การจับสลากยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก รอบลีกเฟส ออกมาเป็นที่เรียบร้อย แต่นอกเหนือจากบรรดาทีมยักษ์ใหญ่หรือทีมขนาดกลางที่แฟนลูกหนังคุ้นชื่อกันดี แต่จะมีอยู่ทีมหนึ่งที่ส่วนใหญ่อาจตั้งข้อสงสัยในใจ “นี่มันทีมอะไรวะ?”
นั่นคือ ซาบาห์ เอฟเค ทีมจากอาเซอร์ไบจัน ที่สร้างความสำเร็จเหนือจินตนาการเข้ามาเล่นในถ้วยใบใหญ่สุดของยุโรปได้เป็นครั้งแรก ทั้งที่สโมสรเพิ่งก่อตั้งมาได้แค่ 6 ปี
แต่เรื่องราวที่น่าทึ่ง ไม่ใช่สตอรี่ของสโมสร แต่เป็นกุนซือทีม “วัลดาส แดมเบราคัส” โค้ชชาวลิทัวเนียวัย 49 ปี ที่ฤดูกาลที่แล้วสามารถคว้าดับเบิลแชมป์ พรีเมียร์ลีกอาเซอร์ไบจาน และถ้วยอาเซอร์ไบจาน คัพ
แดมเบราคัส ผู้ที่มีจุดเริ่มต้นของการเป็นเฮดโค้ชมาจากการออกรายการโทรทัศน์ Who Wants to Be a Millionaire?
แดมเบราคัส เผยว่า อยากเป็นโค้ชฟุตบอล ตั้งแต่อายุ 12 ปี เพราะรู้ว่าคงไม่ได้เป็นฟุตบอลแต่อยากทำงานในวงการฟุตบอล
ตอนปี 2002 ขณะอายุ 25 ปี เขาไปออกรายการ Wants to Be a Millionaire? เวอร์ชั่นลิทัวเนีย ได้เงินรางวัล 4,000 ลีตัสลิทัวเนียหรือราว 40,000 บาท (ซึ่งเทียบเท่ารายได้ทั้งปีของชาวลิทัวเนียบางคนในเวลานั้น)
เขาใช้เงินรางวัลนั้นย้ายไปอังกฤษกับแฟนสาว ซึ่งต่อมาได้เป็นภรรยา และเริ่มต้นอาชีพโค้ชฟุตบอลที่แดนผู้ดี แต่ก่อนย้ายไปอังกฤษ แดมเบราคัส เรียนจบปริญญาตรีด้านวิศวกรรมศาสตร์ พอมาอังกฤษ เขาศึกษาวิทยาศาสตร์การกีฬาและการฝึกสอนฟุตบอลที่มหาวิทยาลัยลอนดอน เมโทรโพลิแทน ระหว่างเรียนยังทำงานในทีมฟุตบอลเยาวชน รวมถึงที่สโมสรฟูแลม, แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด และเบรนท์ฟอร์ด ต่อจบระดับปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยกีฬาลิทัวเนีย
แต่ไม่ใช่แค่เรียนและเป็นโค้ชฟุตบอล แดมเบราคัส เลี้ยงชีพด้วยการทำงานหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นพนักงานขายในร้านค้า ส่งหนังสือพิมพ์ ทำงานในโรงเรียนอนุบาล และเป็นพี่เลี้ยงเด็กส่วนตัว
หลังจากอยู่ในอังกฤษหลายปี แดมเบราคัส จับงานโค้ชระดับซีเนียร์เต็มตัวกับสโมสรนอกลีก คิงส์บิวรี ลอนดอน ไทเกอร์ส
พออายุ 33 ปี เขาได้เป็นผู้ช่วยโค้ชของสโมสรเอครานาส แชมป์ลิทัวเนีย ช่วยให้ทีมได้หลายแชมป์ ก่อนที่สโมสรล้มละลายในปี 2014
แดมเบราคัส กลายเป็นเฮดโค้ชเต็มตัวที่ซัลกิริส แชมป์ลิทัวเนีย ย้ายงานอีกหลายแห่งไปอยู่กับหลายทีมในโซนยุโรปตะวันออก ไม่ว่าจะเป็น อาร์เอฟเอส ของลัตเวีย, กอริกา ของโครเอเชีย, ลูโดโกเรตส์ ของบัลแกเรีย, โอโมเนีย ของไซปรัส, ดิเอสกอร์ ของฮังการี
