คดีประวัติศาสตร์ทางการเมืองกำลังเดินหน้าสู่บทสรุป เมื่อศาลรัฐธรรมนูญนัดแถลงด้วยวาจา ปรึกษาหารือ ลงมติ และอ่านคำวินิจฉัย ในคดีเรื่องพิจารณาที่ ต.30/2569 กรณีข้อสงสัยเกี่ยวกับระบบรหัสแท่ง (Barcode) และ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ในวันจันทร์ที่ 28 ก.ย. 2569 เวลา 14.00 น. เป็นต้นไป

สำหรับคดีดังกล่าว มีจุดเริ่มต้นมาจาก ผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนและฝ่ายต่างๆ รวม 22 เรื่อง ก่อนส่งเรื่องพร้อมความเห็นให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 กรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป เมื่อวันที่ 8 ก.พ. 2569 โดยจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่มีรหัสแท่ง (Barcode) และ QR Code โดยผู้ร้องระบุ ว่า รูปแบบบัตรเลือกตั้งดังกล่าว อาจสืบทราบและตรวจสอบย้อนกลับได้ว่า ผู้ลงคะแนนเป็นใครและลงคะแนนให้ใคร ส่งผลให้การออกเสียงลงคะแนนมิได้เป็นไปโดยลับ ขัดต่อรัฐธรรมนูญหลายมาตรา เช่น มาตรา 4, 25, 32, 34, 50(7), 83 วรรคสอง, 85, 95 และมาตรา 224 เมื่อศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาคำร้องแล้ว มีมติ 6 ต่อ 3 รับคำร้องกรณีไว้พิจารณา

ต่อมาศาลรัฐธรรมนูญ ได้นัดเปิดการไต่สวนพยานบุคคลจำนวน 5 ปาก ซึ่งประกอบด้วย นางนิตรีญา รัตนทัศนีย์ นักวิชาการคอมพิวเตอร์ชำนาญการ สำนักงาน กกต. นายวรพงศ์ อนันต์เจริญกิจ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการเลือกตั้ง สำนักงาน กกต. นายภาคภูมิ ภูอุดม กรรมการบริษัท ที.เค.เอส. เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) นางกัญญาณัฐ พิกุลทอง กรรมการบริษัท จันวาณิชย์ ซีเคียวริตี้ พริ้นท์ติ้ง จำกัด และนายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. โดยมี นายณรงค์ กลั่นวารินทร์ ประธาน กกต. เข้าร่วมสังเกตการณ์ และเปิดให้ ว่าที่ร้อยตรี ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการ กกต. สาธิตกระบวนการจัดเก็บบัตรเลือกตั้งต่อหน้าศาล

หลังการไต่สวนเสร็จสิ้น ที่ประชุมตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเห็นชอบให้มีการ “เดินเผชิญสืบ” นอกสถานที่ โดยมอบหมายให้ นายวิรุฬห์ แสงเทียน และ นายนพดล เทพพิทักษ์ สองตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ พร้อมเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับคู่กรณี เดินทางไปลงพื้นที่ตรวจพิสูจน์พยานหลักฐานจริง ณ สถานที่เก็บบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้วบัตร บัตรเหลือ และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 27 ส.ค. ที่ผ่านมา เพื่อยืนยันความจริงในขั้นตอนการจัดเก็บ

สำหรับแนวทางคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญต่อคดีนี้ น่าจะออกได้ 3 แนวทาง หรือ 3 ฉากทัศน์ ดังนี้ 

แนวทางที่ 1 (ยกคำร้อง – ไม่ขัด รธน.) เนื่องจากศาลเห็นว่าพยานหลักฐานไม่เพียงพอที่จะชี้ว่ารหัสบนบัตรระบุตัวตนผู้ลงคะแนนได้ การเลือกตั้งเมื่อ 8 ก.พ. 2569 ยังคงมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย แต่ กกต. อาจต้องรับโจทย์ไปปรับปรุงความโปร่งใสในอนาคต,

แนวทางที่ 2 (สั่งปรับปรุง / สั่งเลือกตั้งใหม่บางหน่วย): เพราะศาลเห็นว่า กระบวนการมีความเสี่ยงต่อความลับการลงคะแนน แต่ไม่กระทบภาพรวมทั้งหมด อาจสั่งให้ กกต. จัดการเลือกตั้งใหม่เฉพาะบางหน่วยที่มีปัญหา โดย “ไม่สั่งให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะทั้งประเทศ”

แนวทางที่ 3 (การเลือกตั้งเป็น “โมฆะ”): หากศาลเห็นว่ารหัสบนบัตรสืบย้อนถึงตัวบุคคลได้จริง จนละเมิดหลักการ “ลงคะแนนโดยลับ” ตามรัฐธรรมนูญอย่างร้ายแรง ผลลัพธ์ระดับแผ่นดินไหว คือ การเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 จะกลายเป็น “โมฆะ” และต้องจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ทั้งประเทศเพื่อ “เซ็ตซีโร่” ระบบสภาผู้แทนราษฎรกันใหม่ทั้งหมด

ดังนั้นต้องมาลุ้นและจับตาว่า ศาลรัฐธรรมนูญจะออกมาอย่างไร และจะก่อนให้เกิดเป็นวิกฤติซ้ำเติมประเทศหรือไม่ ?