ยิ่งตอนนี้เป็นยุคเศรษฐกิจชะลอตัว ผู้คนก็ยิ่งระวังการใช้จ่ายมากขึ้น แถมยังมีผู้ค้าหน้าใหม่กระโดดเข้ามาเล่นในตลาดงานฝีมือทุกวัน จนเกิด “สงครามหั่นราคา” จนแทบไม่เหลือกำไร คำถามคือในสภาวะตลาดที่ซบเซาแบบนี้ เราจะขายงานฝีมือให้ได้ราคาและอยู่รอดได้อย่างไร? วันนี้คอลัมน์ Money Maker x ช่องทางทำกิน จะพาไปถอดรหัสความคิดของ นาถสุดา ชื่นชม เจ้าของแบรนด์ Chuenchom (ชื่นชม) ผู้เปลี่ยนความชอบงานเย็บปักถักร้อยมาเป็นธุรกิจที่สร้างรายได้มานานกว่า 10 ปี

นาถสุดา ชื่นชม เจ้าของโมเดล Money Makerที่ก่อตั้งแบรนด์ “Chuenchom (ชื่นชม)” เล่าถึงจุดเริ่มต้นการทำธุรกิจชิ้นงานปักผ้านี้ว่า อดีตเธอเคยทำงานพนักงานบริษัทมาก่อน แต่ด้วยความที่เชื่นชอบงานฝีมือ จึงมักใช้เวลาว่างไปลงคลาสเรียนงานช่างประเภทต่าง ๆ อยู่เสมอ แต่เนื่องจากมีพื้นฐานด้านการเย็บผ้าเป็นทุนเดิม จึงรู้สึกหลงใหลในเสน่ห์ของการปักผ้าและเย็บผ้าเป็นพิเศษ เธอจึงเริ่มศึกษาและพัฒนาทักษะการปักลวดลายอย่างจริงจัง เธอเล่าให้ฟังต่อไปว่า แม้จะเริ่มต้นจากการทำเป็นงานอดิเรก แต่หลังจากลองถ่ายภาพผลงานของตัวเองโพสต์ลงบนโซเชียล ทั้งเฟซบุ๊กและอินสตาแกรม ปรากฏกระแสตอบรับที่กลับมาดีมาก จากกลุ่มผู้ติดตาม โดยมีคนติดต่อสั่งซื้อเข้ามาอย่างต่อเนื่อง จึงกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญทำให้เธอตัดสินใจก้าวสู่อาชีพการทำชิ้นงานปักผ้าขายแบบเต็มตัว โดยเธอได้สั่งสมประสบการณ์ในอาชีพนี้จนถึงปัจจุบัน ก็นับเป็นเวลานานกว่า 10ปีแล้ว

“เราเอางานปักผ้าเป็นลวดลายต่าง ๆ ไปต่อยอดทำเป็นชิ้นงานต่าง ๆ โดยจะเน้นเรื่องความละเอียดเป็นหัวใจสำคัญ ส่วนลวดลายที่ออกแบบนั้นจะอิงกับธรรมชาติ หรือสัตว์เลี้ยง เช่น น้องหมา น้องแมว โดยเน้นสร้างเอกลักษณ์ให้ชิ้นงานมีความแตกต่าง ไม่ซ้ำกับงานทั่วไปในตลาด” เจ้าของโมเดลธุรกิจงานปักผ้าเล่าถึงแนวคิดสำคัญที่ทำให้แบรนด์ชื่นชมของเธอครองใจลูกค้ามาได้อย่างยาวนาน ถึงแม้ตลาดวันนี้จะมีคู่แข่งหน้าใหม่เพิ่มขึ้นมาก็ตาม

Money Maker คนเดิม บอกว่า ปัจจุบันธุรกิจงานปักผ้าของเธอต้องเผชิญกับความท้าทายหลายอย่าง ทั้งภาวะเศรษฐกิจซบเซา หรือพฤติกรรมรัดเข็มขัดของกลุ่มลูกค้าที่เลือกใช้จ่ายมากขึ้น ไหนจะเจอกับการแข่งขันที่สูงขึ้นจากคู่แข่งหน้าใหม่ ๆ ที่ขายตัดราคา ทำให้ชิ้นงานปักผ้าขายยากขึ้น ซึ่ง Money Maker คนนี้เล่าถึงแนวทางการปรับตัวของธุรกิจงานปักผ้าในยุคเศรษฐกิจปัจจุบันไว้น่าสนใจว่า แม้ในยุคที่เศรษฐกิจชะลอตัว ลูกค้าประหยัดขึ้นและคู่แข่งเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ตลาดหันมาแข่งกันลดราคาสินค้า แต่เธอเลือกที่จะยืนหยัดอย่างมั่นคง ด้วยการไม่เลือกใช้กลยุทธ์หั่นราคาแบบนี้ เนื่องจากสินค้าที่ทำขายเป็นงานคราฟต์ หรืองานฝีมือ เธอจึงไม่เลือกลดราคาสินค้า แต่เลือกที่จะ “รักษามาตรฐานกับคุณภาพ” เอาไว้