กระทั่งปี 2025 เขาเซ็นสัญญา 3 ปีกับ ซาบาห์ ที่ไม่ใช่แค่พาทีมเป็นแชมป์แต่กำลังจะได้เผชิญหน้าเหล่ายักษ์ใหญ่ อาร์เซนอล, บาร์เซโลนา, แมนฯ ยูไนเต็ด, ดอร์ทมุนด์, นาโปลี
ในการให้สัมภาษณ์ แดมเบราคัส กล่าวว่า ช่วงหลายปีที่ผ่านมา โค้ชฟุตบอลเปลี่ยนแปลงไปมาก โค้ชฟุตบอลเป็นมากกว่าผู้นำหรือผู้เชี่ยวชาญด้านกลยุทธ์ แต่ต้องเข้าใจหลายสิ่งหลายอย่าง เช่น ความฟิต สรีรวิทยา จิตวิทยา การจัดการ การเงิน การบริหาร การสื่อสารที่ดี การวิเคราะห์ บางครั้งก็ต้องเป็นนักแสดงด้วยซ้ำ ไม่รวมถึงความรู้ด้านกลยุทธ์ สิ่งสำคัญที่สุดคือ ต้องมีความฉลาดทางอารมณ์
“ผมทำงานและยังคงทำงานทุกวันเพื่อพัฒนาตัวเอง ความกลัวที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของผมคือการหยุดเรียนรู้และหยุดพัฒนา”
แดมเบราคัส พูดถึงปรัชญาของตนว่า ชอบการทำประตู ถ้าจะอธิบายสไตล์การเล่นด้วยคำเดียว ก็คงเป็นคำว่า “ครองเกม” ไม่กลัวที่จะเสี่ยง ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดคือ 4-3 ทำประตู 4 คน ทำแอสซิสต์ 4 คน
“ผมชอบทีมและโค้ชที่เล่นในแนวทางเดียวกัน แต่ก็เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ผมเคยชอบอาร์เซนอลของอาร์แซน เวนเกอร์, มาร์เซโล บิเอลซา, ราล์ฟ รังนิค ฯลฯ ผมเรียนรู้จากกีฬาอื่นๆ มากมาย โดยเฉพาะบาสเกตบอล อเมริกันฟุตบอล รักบี้ ฮอกกี้ บางครั้งผมเรียนรู้หรือได้ไอเดียจากกีฬาอื่นๆ มากกว่าฟุตบอลเสียอีก”
“การได้ทำงานในประเทศต่างๆ วัฒนธรรม และสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน คือของขวัญที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่ผมได้รับจากฟุตบอลในอาชีพการงานของผม มันทำให้ผมเป็นคนที่ดีขึ้นและเป็นโค้ชฟุตบอลที่ดีขึ้น”
“ในการเป็นโค้ช ผมพยายามที่จะไม่มองเห็นแค่นักฟุตบอล แต่ผมมองพวกเขาในฐานะมนุษย์คนหนึ่งเป็นอันดับแรก การที่จะฝึกสอนนักฟุตบอลได้นั้น ต้องเข้าใจความเป็นมนุษย์ของเขาเสียก่อน”
“ในอดีต โค้ชฟุตบอลมักจะรักษาระยะห่างจากผู้เล่น แต่ปรัชญาของผมคือการอยู่ใกล้ชิดกับพวกเขาให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ที่เอฟซี ซาบาห์ เรามีทีมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และประสบการณ์ในอดีตจากประเทศต่างๆ สิ่งเหล่านั้นช่วยให้ผมเข้าใจผู้เล่นของผมได้ดีขึ้น และหาวิธีที่จะพัฒนาพวกเขาได้”
