การท่องเที่ยวถือเป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและระบบอุตสาหกรรมบริการที่สำคัญ ซึ่งการเติบโตในยุคปัจจุบันต้องควบคู่กับการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดห่วงโซ่อุปทาน (เพื่อสร้างระบบนิเวศการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนและกระจายรายได้สู่ผู้ประกอบการท้องถิ่นอย่างมีประสิทธิภาพ
ล่าสุด เกิดเส้นทางท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำขึ้น ภายใต้แนวคิด “DOT Green Journey : เที่ยวด้วย ช่วยโลก ไปกับเส้นทางการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ” มุ่งสื่อสารให้เห็นว่า “การเที่ยวอย่างรับผิดชอบ” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่สามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่การเดินทาง การใช้พลังงาน การจัดการน้ำและขยะ ไปจนถึงการเลือกใช้บริการจากผู้ประกอบการและชุมชนที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม
นางสาววรธีรา สุวรรณศร รองอธิบดีกรมการท่องเที่ยว เล่าว่า การท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำไม่ใช่การลดความสนุกของการเดินทางท่องเที่ยว แต่คือการเปลี่ยนวิธีเที่ยวให้เกิดคุณค่ามากขึ้น ทั้งต่อสิ่งแวดล้อม ชุมชน และนักท่องเที่ยวเอง ทุกการเดินทางสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยโลกได้ ตั้งแต่การเลือกวิธีเดินทาง การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า ไปจนถึงการสนับสนุนสินค้าและบริการของชุมชน เพื่อให้เกิดรูปแบบการท่องเที่ยวที่สามารถดำเนินต่อไปได้อย่างยั่งยืน ขณะเดียวกันยังเป็นโอกาสในการนำทรัพยากรและอัตลักษณ์ของแต่ละพื้นที่มาพัฒนาเป็นประสบการณ์ท่องเที่ยวที่มีคุณค่า และช่วยกระจายรายได้สู่ชุมชน
โดยที่ผ่านมากรมการท่องเที่ยวได้ลงพื้นที่ตรวจประเมินสถานประกอบการ หน่วยงาน และชุมชนด้านการท่องเที่ยวกว่า 100 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ท่องเที่ยวหลายภูมิภาค ซึ่งพบว่าตลอดระยะเวลา 3 เดือน มีผู้ประกอบการผ่านเกณฑ์มาตรฐาน Low Carbon Tourism สูงถึงกว่า 90% สะท้อนถึงการปรับตัวของภาคเอกชนไทยเพื่อตอบรับกฎระเบียบและมาตรฐานสิ่งแวดล้อมระดับสากล
เพื่อสร้างรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ที่เป็นรูปธรรมจึงได้นำองค์ความรู้มาพัฒนาเป็น 5 เส้นทางต้นแบบท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ ครอบคลุมพื้นที่ยุทธศาสตร์ 10 จังหวัด ได้แก่
- กรุงเทพมหานคร – สมุทรปราการ: ชูการเดินทางด้วยยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และนวัตกรรมพลังงานสะอาด
- ชลบุรี – ระยอง: เชื่อมโยงระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC) สู่ท่องเที่ยวสายรักษ์โลก
- สระบุรี – นครราชสีมา: เส้นทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศและการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน
- น่าน – แพร่: โมเดลการท่องเที่ยวอัตลักษณ์ท้องถิ่นและการจัดการขยะ/พลังงานโดยชุมชน
- ตรัง – พัทลุง: การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ธรรมชาติทางทะเลและวิถีชีวิตชุมชนชายฝั่ง
นอกจากนี้ ยังเปิดประสบการณ์ “เที่ยวด้วย ช่วยโลก” ผ่านกิจกรรมล่องเรือในแม่น้ำเจ้าพระยาด้วย เรือไฟฟ้า (EV) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการนำแนวคิดด้านการเดินทางที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมมาสร้างเป็นประสบการณ์การท่องเที่ยว พร้อมสะท้อนให้เห็นว่าแนวคิด Low Carbon สามารถนำมาปรับใช้กับกิจกรรมท่องเที่ยวได้หลากหลายรูปแบบ