“ตั้งใจเลยจะไม่ลดลดราคา แล้วไปลดสเปกหรือคุณภาพของงานที่ทำ แต่ปัญหาตอนนั้นที่คิดคือ ถ้าไม่สู้ในสงครามราคานี้จะทำยังไง ที่สุดก็ตัดสินใจว่า นั่นสู้ด้วยความเนี้ยบไปเลย วัดกันที่คุณภาพของชิ้นงาน โดยเราหันมาเน้นการสร้างเอกลักษณ์ให้กับชิ้นงาน เพื่อสร้างลายเซ็นให้ชิ้นงานให้ต่างจากคู่แข่ง โดยพยายามออกลายใหม่ ๆ ที่ไม่ซ้ำกับคนอื่นเสมอ จนเป็นลายเซ็นที่ทำให้ลูกค้าจดจำแบรนด์ได้ทันทีที่เห็นชิ้นงาน” เป็นความตั้งใจของ Money Maker คนนี้ ที่สู้ด้วยคุณภาพมากกว่าใช้วิธีลดราคา นาถสุดาเล่าอีกว่า นอกจากการสร้างลายเซ็นให้ลูกค้าจดจำแบรนด์ง่ายขึ้นแล้ว ยังเน้นผลิตลวดลายที่ขายง่ายในช่วงที่ตลาดซบเซาเพื่อประคองตัว เช่น ลายการ์ตูน รูปหมา หรือแมว ที่เน้นสีสันสดใส น่ารัก

ส่วน “กลยุทธ์” ที่ Money Maker คนนี้ใช้ในการขายชิ้นงานนั้น เธอบอกว่า ชิ้นงานปักผ้าของเธอส่วนใหญ่จะ ขายในช่องทางออฟไลน์ได้มากกว่าออนไลน์ เช่น การออกบูธขายตามงานต่าง ๆ

“การเลือกพื้นที่ออกบูธขายสินค้าต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยการเลือกออกร้านตามงานต่าง ๆ จะต้องประเมิน 2 ปัจจัยหลักคือ 1.กลุ่มเป้าหมาย และ 2.ค่าเช่าพื้นที่ เช่น หากค่าเช่าแพงไป แม้กลุ่มเป้าหมายจะตรงก็อาจไม่คุ้ม จึงควรพิจารณาพื้นที่ที่มีกลุ่มเป้าหมายหลากหลาย เช่น มีทั้งคนไทยและนักท่องเที่ยว หรือแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ เพื่อเพิ่มโอกาสพบลูกค้าใหม่ ๆ” นี่เป็นคำแนะนำของ Money Maker

นอกจากนั้น เจ้าของแบรนด์ยังได้แนะนำ “วิธีมองหากลุ่มเป้าหมาย” ว่า มีหลักกว้าง ๆ ได้แก่ เลือกกลุ่มคนที่เห็นคุณค่าและยินดีจ่าย เนื่องจากงานปักผ้าเป็นสินค้าแฮนด์เมด ด้วยชิ้นงานที่เน้นความละเอียด จึงมีราคาสูงกว่าสินค้าทั่วไป ทำให้เวลามองหากลุ่มเป้าหมายก็จะต้องเน้นเจาะกลุ่มคนที่ชอบงานฝีมือ ที่เข้าใจคุณค่าของงาน และยินดีที่จะจ่ายราคานั้น โดยไม่ต้องตั้งเป้าหมายว่าจะต้องขายได้ทุกกลุ่มเป้าหมาย หรือขายได้ทุกคน เพราะไม่ใช่ทุกคนที่จะซื้อทันทีเมื่อเห็นชิ้นงาน ขณะที่อีกเทคนิคสำคัญคือ เจาะตลาดงานคราฟต์เฉพาะทาง โดยให้มองหางานแฟร์ หรืออีเวนต์ที่ตรงสายงานคราฟต์โดยเฉพาะ

