วันที่ 28 ก.ย. 69 เวลา 08.25 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปยังหอประชุมพุทธมณฑล ในพระบรมราชูปถัมภ์ อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ทรงสดับพระธรรมเทศน์มหาชาติ กัณฑ์วนประเวศน์ (57 พระคาถา) ในงานเทศน์มหาชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เนื่องในโอกาสฉลองพระชนมายุ 99 พรรษา 26 มิถุนายน 2569 ซึ่งสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 27 ถึง 30 ก.ย. 69 เพื่อเฉลิมพระเกียรติและสำนึกในพระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ซึ่งทรงเป็นพระเถระผู้เจริญยิ่งด้วยพรรษายุกาล สมบูรณ์ด้วยศีลสมาจารวัตร ทรงมั่นคงในเนกขัมม ปฏิบัติทั้งคันถธุระและวิปัสสนาธุระ ทรงดำรงมั่นในไตรสิกขามิเสื่อมถอย มีพระจริยาสำรวมเรียบร้อย และทรงเป็นที่เคารพสักการะทั่วสังฆมณฑล ตลอดจนประชาชน

สำหรับ กัณฑ์วนประเวศน์ (57 พระคาถา) เป็นกัณฑ์ที่ 4 จากทั้งหมด 13 กัณฑ์ ส่วนเนื้อหาเป็นบทพระนิพนธ์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส โดยกัณฑ์นี้มีจำนวนพระคาถา 57 พระคาถา บรรยายถึงการเดินทางของ พระเวสสันดร พระนางมัทรี พระชาลี และพระกัณหา ที่ต้องเสด็จออกจากเมืองสีพีมุ่งสู่ป่าเขาวงกต หลังจากถูกเนรเทศ ระหว่างทางพระเวสสันดร ทรงสนทนากับนางมัทรีและพระกุมารทั้งสอง ชมธรรมชาติ ป่าไม้ สิงสาราสัตว์ และทิวทัศน์อันงดงามรอบตัว เพื่อช่วยผ่อนคลายความเหน็ดเหนื่อยและความโศกเศร้าจากการถูกพรากจากบ้านเมือง

ระหว่างทาง กษัตริย์เจตราฐกษัตริย์แห่งมาตุลนคร จึงทูลอ้อนวอนให้ทรงเป็นกษัตริย์ครองมาตุลนคร แต่พระเวสสันดรทรงปฏิเสธ แล้วเสด็จไปยังเขาวงกต เพื่อบำเพ็ญเพียรภาวนา ณ ที่นั้น เวสสุกรรมเทพบุตร ได้รับคำสั่งจากพระอินทร์ให้เนรมิตอาศรม 2 หลัง พร้อมสิ่งของเครื่องใช้สำหรับนักบวชเตรียมไว้ให้ทั้ง 4 พระองค์ แล้วทรงเปลื้องเครื่องทรงขัตติยราช แล้วทรงผนวชเป็นฤาษี เป็นเวลา 7 เดือน ดำรงชีพด้วยการหาผลไม้และบำเพ็ญเพียรปฏิบัติธรรมอยู่ในป่าอย่างสงบ ข้อคิดจากกัณฑ์นี้ “ความอดทนและการยอมรับผลจากการกระทำของตนเอง และมิตรแท้ไม่ทอดทิ้งในยามทุกข์ยาก”