ที่ประชุมร่วมรัฐสภา มีมติ 476 ต่อ 25 เสียงให้ถอนร่าง พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.(ฉบับที่…) พ.ศ….หลังที่ประชุมเดินหน้าพิจารณาต่อไม่ได้ เพราะมีปัญหา มาตรา 23 สูตรหาร 500 ที่ผ่านความเห็นชอบวาระที่สอง ไปเมื่อวันที่ 6 ก.ค. มีเนื้อหาไปขัดกับหลายมาตรา
ขั้นตอนหลังจากนี้ คณะกรรมมาธิการ (กมธ.) วิสามัญฯ ต้องเอาร่างกฎหมายลูกเลือกตั้ง ส.ส. กลับไปตรวจสอบ เพื่อแก้มาตราอื่นๆ ให้สอดคล้องกับสูตรหาร 500 ก่อนส่งกลับเข้าที่ประชุมร่วมรัฐสภาอีกครั้งช่วงต้นเดือน ส.ค.
เอาเป็นว่ามองข้ามชอตไปเลยสำหรับภาพเหตุการณ์อนาคตหรือ “ซีเนริโอ” (Scenario) การแก้ร่างกฎหมายลูกเลือกตั้งส.ส. จะออกได้ 2 หน้าแต่สุดท้ายมีแนวโน้มไปจบที่ศาลรัฐธรรมนูญ
(1) หน้าแรก เป็นไปตาม รัฐธรรมนูญมาตรา 132 (2), (3) หลังจากโหวตวาระที่สาม ประธานรัฐสภาต้องส่งร่างกฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.ไปให้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) พิจารณา มีข้อความที่ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญหรือไม่ โดย กกต.ต้องทำความเห็นส่งให้รัฐสภาภายใน 10 วัน
จากการประเมิน กกต. น่าจะทำความเห็นแย้งเรื่องสูตรคำนวณ ส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ ยืนยันหลักการให้ใช้ 100 หาร แทนการหารด้วย 500 เนื่องด้วย กกต.เสนอ ให้ใช้ 100หาร มาตั้งแต่แรก
เมื่อกกต.ส่งความเห็นกลับบมารัฐสภาต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 30 วัน และมี 2 ตัวเลือกคือ (1) แก้ไขเพิ่มเติม ร่างกฎหมายลูกเลือกตั้ง ส.ส.ให้กลับไปใช้สูตรหาร 100 ตามที่ กกต.เสนอ หรือ (2) ยืนยันสูตรหาร 500 เหมือนเดิม
จากนั้นเป็นขั้นตอนปฏิบัติตาม รัฐธรรมนูญ มาตรา 145 ส่ง ร่างกฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.ไปให้นายกรัฐมนตรี และมีจังหวะให้รอเวลา 5 วันก่อนนำร่างกฎหมายทูลเกล้าฯ
ในช่วงนี้ รัฐธรรมนูญ มาตรา 148 เปิดช่องให้ ส.ส., ส.ว. หรือสมาชิกของทั้งสองสภารวมกันมีจํานวน ไม่น้อยกว่า 1 ใน 10 ของจํานวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา เข้าชื่อยื่นให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความสูตรคำนวณ ส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ ซึ่งตอนนี้ฝ่ายที่สนับสนุนสูตรหาร 100 และสูตรหาร 500 เตรียม ยื่นตีความอยู่แล้ว
(2) หน้าที่สอง เป็นไปตาม เงื่อนไข รัฐธรรมนูญมาตรา 132 (1) ที่กำหนดให้รัฐสภาต้องพิจารณาร่างกฎหมายลูกให้เสร็จภายใน 180 วัน จากการตรวจสอบ รัฐสภาบรรจุวาระพิจารณาร่างกฎหมายลูกเลือกตั้ง ส.ส.วันที่ 17 ก.พ. 2565 เท่ากับเดดไลน์ 180 ครบกำหนดเส้นตายวันที่ 15 ส.ค.2565
หากที่ประชุมร่วมรัฐสภาพิจารณาไม่แล้วเสร็จภายในกําหนดเวลาข้างต้น ให้ถือว่ารัฐสภาให้ความเห็นชอบตามร่างที่เสนอตามมาตรา 131 ความหมายคือ ต้องกลับไปใช้ร่างกฎหมายเลือกตั้ง ส.ส. ฉบับของ กกต. ที่ให้ใช้สูตรหาร 100 ซึ่งท้ายสุดมีแนวโน้มไปจบที่ศาลรัฐธรรมนูญเช่นกัน
กฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.ฉบับนี้มีความสำคัญมากเพราะเป็นการวางกติการองรับการเลือกหลังรัฐนาวาภายใต้การนำของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หมดอายุขัย ต้นปี 2566
กติกาสูตรคำนวณ ส.ส.ปาร์ตี้ลิสต์ ส่งผลทำให้เกิดความได้เปรียบ-เสียเปรียบในสมรภูมิการเมือง ที่กำลังใกล้มาถึง!