“นอกจากเทคนิคที่แนะนำไปข้างต้นแล้ว การพยายามมองหากลุ่มลูกค้าใหม่ ๆ ก็ต้องทำสม่ำเสมอ เพราะแม้ยอดขายหลักจะมาจากการออกบูธ แต่สินค้างานปักผ้าส่วนใหญ่ถูกซื้อเพื่อเป็นของขวัญหรือของฝาก ทำให้ลูกค้าเดิมหวนกลับซื้อซ้ำได้ยาก เราจึงต้องปรับตัวโดยหันมาทำตลาดออนไลน์ผ่าน Facebook และ Instagram เพื่อขยายฐานลูกค้า และเข้าถึงลูกค้ากลุ่มใหม่ ๆ” เป็นคำแนะนำที่ Money Maker กลั่นกรองมาจากประสบการณ์ตรงของตัวเอง

สำหรับโครงสร้างต้นทุนของการทำธุรกิจตามโมเดลของ Money Maker รายนี้ เธอให้ข้อมูลว่า… ธุรกิจงานปักผ้าถือเป็นงานที่ใช้เงินลงทุนเริ่มต้นไม่สูง โดย ทุนเบื้องต้น ขึ้นกับขนาดและสเกลธุรกิจ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นค่าวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็น ทุนวัสดุ จะอยู่ที่ประมาณ 30% ของราคาขาย โดยยังไม่นับรวมหรือหักรวมค่าแรง ขณะที่เรื่องของราคาขาย สินค้างานผ้าปักลายของที่ร้าน จะมีราคาขายตั้งแต่ 150-1,590 บาท ซึ่งขึ้นกับประเภทชิ้นงาน ขนาด รายละเอียดและความยากง่ายของลายที่ปัก โดประเภทสินค้าที่นำงานปักผ้าไปต่ยอดทำขายนั้น มีอาทิ กระเป๋าปิ๊กแป๊ก, กิ๊บติดผม ที่คาดผม ที่คั่นหนังสือ เข็มกลัด, ต่างหู

ส่วนเรื่องของ วัสดุอุปกรณ์ ที่จำเป็นจะประกอบด้วย เข็มปักผ้า, กรรไกร, ไหมปักผ้าสีต่าง ๆ, ผ้าลินิน, ผ้าคอตตอน, ผ้าซับ และอุปกรณ์อื่น ๆ ได้แก่ สายกระเป๋า ปากกระเป๋า เข็มกลัด แป้นต่างหู กิ๊บติดผม

ขั้นตอนการทำ “งานปักลายผ้า” โดยนาถสุดาได้ยกตัวอย่างการทำชิ้นงาน “กระเป๋าปิ๊กแป๊กผ้าปักลาย” โดยเริ่มต้นจากการออกแบบลวดลายที่ต้องการนำไปปักลงบนลงบนกระดาษ เมื่อได้แบบที่ต้องการแล้วให้มาทำแพทเทิร์นตัวกระเป๋า โดยนำแพทเทิร์นกระเป๋าปิ๊กแป๊กมาวางทาบลงบนผ้า และใช้ดินสอหรือปากการ่างแบบตามแพทเทิร์น เสร็จแล้วใช้กรรไกรตัดผ้าตามแพทเทิร์นนั้น หลังจากที่ได้ผ้าที่ตัดตามแพทเทิร์นมาแล้ว ให้นำรูปที่ออกแบบไว้มาลอกลายลงบนผ้าที่ตัดเป็นแพทเทิร์นกระเป๋า

จากนั้นเมื่อได้ชิ้นผ้าตามแพทเทิร์นแล้ว ให้นำลวดลายที่ออกแบบไว้บนกระดาษมาลอกลายลงบนชิ้นผ้า จากนั้นนำผ้าเข้าสะดึง ทำการขันสะดึงให้ตึง และเริ่มลงมือปักลวดลายตามเทคนิคที่กำหนดไว้ หลังปักเสร็จทำการตรวจสอบความเรียบร้อยของเส้นไหมและความสมบูรณ์ของลายอย่างละเอียด ก่อนนำไปเย็บประกบใส่ผ้าซับในและขึ้นรูปกระเป๋าตามแพทเทิร์นที่ออกแบบไว้

