เมื่อวันที่ 4 ก.ย. ที่ผ่านมา เขตใหม่หลินกัง ในนครเซี่ยงไฮ้ เปิดตัวศูนย์บริการด้านปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) และละครสั้นสำหรับตลาดต่างประเทศ โดยมีจุดให้บริการระยะแรกในซาอุดีอาระเบีย สิงคโปร์ สหราชอาณาจักร และสวิตเซอร์แลนด์ เพื่อช่วยบริษัทจีนรับมือกับกฎระเบียบของแต่ละประเทศ ปรับเนื้อหาให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่น และเชื่อมโยงกระบวนการผลิตเข้ากับช่องทางจัดจำหน่ายในตลาดโลก
ศูนย์บริการแห่งนี้ครอบคลุมกระบวนการส่งออกตั้งแต่ต้นจนจบ ทั้งการพัฒนาเนื้อหา การผลิต การแปลภาษา และการจัดจำหน่าย จึงไม่ได้จำกัดบทบาทอยู่เพียงการช่วยบริษัทนำละครที่ผลิตเสร็จแล้วไปจำหน่ายในต่างประเทศ แต่เป็นการรวบรวมขั้นตอนต่าง ๆ ไว้ในระบบเดียว
วรรณกรรมออนไลน์ เกม และละครสั้น ได้รับการขนานนามในจีนว่าเป็น “สามสิ่งใหม่” (New Three) ของสินค้าส่งออกทางวัฒนธรรม เนื่องจากสามารถดัดแปลง แปลภาษา และเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลได้อย่างสะดวก ช่วยลดอุปสรรคในการนำผลงานเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ
สำหรับจีน อุตสาหกรรมวัฒนธรรมกำลังเปลี่ยนผ่านจากการส่งออกเนื้อหาที่ผลิตเสร็จสมบูรณ์แล้ว ไปสู่การสร้างระบบรองรับการผลิต ดัดแปลง และเผยแพร่ผลงานในตลาดหลากหลายประเทศ โดยโครงสร้างพื้นฐานที่อยู่เบื้องหลังการส่งออกทางวัฒนธรรม กำลังกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญในยุทธศาสตร์การส่งออกของจีน
เป้าหมายในปัจจุบันจึงไม่ได้อยู่เพียงการหาผู้อ่านหรือผู้ชมในต่างประเทศให้กับเรื่องราวจากจีนอีกต่อไป แต่ยังรวมถึงการจัดหาเครื่องมือ รูปแบบธุรกิจ และช่องทางจัดจำหน่าย เพื่อช่วยให้เนื้อหาหลากหลายประเภทเข้าถึงผู้ชมในระดับสากล
เมื่อแพลตฟอร์มเหล่านี้ขยายตัวมากขึ้น เส้นแบ่งระหว่างการส่งออกวัฒนธรรมจีนกับการผลิตเนื้อหาเพื่อป้อนตลาดต่างประเทศก็เริ่มไม่ชัดเจน โดยบริษัทจีนอาจเป็นผู้บริหารแพลตฟอร์มและจัดหาโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่เนื้อหากลับถูกสร้างสรรค์โดยนักเขียนหรือผู้ผลิตที่อยู่นอกประเทศจีนมากขึ้น
บทวิเคราะห์ล่าสุดของนักวิจัยจากวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอน (แอลเอสอี) ระบุว่า แพลตฟอร์มละครสั้นของจีนสามารถสร้างสิ่งที่เรียกว่า “อำนาจอ่อนผ่านแพลตฟอร์ม” ซึ่งเพิ่มอิทธิพลในรูปแบบที่มองไม่เห็นอย่างชัดเจน เนื่องจากระบบแนะนำเนื้อหา การจัดเก็บข้อมูล การสร้างรายได้ และการมีส่วนร่วมของผู้ใช้ ล้วนมีส่วนกำหนดว่า ผู้ชมจะเห็นเนื้อหาใดและมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งใด
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีหลักประกันว่าแนวทางดังกล่าวจะนำไปสู่การขยายอิทธิพลทางวัฒนธรรมของจีนโดยตรง เพราะบริษัทต่าง ๆ มีแรงจูงใจทางธุรกิจในการสร้างเครือข่ายการผลิตและจัดจำหน่ายในต่างประเทศอยู่แล้ว ขณะเดียวกัน การปรับเนื้อหาให้เข้ากับรสนิยมของผู้ชมในแต่ละท้องถิ่น ก็อาจทำให้องค์ประกอบที่สะท้อน “ความเป็นจีน” ลดความเด่นชัดลง
บริษัทจีนจึงอาจเป็นผู้จัดหาแพลตฟอร์ม เทคโนโลยี และเงินลงทุน แม้เนื้อหาที่ผลิตออกมาจะไม่ได้สะท้อนอัตลักษณ์จีนอย่างชัดเจนก็ตาม แต่สิ่งที่เปลี่ยนแปลงคือศักยภาพของบริษัทจีนในการดำเนินธุรกิจในตลาดต่างประเทศ ผ่านการสร้างเครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานและความสัมพันธ์กับผู้ประกอบการท้องถิ่น ซึ่งเอื้อให้สามารถผลิตและเผยแพร่เนื้อหาทางวัฒนธรรมข้ามพรมแดนได้
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมวัฒนธรรมจีนสั่งสมประสบการณ์ในการเข้าถึงผู้ชมต่างประเทศ ตั้งแต่วรรณกรรมออนไลน์ไปจนถึงละครสั้น โดยบริษัทจีนจำนวนมากพัฒนาแพลตฟอร์ม ระบบแปลภาษา เครื่องมือการผลิต และเครือข่ายพันธมิตรในต่างประเทศ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในตลาดต่าง ๆ ได้
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการขยายฐานผู้ชมในต่างประเทศ แต่คือการเพิ่มขีดความสามารถในการผลิต ปรับเปลี่ยน และเผยแพร่เนื้อหาทางวัฒนธรรมในตลาดหลากหลายแห่ง โดยไม่จำเป็นต้องมองแต่ละประเทศเป็นเพียงจุดหมายปลายทางของโครงการส่งออกที่แยกขาดจากกัน.
ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS
