เป็นพืชล้มลุก สูง 40-120 ซม. ลำต้นเป็นสัน เกลี้ยง ใบ เดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนาน รูปใบหอกแกมขอบขนาน รูปขอบขนานแกมรูปไข่ หรือรูปรี กว้าง 1-5 ยาว 3-15 ซม. ไม่มีก้านใบ หรือก้านใบสั้นมาก ขอบใบจักเป็นซี่ฟัน หรือเรียบ ปลายใบแหลม หรือมน แผ่นใบเกลี้ยง ดอก ออกเป็นกระจุก ที่ปลายยอด ยาว 2.5-4 ซม. ด้านนอกฐานรองดอกมีริ้วประดับ ยาว 2-4 ซม. ปลายมน หรือแหลม มีดอกย่อยจำนวนมาก สีเหลือง เมื่อแก่สีส้ม โคนกลีบเชื่อมเป็นหลอด ยาว 1.5-2 ซม.ปลายแยก 5 กลีบ ยาว 5-7 มม. ผลแห้ง รูปไข่กลับ เบี้ยว ยาว 6-8 มม. เปลือกค่อนข้างแข็ง สีงาช้าง ปลายตัด มี 4 สัน

ประโยชน์ของดอกคำฝอย ลดไขมันในเส้นเลือด ป้องกันไขมันอุดตันเส้นเลือด บำรุงประสาท และระงับประสาท ช่วยผ่อนคลายสมองให้หลับสบาย ป้องกันโรคความดันโลหิตสูง เพิ่มประสิทธิภาพในการไหลเวียนของโลหิตตามร่างกาย บำรุงโลหิต สลายลิ่มเลือด บำรุงหัวใจ ช่วยให้เลือดไหลไปหล่อเลี้ยงที่หัวใจมากยิ่งขึ้นรักษาอาการไข้หลังคลอดของคุณแม่ แก้หวัดน้ำมูกไหล บำรุงโลหิตประจำเดือนของเหล่าคุณผู้หญิง ยับยั้งเชื้อไวรัส และเชื้อแบคทีเรีย ลดระดับน้ำตาลในเลือด

แม้ว่าดอกคำฝอยจะเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณ แต่ก็ยังมีข้อควรระวังก่อนทานเช่นกัน ดอกคำฝอยมักถูกใช้เป็นส่วนประกอบของยาสมุนไพร โดยจัดรวมกลุ่มใช้ด้วยกันกับยา หรือพืชตัวอื่นๆ จะไม่ใช้ดอกคำฝอยเดี่ยวๆ เพราะต้องใช้ในปริมาณที่เหมาะสม มิเช่นนั้นอาจส่งผลกระทบต่อระบบเลือดได้ หากทานดอกคำฝอยมากเกินไป หรือติดต่อกันนานเกินไป อาจส่งผลให้มีอาการโลหิตจางได้ ซึ่งทำให้มีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย วิงเวียนศีรษะ หรืออาจทำให้โลหิตประจำเดือนมามากผิดปกติ