หลังจากเย็บขึ้นรูปเป็นทรงกระเป๋าสวยงามแล้ว ขั้นตอนต่อมาคือนำปากกระเป๋าปิ๊กแป๊กมาสวมเข้ากับขอบกระเป๋า แล้วทำการเย็บด้วยมือให้แน่นหนาเพื่อความแข็งแรงทนทานต่อการใช้งาน เมื่อทำการเย็บปากกระเป๋าเสร็จแล้วก็มาใส่อุปกรณ์เสริมอย่างสายคล้องกระเป๋า เสร็จแล้วก็ทำการตรวจเช็กความเรียบร้อยของชิ้นงานโดยรวมอีกครั้ง เหล่านี้เป็นขั้นตอนการขึ้นชิ้นงานโดยสังเขปโดยมีตัวอย่างเป็นงานกระเป๋าปิ๊กแป๊ก

จากกรณีศึกษา “ธุรกิจงานปักผ้า” ของ Money Maker คนนี้ สะท้อนให้เห็นว่า การขายงานแฮนด์เมดงยุคเศรษฐกิจซบเซา คำตอบไม่ได้อยู่ที่การแข่งกันลดราคาเพื่อเรียกความสนใจลูกค้า แต่มีคีย์เวิร์ดสำคัญคือ การรักษามาตรฐานและคุณภาพ ของชิ้นงาน ควบคู่กับการสร้างสรรค์ลวดลายใหม่ ๆ ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอยู่เสมอ เพื่อดึงดูดลูกค้าและสร้างความแตกต่างให้แบรนด์ และนี่คือตัวอย่างโมเดลธุรกิจงานคราฟต์ที่น่าสนใจ ที่เจ้าของแบรนด์รายนี้ก้าวผ่านวิกฤติมาด้วยการชูจุดแข็งเรื่องของชิ้นงานที่มีความละเอียดสูง กับมีเอกลักษณ์เด่นไม่ซ้ำใคร จนทำให้ลูกค้าเกิดภาพจำกับแบรนด์ได้ ที่ผู้ประกอบการคนอื่น ๆ ก็น่าถอดบทเรียน และใช้เป็นกรณีศึกษาได้ ส่วนใครที่สนใจชิ้นงานของแบรนด์นี้ เข้าชมสินค้าหรือสั่งทำได้ทาง เฟซบุ๊ก : Chuenchom หรือ อินสตาแกรม : Chuenchomcraft

เคล็ดลับตัวจริง : ปักผ้าให้เนี้ยบ แถมมีมิติ

สำหรับ “เทคนิคสำคัญ” ที่ทำให้แบรนด์ “Chuenchom” ของ นาถสุดา เป็นที่รู้จักและทำให้ลูกค้มมีภาพจำที่ดีต่อแบรนด์ก็คือ “เทคนิคปักแบบทึบแน่นและมีมิติ” โดย Money Maker แชร์เทคนิคให้ฟังว่า… ชิ้นงานของเธอจะเน้นการปักทึบ ด้วยการถมลวดลายให้แน่น เพื่อให้งานดูละเอียด และดูมีมิติเตะตามากขึ้น ซึ่งงานปักลายบนผ้ามีหัวใจสำคัญอยู่ที่ 1.การเลือกขนาดเข็ม และ 2.การเลือกเส้นไหม โดยจะต้องเลือกใช้ให้สัมพันธ์กับชิ้นงาน เช่น หากเป็น “งานละเอียดสูง” อาทิ ตัวการ์ตูน จะต้องใช้เข็มขนาดเล็กคู่ไหมปักปกติ 1-2 เส้น เพื่อให้เส้นมีความเรียบเนียน ไม่เกิดรูบนเนื้อผ้า แต่หากต้องการปัก “งานที่มีความนูน–มีมิติ” ต้องเปลี่ยนไปใช้ไหมเส้นใหญ่ๆ เช่น ไหม 6 เส้น หรือไหมเบอร์ 10 คู่กับผ้าเนื้อแน่น ๆ เพื่อให้ชิ้นงานแข็งแรง ส่วนอีกเทคนิคที่เธอแนะนำเป็นของแถมทิ้งท้าย คือ “เทคนิคการขึงผ้าบนสะดึง” ก็มีความสำคัญเช่นกัน โดยต้องขึงผ้าให้ตึงเสมอ เพราะจะช่วยให้การเดินเส้นปักลายทำได้สะดวก อีกทั้งยังช่วยป้องกันไม่ให้ผ้าย่น หรือเสียทรง.