ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) ระบุว่า เควิน วอร์ช (Kevin Warsh) กลายเป็น “เหยี่ยวจำใจ” เมื่อคืนนี้ ธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) ขึ้นดอกเบี้ย 0.25% เป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปีไปอยู่ที่ 3.75–4.00%

แต่เรื่องที่น่าสนใจกว่าตัวเลขคือ มติออกมาเป็นเอกฉันท์ 12 ต่อ 0 คนที่เคาะค้อนคือ Kevin Warsh ประธานเฟดที่ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ เป็นคนเลือกมาเอง และเป็นคนเดียวกับที่เมื่อปีที่แล้วยังวิจารณ์ว่าเฟดลดดอกเบี้ยช้าเกินไป

วันนี้เขากลายเป็นประธานเฟดที่นำคณะกรรมการขึ้นดอกเบี้ยสวนทางกับความต้องการของทรัมป์ คำถามคือ Warsh เปลี่ยนใจจริง ๆ หรือถูกสถานการณ์บีบให้ต้องเปลี่ยน คำตอบน่าจะเป็น ทั้ง 2 อย่าง

[ แผลจากเดือนกรกฎาคม ]

ย้อนกลับไปการประชุมเดือนกรกฎาคม เฟดคงดอกเบี้ยไว้ ทั้งที่กรรมการ 3 คนโหวตให้ขึ้น

ระหว่างที่ Warsh แถลงข่าว อัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวกลับพุ่งขึ้น และหลังจากนั้นก็ไม่เคยลงกลับไปที่ระดับเดิมอย่างจริงจัง

นี่เป็นสัญญาณที่ไม่ดีสำหรับธนาคารกลาง

เพราะถ้าเฟดไม่ขึ้นดอกเบี้ย แต่ดอกเบี้ยระยะยาวกลับขึ้นเอง แปลว่าตลาดอาจไม่ได้มองว่านโยบายผ่อนคลายแล้วเศรษฐกิจจะดีขึ้น แต่อาจกำลังกังวลว่าเฟดเอาเงินเฟ้อไม่อยู่ จึงเรียกผลตอบแทนระยะยาวเพิ่มเพื่อชดเชยความเสี่ยง

พูดง่าย ๆ คือ เฟดพยายามผ่อน แต่ตลาดกลับทำให้ financial conditions บางส่วนตึงขึ้นแทน

พอถึง Jackson Hole ปลายเดือนสิงหาคม Warsh จึงเปลี่ยนโทนชัด เขาบอกว่าตัวเลขเงินเฟ้อในช่วงฤดูร้อนยังไม่ทำให้เชื่อว่าแนวโน้มพื้นฐานดีขึ้นมากพอ

เมื่อประธานเฟดกำหนดมาตรฐานไว้เองว่า ต้องเห็นเงินเฟ้อมุ่งกลับสู่เป้าหมายอย่างชัดเจนและเร็วเพียงพอ การไม่ลงมือหลังจากนั้นก็จะอธิบายยาก

ก่อนประชุม ตลาดจึงให้น้ำหนักกับการขึ้นดอกเบี้ยเกือบ 90%

[ ไม่ได้ถูกตลาดบังคับ ]

Warsh ไม่ได้ถูกตลาด “บังคับ” แบบไม่มีทางเลือก แต่ทางเลือกของเขาแคบลงมาก หากไม่ขึ้น เขาต้องอธิบายให้ได้ว่าเหตุใดจึงเปลี่ยนจากสิ่งที่เพิ่งส่งสัญญาณไว้ และต้องเสี่ยงให้ตลาดพันธบัตรตั้งคำถามกับความน่าเชื่อถือของเฟดอีกรอบ

ดังนั้น การขึ้นครั้งนี้มีเรื่อง credibility อยู่ด้วยแน่นอน แต่จะบอกว่าขึ้นเพราะความน่าเชื่อถืออย่างเดียวก็คงไม่ถูก

เงินเฟ้อพื้นฐานบางตัวกำลังชะลอจริง core CPI ลดจาก 2.9% ในเดือนพฤษภาคม เหลือ 2.6% ในเดือนมิถุนายน 2.5% ในเดือนกรกฎาคม และ 2.4% ในเดือนสิงหาคม

แต่ภาพอีกด้านคือ core CPI เดือนล่าสุดยังเพิ่ม 0.3% จากเดือนก่อน core PCE อยู่แถว 3.2% และราคาหลายหมวดยังเพิ่มเกิน 3% ทั้งในกรอบ 6 เดือนและ 12 เดือน

นี่จึงไม่ใช่การขึ้นดอกเบี้ยเพราะ core inflation กำลังเร่งแรง แต่เป็นการขึ้นเพราะเฟดยังไม่มั่นใจว่าแรงกดดันเงินเฟ้อกำลังหายไป และไม่อยากให้ supply shock รอบใหม่ลามเข้าไปในราคาหมวดอื่น

[ Dot plot ]

ถ้าดูเฉพาะการขึ้น 0.25% อาจรู้สึกว่าไม่มีอะไรเกินคาด แต่ประมาณการดอกเบี้ยของผู้เข้าร่วมประชุมต่างหากที่ส่งสัญญาณแรงกว่า

