เมื่อเวลา 16.00 น. วันที่ 10 ก.ย. ที่รัฐสภา นายเอกราช อุดมอำนวย สส.กรุงเทพฯ พรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการทหาร สภาผู้แทนราษฎร แถลงผลการประชุม กมธ.การทหาร ภายหลังเชิญตัวแทนจากกองทัพเรือมาชี้แจงประเด็นปืนฟาลังซ์ CIWS (ระบบอาวุธป้องกันตนเองระยะประชิดแบบอัตโนมัติ) ของเรือหลวงภูมิพลอดุลยเดช ที่ไม่สามารถใช้การได้ ว่า วันนี้มีผู้แทนจากกองเรือยุทธการมาให้ข้อมูล โดยที่ประชุมได้ซักถามเป็นเวลากว่า 1 ชั่วโมง พบว่า ปัญหาของระบบฟาลังซ์ บนเรือหลวงภูมิพลฯ เป็นความรับผิดชอบของซัพพลายเออร์ คือ บริษัท DSME ซึ่งปัจจุบันคือ บริษัท ฮันฮวา โอเชียน ซึ่งกองทัพเรือได้แจ้งเคลมประกัน ก่อนหมดระยะประกันประมาณ 1 เดือน หลังตรวจพบว่ามีความผิดปกติ ดังนั้นบริษัท ฮันฮวา ต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการซ่อมทำให้กับกองทัพเรือ และที่ผ่านมาทางกองทัพเรือได้ประสานกับบริษัท ฮันฮวา มาโดยตลอด แต่เขาไม่ใช่ผู้ผลิตปืนฟาลังซ์ ซึ่งผู้ผลิตคือบริษัทในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยได้มาสำรวจ และนำอุปกรณ์กลับไปซ่อมที่ประเทศต้นทางแล้วหลายครั้ง ซึ่งเป็นการส่งแบบกลับไปกลับมาจำนวน 3 รอบ เป็นการซ่อมแบบไม่จบไม่สิ้น

ทั้งนี้ กองทัพเรือชี้แจงสาเหตุที่ใช้เวลาซ่อมยาวนาน ว่าเกิดจากปัญหาโควิด และเมื่อนำอุปกรณ์กลับมาติดตั้งคืนในเรือแล้ว ก็พบว่า มีความเสียหาย โดยกองทัพเรือได้มีการปรึกษาหารือกับบริษัท ฮันฮวา และบริษัทผู้ผลิต แต่เกิดปัญหาว่า 2 บริษัทนี้ ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่งกองทัพเรือเคยทำหนังสือไปสอบถามคณะที่ปรึกษาทางการทหารของสหรัฐประจำประเทศไทย (JUSMAG) และได้รับคำตอบว่า ปืนระบบฟาลังซ์ที่กองทัพเรือจัดหาเป็นรุ่นเก่า ไม่มีอะไหล่แล้ว ทำให้กองทัพเรือไม่สามารถจัดหาอะไหล่มาเตรียมไว้ได้ และขณะนี้แทบทุกประเทศที่ใช้งานปืนระบบฟาลังซ์ ได้มีการปรับปรุงหรืออัปเกรดรุ่นแล้ว จึงแนะนำให้กองทัพเรืออัปเกรดรุ่นปืนเป็นรุ่นปัจจุบัน

นายเอกราช กล่าวอีกว่า คำถามสำคัญคือ ในช่วง 7 ปีที่ผ่านมาของปืนระบบฟาลังซ์ กลายเป็นของตกรุ่น อยากถามกองทัพเรือว่า ทราบหรือไม่ เวลาขณะนั้นที่มีการทำสัญญาต่อเรือ กองทัพเรือกำลังซื้อของตกรุ่น ถ้าทราบเหตุใดจึงไม่จัดเตรียมอะไหล่ไว้ แต่ถ้าไม่ทราบ ทางบริษัท ฮันฮวา ได้แจ้งให้ทราบหรือไม่ ทั้งหมดจึงเป็นคำถามเรื่องการจัดการ

ด้านนายอนาลโย กอสกุล ที่ปรึกษา กมธ.ทหาร กล่าวว่า ตามระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกต จะต้องมีการยึดบอนด์ (ริบหลักประกัน) เอาไว้ ซึ่ง 10% ของมูลค่าสัญญาคือ 1,500 ล้านบาท แต่กรณีนี้กองทัพเรือยังไม่ได้คืนบอนด์ให้กับบริษัท ฮันฮวา จึงมีการพูดคุยกันว่า จะต้องยึดบอนด์ไว้หรือไม่ และหากยึดบอนด์ จะทำให้ บริษัท ฮันฮวา ตกอยู่ในสถานะผู้ทิ้งงานได้ ซึ่งแน่นอนจะกระทบกับการจัดหาเรือฟริเกตลำใหม่ เพราะบริษัทที่ชนะการประมูลก็คือ บริษัท ฮันฮวา เมื่อเป็นเช่นนี้จะไปซ้ำรอยกับเรือดำน้ำหรือไม่ เพราะก็มีปัญหาเครื่องยนต์ ที่จ่ายมัดจำไปแล้วไม่กล้ายกเลิกสัญญา เพราะกลัวเงินมัดจำจะหาย ในกรณีของปืนฟาลังซ์ก็เช่นกันทำให้การประชุมในวันนี้มีความกังวลว่า กองทัพเรือยังคงเชื่อมั่นในบริษัท ฮันฮวา โอเชียน หรือไม่ เพราะเรือหลวงภูมิพลฯ ก็ยังมีปัญหา ซึ่งใน กมธ. จึงมีข้อเสนอไปยังกองทัพเรือว่า ก่อนที่จะเซ็นสัญญาต่อเรือฟริเกตลำใหม่ ควรต่อรองกับบริษัท ฮันฮวา ให้มีการซ่อมปืนฟาลังซ์ให้แล้วเสร็จก่อน ทั้งนี้เพื่อให้ปัญหาเรือหลวงภูมิพลฯ หมดไป ทาง กมธ.ทหาร มีข้อสรุปให้ขอเอกสารที่เกี่ยวข้อง คือ สัญญาต่อเรือ และรายละเอียดการพูดคุยระหว่างกองทัพเรือกับฮันฮวา รวมถึงบริษัทผู้ผลิตปืนฟาลังซ์ด้วย โดยหากใน 14 วันไม่มีความชัดเจนเรื่องนี้ ทาง กมธ. จะมีการทำหนังสือไปยังสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) และกรมบัญชีกลาง เพื่อให้เข้ามาตรวจสอบ รวมทั้งจะบรรจุเพื่อพิจารณาว่า บริษัท ฮันฮวา ยังเป็นบริษัทที่มีความสำนึกรับผิดชอบ และมีคุณสมบัติที่เพียงพอที่จะรับงานต่อเรือฟริเกตลำใหม่หรือไม่

เมื่อถามว่า ทางกองทัพเรือได้ชี้แจงหรือไม่ว่า ปืนฟาลังซ์สามารถใช้งานจริงได้หรือไม่ นายเอกราช กล่าวว่า ตนขอแสดงอาการแทนผู้ชี้แจงได้หรือไม่ ว่า “ยังตอบไม่ได้” โดย 7-8 เดือน ก่อนหน้านี้ที่จะมีการขอเคลมประกัน เข้าใจว่าช่วงนั้นน่าจะใช้งานได้ แต่จะใช้ได้มากน้อยแค่ไหนยังไม่มีข้อเท็จจริง

เมื่อถามย้ำว่า มีความกังวลหรือไม่เมื่อผู้ชนะโครงการประมูลเรือฟริเกตลำใหม่ เป็นบริษัทเดียวกับที่ต่อเรือหลวงภูมิพลฯ นายเอกราช กล่าวว่า เราสนับสนุนกองทัพเรือให้มีการจัดหาเรือฟริเกตสมรรถนะสูง ก็อยากให้กองทัพเรือสร้างอำนาจต่อรองในการพูดคุยเจรจา เพื่อจบปัญหาเรือหลวงภูมิพลฯ เสียก่อน เพราะหากปืนฟาลังซ์ยังไม่สามารถจบได้ จะทำให้ขาดความเชื่อมั่นในการได้รับสัญญาที่ 2 ซึ่งตนในฐานะตัวแทนประชาชน จะมั่นใจได้อย่างไรว่า เงินภาษีของประชาชนจะไม่เกิดปัญหาซ้ำรอย แต่ถ้าสามารถต่อรองได้ถือว่าเป็นคุณูปการของกองทัพเรือ และประเทศชาติ ที่ได้ใช้เงินทุกเม็ดอย่างคุ้มค่า

เมื่อถามว่า กระแสข่าวเรือฟริเกตลำใหม่จะมีการเปลี่ยนระบบปืนฟาลังซ์ จากของอเมริกาเป็นฝรั่งเศส สะท้อนอะไรหรือไม่ นายเอกราช กล่าวว่า เข้าใจว่าเรื่องนี้กองทัพเรือจะแถลงรายละเอียด ซึ่งความจริงแล้ววันนี้ทาง กมธ. ได้เชิญคณะผู้ร่าง TOR รวมถึงกรมสรรพาวุธทหารเรือมาชี้แจง แต่น่าเสียดายที่กรมสรรพาวุธทหารเรือไม่ได้ให้ความร่วมมือเท่าที่ควร เพราะจะถามเรื่องนี้เช่นกัน