อุซเบกิสถาน ประเทศที่มีประชากรเกือบ 40 ล้านคน และมีประชากรมากที่สุดในเอเชียกลาง ปิดกั้นการลงทุนจากต่างประเทศส่วนใหญ่มาเป็นเวลานาน เนื่องจากการควบคุมเงินทุนที่เข้มงวด อีกทั้งสกุลเงินซอมอุซเบกิสถานที่มีมูลค่าสูงเกินจริง และแทบไม่มีร้านค้าที่รับบัตรเครดิต ส่งผลให้ผู้บริโภคต้องพกเงินสดติดตัวเป็นจำนวนมาก เพื่อใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน


ทว่าหลังการปฏิรูปเศรษฐกิจผ่านมาเกือบ 10 ปี ซึ่งช่วยให้อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของอุซเบกิสถานแซงหน้าประเทศอดีตสหภาพโซเวียตส่วนใหญ่ได้ การชำระเงินผ่านระบบดิจิทัลจึงกลายเป็นเรื่องปกติที่พบเห็นได้ทั่วไปในปัจจุบัน


“ในตอนนี้ มันไม่มีความจำเป็นใด ๆ เลยที่จะต้องพกเงินสดติดตัวไปไหนมาไหนในประเทศ” นายนิกา เคอร์เดียนี ประธานคณะเจ้าหน้าที่บริหาร (ซีอีโอ) ของทีบีซี อุซเบกิสถาน กล่าวในการให้สัมภาษณ์ที่สำนักงานใหญ่ของธนาคารในกรุงทาชเคนต์


การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเริ่มดึงดูดนักลงทุนต่างชาติ โดยในเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา กองทุนเพื่อการลงทุนแห่งชาติ (อุซนิฟ) หรือกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติของอุซเบกิสถาน ระดมทุนมูลค่า 690 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 23,250 ล้านบาท) ในการเสนอขายหุ้นครั้งแรกแก่สาธารณชน (ไอพีโอ) ครั้งใหญ่ที่สุดของตลาดหลักทรัพย์ลอนดอน นับตั้งแต่ปี 2564 ซึ่งมีคำสั่งซื้อขายมูลค่ามากกว่า 2,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 94,351 ล้านบาท)


แต่ในขณะที่รัฐบาลอุซเบกิสถานระบุว่าจะผลักดันการแปรรูปรัฐวิสาหกิจเพิ่มเติม บรรดานักลงทุนกล่าวว่า บททดสอบสำคัญถัดไป คือ การเปลี่ยนแปลงที่เอื้อต่อภาคธุรกิจเหล่านี้สามารถหยั่งรากลึกและยั่งยืนได้หรือไม่ ในประเทศที่นโยบายอิงกลไกตลาดยังเป็นเรื่องที่ค่อนข้างใหม่ และมันยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า นโยบายดังกล่าวจะดำเนินต่อไปนานแค่ไหน


อนึ่ง นโยบายต่าง ๆ ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ประธานาธิบดีชัฟคัต มีร์ซีโยเยฟ ผู้นำอุซเบกิสถาน เข้ารับตำแหน่งในปี 2559 เปิดประเทศที่เคยปิดกั้นตัวเองจากโลกภายนอกเป็นส่วนใหญ่ หลังการประกาศเอกราชเมื่อปี 2534 โดยครอบคลุมถึงการยกเลิกมาตรการควบคุมเงินทุน ค่าเงินลอยตัว และการผ่อนปรนกฎระเบียบวีซ่าสำหรับนักท่องเที่ยวชาติตะวันตกส่วนใหญ่

ประธานาธิบดีชัฟคัต มีร์ซีโยเยฟ ผู้นำอุซเบกิสถาน


ด้านนายลาซิซ คูดราตอฟ รมว.การลงทุนของอุซเบกิสถาน กล่าวว่า การปฏิรูปดึงดูดนักลงทุนชาวต่างชาติที่กำลังมองหาตลาดใหม่และโอกาสในการเติบโตทางเศรษฐกิจใหม่ หันมาสนใจในอุซเบกิสถาน และเริ่มขยายการธุรกิจของพวกเขาเข้ามาในประเทศอย่างจริงจัง


อุซเบกิสถานมีการเติบโตทางเศรษฐกิจเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 6% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งถือว่ารวดเร็วกว่าประเทศเพื่อนบ้านส่วนใหญ่ โดยข้อมูลจากธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์) และสหประชาชาติ (ยูเอ็น) เผยให้เห็นว่า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศเพิ่มขึ้นเป็น 4,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 148,280 ล้านบาท) ในปี 2568 จาก 2,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 77,510 ล้านบาท) ในปี 2564 แต่ถึงอย่างนั้น ตัวเลขดังกล่าวยังถือว่าไม่สูงนัก เมื่อเทียบกับสัดส่วนผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี)


แม้นักลงทุนหลายคนมองว่า มีความเสี่ยงเพียงเล็กน้อยที่อุซเบกิสถานจะกลับไปใช้นโยบายโดดเดี่ยวแบบในอดีต กระนั้น หลายคนให้ความสำคัญกับประเด็นที่ว่า การปฏิรูปของอุซเบกิสถานจะสามารถเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบและดำเนินต่อไปได้หรือไม่ แม้จะมีการต่อต้านจากระบบราชการบางส่วนก็ตาม


ทั้งนี้ นายดาโกตา เออร์วิน นักวิเคราะห์จากบริษัทที่ปรึกษา “แลมป์ไลเตอร์” ในกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร กล่าวว่า อุซเบกิสถานมีความมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าที่จะปฏิรูปและเปิดเสรีทางเศรษฐกิจในระดับสูงสุด


“อย่างไรก็ตาม มันก็มีปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินการ เนื่องจากระบบราชการของอุซเบกิสถานยังคงเป็นแบบอนุรักษนิยม และไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง อีกทั้งมีสัญญาณที่บ่งชี้ว่า นักลงทุนบางคนประสบปัญหาความล่าช้า หรือความยากลำบากในการเริ่มต้นโครงการ” เออร์วิน กล่าวทิ้งท้าย.

เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES, REUTERS