เมื่อวันที่ 19 ส.ค. ทีมนักพฤกษศาสตร์จากมหาวิทยาลัยนเรศวร กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช องค์การสวนพฤกษศาสตร์ สวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ และหน่วยงานพันธมิตร นำโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ผู้รับผิดชอบการศึกษาสกุลดอกกระดิ่ง (Didymocarpus) สำหรับโครงการพรรณพฤกษชาติประเทศไทย (Flora of Thailand) นายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช นายปิยเกษตร สุขสถาน รองผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (วิชาการ) และนายเดวิด มิดเดิลตั้น แห่งสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระและสวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ ร่วมกันตีพิมพ์ประกาศการค้นพบพืชชนิดใหม่ของโลกในสกุลดอกกระดิ่ง จำนวน 10 ชนิด Ten new species of Didymocarpus (Gesneriaceae: Didymocarpoideae) from Thailand ซึ่งได้รับการตีพิมพ์อย่างเป็นทางการในวารสารวิชาการนานาชาติ Thai Forest Bulletin (Botany) ฉบับที่ 54(2) หน้าที่ 128-149 ปี ค.ศ. 2026 https://li01.tci-thaijo.org/index.php/ThaiForestBulletin/article/view/269865/182554
โดยรายละเอียดของพืชทั้ง 10 ชนิด ประกอบด้วย
1. กระดิ่งดอยตุง Didymocarpus alboroseus Nangngam & de Bult พบที่บริเวณดอยตุง จังหวัดเชียงราย ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และ มร.มาร์ติน ฟาน เดอ บุลต์ นักพฤกษศาสตร์ มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์ คำระบุชนิด alboroseus หมายถึงสีด้านในของกลีบดอกที่มีสีน้ำตาลแดงถึงสีน้ำตาลอมส้ม ชื่อไทย กระดิ่งดอยตุง ตั้งตามแหล่งที่พบ ตัวอย่างต้นแบบ van de Bult 1039 เก็บรักษาไว้ที่ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และที่หอพรรณไม้
2. กระดิ่งเหลืองเวียงชัย Didymocarpus flaviflorus Nangngam, Suksathan & Rujich. พบบริเวณเขาหินปูนในเขตอำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายปิยเกษตร สุขสถาน รองผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (วิชาการ) และนางสาววิรตา รุจิชัยพิมล นักพฤกษศาสตร์ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ คำระบุชนิด flaviflorus หมายถึงกลีบดอกที่มีสีเหลืองสด ชื่อไทย กระดิ่งเหลืองเวียงชัย ตั้งตามลักษณะดอกที่มีสีเหลืองและแหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ อำเภอเวียงชัย ตัวอย่างต้นแบบหมายเลข Rujichaipimon 279 เก็บจากต้นที่นำมาปลูกและเก็บรักษาไว้ที่องค์การสวนพฤกษศาสตร์
3. ม่วงสามหมอก Didymocarpus hongsonensis Nangngam, Punchay & Suksathan พบบริเวณอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน นายกิตติยุทธ ปั้นฉาย นักพฤกษศาสตร์ องค์การสวนพฤกษศาสตร์ และนายปิยเกษตร สุขสถาน รองผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ (วิชาการ) คำระบุชนิด hongsonensis ตั้งตามชื่อจังหวัดแหล่งที่พบ ชื่อไทย ม่วงสามหมอก ตั้งตามสีดอกที่มีสีม่วงและชื่อที่ใช้เรียกแม่ฮ่องสอน เมืองสามหมอก ตัวอย่างต้นแบบ Punchay, Suksathan, Kuna & Nanthaisong ANN50 เก็บรักษาไว้ที่องค์การสวนพฤกษศาสตร์
4. ม่วงศรีเขียวบาง หรือม่วงยอดโดม Didymocarpus kiewbangii Nangngam & Suddee พบบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด kiewbangii ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายวิทวัส เขียวบาง ปัจจุบันเป็นข้าราชการกรมป่าไม้ ผู้ร่วมเก็บตัวอย่างต้นแบบและเป็นผู้ถ่ายภาพ ชื่อไทย ม่วงศรีเขียวบาง ตั้งตามสีของดอกที่เป็นสีม่วงและตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายวิทวัส เขียวบาง ส่วนชื่อไทย ม่วงยอดโดม ตั้งตามสีดอกที่เป็นสีม่วงและแหล่งที่พบ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ายอดโดม ตัวอย่างต้นแบบ Puudjaa, Hemrat & Keiwbang 2057 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