ค่ากลางสิ้นปี 2026 อยู่ที่ 4.1% จากเดิม 3.8% หมายความว่า หลังจากรอบนี้แล้ว ค่ากลางยังชี้ไปที่การขึ้นอีกหนึ่งครั้งภายในปีนี้

ปี 2027 อยู่ที่ 4.1% จากเดิม 3.6%

ตรงนี้สำคัญ เพราะในประมาณการรอบก่อน เฟดมองว่าปีหน้าจะเริ่มลดดอกเบี้ย แต่รอบนี้ค่ากลางของปี 2026 และ 2027 เท่ากัน การลดดอกเบี้ยในปีหน้าจึงหายไปจาก median path

ปี 2028 อยู่ที่ 3.9% จากเดิม 3.4% ส่วน longer run ขึ้นเป็น 3.2% จาก 3.1%

ตัวเลขสุดท้ายไม่หวือหวา แต่มีความหมาย เพราะมันสะท้อนว่าผู้เข้าร่วมประชุมประเมินระดับดอกเบี้ยระยะยาวที่เหมาะสมสูงขึ้น ไม่ใช่แค่ต้องขึ้นชั่วคราวเพราะน้ำมันแพง

อย่างไรก็ตาม ต้องระวังนิดหนึ่งว่า longer-run dot คือประมาณการระดับดอกเบี้ยนโยบายในระยะยาวภายใต้ภาวะปกติ ไม่ได้แปลว่าดอกเบี้ยทุกประเภทในระบบจะต้องสูงขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน

ในบรรดาผู้ส่งประมาณการ 18 คน มี 16 คนมองว่าต้องขึ้นอีกอย่างน้อยหนึ่งครั้งในปีนี้ โดย 4 คนในกลุ่มนั้นมองว่าต้องขึ้นอีกสองครั้ง มีเพียง 2 คนที่คิดว่าระดับปัจจุบันเพียงพอ

นี่ไม่ใช่ภาพของคณะกรรมการที่ถูกประธานลากไปขึ้นดอกเบี้ยอย่างไม่เต็มใจ แต่เป็นฉันทามติที่กว้างกว่านั้นมาก

[ เฟดกำลังขึ้นดอกเบี้ยเพราะเศรษฐกิจแข็งแกร่ง ]

เฟดปรับประมาณการ GDP ขึ้นเป็น 2.3% ในปีนี้ และ 2.4% ในปีหน้า พร้อมปรับอัตราว่างงานลงมาอยู่ที่ 4.1% ตั้งแต่ปีนี้ไปจนถึงปี 2029

ดังนั้น นี่ไม่ใช่เฟดที่กำลังขึ้นดอกเบี้ยใส่เศรษฐกิจใกล้วิกฤต แต่เป็นเฟดที่เชื่อว่าเศรษฐกิจแข็งแรงพอจะรับดอกเบี้ยที่สูงขึ้นได้ และความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อเริ่มสำคัญกว่าความเสี่ยงด้านการจ้างงาน

ส่วนด้านเงินเฟ้อ เฟดปรับ PCE ปีนี้ขึ้นเป็น 3.7% และ core PCE เป็น 3.4% ที่น่าสังเกตคือประมาณการปี 2028 ก็ถูกปรับขึ้นด้วย จาก 2.0% เป็น 2.1% สำหรับ headline และจาก 2.1% เป็น 2.2% สำหรับ core

ค่ากลางของ PCE จะกลับถึง 2.0% ในปี 2029 แปลว่าเฟดไม่ได้แค่ตอบสนองต่อราคาน้ำมันในวันนี้ แต่กำลังยอมรับว่าปัญหาเงินเฟ้ออาจใช้เวลานานกว่าที่เคยคิด

[ เหยี่ยวจำใจ ]

เรียกว่า “เหยี่ยวจำใจ” ก็ยังถูกอยู่ แต่ต้องเข้าใจว่าจำใจเพราะอะไร โดย Warsh ถูกข้อมูล ตลาด เสียงในคณะกรรมการ และคำพูดของตัวเองบีบให้พื้นที่สำหรับการคงดอกเบี้ยเหลือน้อยลง แต่ไม่ได้หมายความว่าเขาฝืนความเชื่อของตัวเองทั้งหมด

สิ่งที่เห็นจาก Jackson Hole และห้องแถลงข่าวครั้งนี้คือ Warsh กังวลกับเงินเฟ้อมากขึ้นจริง เขาเชื่อว่าเศรษฐกิจยังแข็งแรง ภาวะการเงินโดยรวมยังไม่ตึง และไม่ต้องการรับรองเส้นทางที่ปล่อยให้เงินเฟ้อใช้เวลาถึงปี 2029 กว่าจะกลับเป้า

ดังนั้น ประเด็นสำคัญอาจไม่ใช่ว่าเขาถูกบังคับให้ขึ้นครั้งนี้หรือไม่ แต่อยู่ที่ว่า หลังจากขึ้นเพื่อเรียกความน่าเชื่อถือกลับมาแล้ว เขาและ กรรมการ FOMC จะหยุดตรงไหน?

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก Pipat Luengnaruemitchai