน ตั้งแต่เดินได้จนเดินไม่ได้
จนสุดท้ายมา รพ.ราชวิถี วินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งของเนื้อเยื่อและกระดูก แพทย์ทางกระดูกได้ผ่าตัด ต้องตัดขาข้างที่มีก้อนออกไปข้างหนึ่ง เพราะหากจะเหลือขาไว้ เกรงโรคจะลุกลามมาอีก ต้องผ่าตัดใหม่อีก คนไข้มีความรู้ดีเข้าใจก็ยอมให้ตัดขาออก เหลือขาข้างเดียว

เพื่อชีวิตรอดอยู่ยาวนาน แผลหายเรียบร้อยดี แผนการต่อไปก็จะต้องฝึกทางกายภาพ บำบัด ให้ลุกนั่งหัดลงเดินช่วยตัวเองด้วย บล็อกเกอร์ ไม้ค้ำ หรือขาเทียมต่อไป ช่วงหลังผ่าตัดใหม่ ๆ ก็คงต้องช่วยด้วยกายภาพบำบัดให้เคลื่อนไหวช่วยตัวเองได้ก่อน นอนติดเตียงมาหลายเดือน ต้องค่อยทำไปทีละขั้นตอน ล้วนต้องใช้เวลาทั้งสิ้น


      
Phantom Pain
แปลตามตัวเป็นอาการปวดของคนไข้ตรงที่เคยมีก้อนเนื้องอกอยู่ แพทย์ได้ผ่าตัดออกไปแล้ว แต่ความคิดยังฝังใจว่าขายังอยู่ ก็เลยปวดตรงก้อนแบบที่เคยปวดมา เป็นความรู้สึกจากสมองสั่งมา ที่จริงควรหยุดสั่งมาได้แล้ว เพราะก้อนได้ถูกตัดออกไปแล้ว เป็นกลไกที่ตอบยากและต้องบำบัดเรื่องปวดที่ทรมานมาก เป็นความปวดที่จับต้องไม่ได้ เหมือนเป็นอาการปวดหลอน จะพบได้ถึง 90% แล้วจะค่อย ๆ ลดลงไป จะนานเพียงใดคงตอบได้ยาก

วิสัญญีแพทย์จะเป็นผู้บำบัดเรื่องนี้ เห็นให้การรักษาด้วยการหยดมอร์ฟีน พอปวดมากคนไข้ก็จะกดน้ำยาให้หยดออกมา ความปวดก็คลายไป ปวดใหม่ก็ค่อยกดใหม่ต่อไปอีก อาการปวดเหล่านี้อาจจะเป็นกับอวัยวะอื่นก็ได้ที่ถูกตัดออกไป ได้แก่ เต้านม ฟัน และตา ความถี่และความรุนแรงจะค่อยลดลงเมื่อเวลาผ่านไป พร้อมช่วยบำบัดทางจิตใจไปด้วย
        
มะเร็งเนื้อเยื่อและกระดูก เราพบไม่บ่อย บางทีทำให้การวินิจฉัยล่าช้าหากคนไข้ไม่ได้ไปอยู่กับแพทย์ที่ชำนาญเรื่องนี้ คนไข้
รายนี้เป็นผู้มีความรู้ เป็นข้าราชการกระทรวงสาธารณสุข มีจิตใจเป็นบุญเป็นกุศล เห็นว่าตัวเองจะเป็นตำราให้แพทย์ได้ศึกษาก็ยินดี เมื่อแพทย์ไปพบรายใหม่มีประสบการณ์แล้วจะได้วินิจฉัยได้เร็วขึ้น บุญกุศลที่เธอได้สร้างไว้คงจะช่วยให้เรื่องปวดและโรคของเธอได้เบาบางลงและหายในเร็ววันขึ้น
      


กายภาพบำบัดหลังผ่าตัด
เป็นเรื่องใหญ่ที่คนไข้จะต้องช่วยตัวเองให้ได้มากที่สุด เพราะจะหาคนดูตลอดยาก ต้องฝึกการเคลื่อนไหว นั่งให้ได้ ลงจากเตียงค่อย ๆ ฝึกเดินให้ได้ เรื่องปวดเป็นเรื่องชั่วคราวระยะหนึ่ง ตราบใดที่สมองยังปรับตัวไม่ได้ ยังคิดว่ามีขาอยู่ทั้ง ๆ ที่มันไม่มี ขาได้ถูกตัดไปแล้ว ความคิดกว่าจะลงตัวคงต้องใช้เวลาระยะหนึ่งเช่นกัน ที่มาคุยในวันนี้เพื่อจะบอกว่าเรื่องปวดหลังผ่าตัดมันเกิดได้ ต้องยอมรับและเข้าใจ และวันเวลาจะช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลดน้อยลงไปเอง

การได้ออกกำลังกายออกไปฝึกเดินตามสวนสาธารณะ อยู่กับธรรมชาติ อยู่กับเพื่อนฝูงในบรรยากาศที่สบายใจ เป็นอาหารทางกายและใจ คงจะช่วยให้เรื่องปวดลดลง เราไม่ค่อยได้พบโรคนี้บ่อยจึงถือโอกาสมาเล่าสู่กันฟัง ขามันไม่มี จิตสำนึกก็ยังคิดว่ามันมี มันยังอยู่ คนทั่วไปก็มองเห็น แต่คนไข้เองมองเห็นไปอีกแบบ ความคิดและโรคของมันเป็นอย่างนี้ต้องเข้าใจและอภัยให้กัน
      
Phantom Pain หมายถึงปวดแบบผีสิงอยู่ โรคมะเร็งกระดูกแขนขาที่ปวดมาก แพทย์ได้ตัดออกไปแล้ว แต่คนไข้ยังมีความรู้สึกคล้ายยังคงมีอยู่ และปวดตรงนั้นเหมือนเดิม จะเป็นสักระยะหนึ่งแล้วจะค่อยจางหายไป.

...........................................................

นพ.สุวิทย์ เกียรติเสวี
 

คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 63