5. กระดิ่งแดงผาสีดา Didymocarpus kwanjaiae Nangngam & Suddee พบบริเวณอุทยานแห่งชาติภูลังกา อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด kwanjaiae ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นางขวัญใจ รอสูงเนิน (นามสกุลเดิม คำมงคล) ผู้เก็บตัวอย่างต้นแบบ อดีตเป็นผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติภูลังกา ปัจจุบันปฏิบัติงานในหน้าที่หัวหน้าโครงการอนุรักษ์พันธุ์ไม้ป่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน จังหวัดบึงกาฬ ชื่อไทย กระดิ่งแดงผาสีดา ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีแดง และตั้งตามชื่อนายอัมไพ ผาสีดา เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา ผู้มีความสนใจในพรรณไม้ นำมาซึ่งการค้นพบพรรณไม้ชนิดใหม่ในพื้นที่หลายชนิด ตัวอย่างต้นแบบ Khammongkol et al. 239 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ สวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระ และสวนพฤกษศาสตร์คิว สหราชอาณาจักร สวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ และที่ทรินิตี้ คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ไอร์แลนด์
6. กระดิ่งขาวลำโขง หรือกระดิ่งดอกขาวภูลังกา Didymocarpus mekongensis Nangngam & Suddee พบบริเวณอุทยานแห่งชาติภูลังกา อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด mekongensis ตั้งตามแหล่งที่พบคือลุ่มน้ำโขง ชื่อไทย กระดิ่งขาวลำโขง ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคือลุ่มน้ำโขง ส่วนชื่อไทย กระดิ่งดอกขาวภูลังกา ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคืออุทยานแห่งชาติภูลังกา ตัวอย่างต้นแบบ Suddee et al. 5362 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
7. กระดิ่งขาวขุนพะวอ Didymocarpus niveus Nangngam, Vidthay., Wongsa & Suddee พบบริเวณอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายชวลิต วิทยานนท์ นักวิชาการอิสระ นายธนกร วงษษา อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด niveus ตั้งตามลักษณะดอกที่มีสีขาวเหมือนหิมะ ชื่อไทย กระดิ่งขาวขุนพะวอ ตั้งตามลักษณะดอกในสกุลดอกกระดิ่งที่มีสีเป็นสีขาว และตั้งตามแหล่งที่พบคืออุทยานแห่งชาติขุนพะวอ ตัวอย่างต้นแบบ Chamchumroon VC5975 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
8. ข้าวก่ำภูวัว Didymocarpus phuwuaensis Nangngam, D.J. Middleton & Suddee พบบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว จังหวัดบึงกาฬ ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายเดวิด มิดเดิลตั้น แห่งสวนพฤกษศาสตร์เอดินบะระและสวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด phuwuaensis ตั้งตามแหล่งที่พบคือ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว ชื่อไทย ข้าวก่ำภูวัว ตั้งตามลักษณะสีของกลีบดอกที่เป็นสีข้าวก่ำคือสีม่วงเข้มหรือม่วงดำ และตามสถานที่พบคือเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว ตัวอย่างต้นแบบ Suddee, Puudjaa, Hemrat & Kiewbang 5375 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
9. ม่วงจันทร์หอมหวล Didymocarpus suchartii Nangngam, Makerd & Suddee พบบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายวัชรศักดิ์ มาเกิด อาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ และนายสมราน สุดดี ที่ปรึกษาด้านพฤกษศาสตร์และความหลากหลายทางชีวภาพ กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด suchartii ตั้งให้เป็นเกียรติแก่นายสุชาติ จันทร์หอมหวล สมาชิกกิตติมศักดิ์ สมาคมพฤกษศาสตร์ในพระบรมราชินูปถัมภ์ ผู้มีบทบาทสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในเขตอำเภออุ้มผาง ชื่อไทย ม่วงจันทร์หอมหวล ตั้งตามสีดอกที่เป็นสีม่วงและตามนามสกุล นายสุชาติ จันทร์หอมหวล ตัวอย่างต้นแบบ Nangngam, Chanhormhual & Makerd 2069 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
10. ม่วงศรีอนุสาร Didymocarpus vilaiwaniae Nangngam, Moungmaith. & Chamch. พบบริเวณอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก ตั้งชื่อโดยนางสาวปราณี นางงาม อาจารย์มหาวิทยาลัยนเรศวร นายสัมฤทธิ์ ม่วงไหมทอง หัวหน้าอุทยานแห่งชาติขุนพะวอ จังหวัดตาก และนายวรตลต์ แจ่มจำรูญ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านอนุกรมวิธานพืช กองวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช คำระบุชนิด vilaiwaniae ตั้งให้เป็นเกียรติแก่ อาจารย์วิไลวรรณ อนุสารสุนทร อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตัวอย่างต้นแบบ Chamchumroon, Puff & Wongngoen 4968 เก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้
