ธนาคารโลก (World Bank) เผยแพร่รายงานวิเคราะห์ภาวะเศรษฐกิจและยากจนฉบับล่าสุด Macro Poverty Outlook (ฉบับเดือนตุลาคม 2569) โดยระบุว่า อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ของประเทศไทยในปี 2569 มีแนวโน้มชะลอตัวลงมาอยู่ที่ 2.0% ลดลงจาก 2.4% ในปี 2568 แต่ปรับขึ้นดีกว่าประมาณการครั้งก่อนที่คาดไว้ 1.3% หรือปรับขึ้นมา 0.7% จากคาดเดิม
สาเหตุหลักมาจากความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่กดดันให้ราคาน้ำมันนำเข้าปรับตัวสูงขึ้น กระทบต่อต้นทุนการผลิต กำลังซื้อของครัวเรือน ตลอดจนดุลการค้าและดุลทางการคลังของประเทศ
การส่งออก AI และการลงทุน Data Center ช่วยบรรเทาผลกระทบ
แม้จะเผชิญช็อกราคาพลังงาน แต่เศรษฐกิจไทยยังได้รับการพยุงจากการส่งออกสินค้าและการลงทุนภาคเอกชนที่เข้มแข็ง โดยเฉพาะอานิสงส์จากความต้องการในตลาดโลกที่เชื่อมโยงกับวัฏจักรปัญญาประดิษฐ์ (AI) และศูนย์ข้อมูล (Data Center)
- การส่งออกสินค้า: ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ขยายตัวเร่งขึ้นสู่ 17.8% (yoy) จาก 13.2% ในช่วงเดียวกันของปีก่อน นำโดยสินค้ากลุ่ม AI อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร อุปกรณ์ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
- ยอดอนุมัติการลงทุน: ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ยอดอนุมัติการลงทุนจาก BOI เพิ่มขึ้นถึง 37% (yoy) กระจุกตัวอยู่ในกลุ่ม Data Center, อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้า รวมถึงพลังงานหมุนเวียน
- ดุลบัญชีเดินสะพัด: แม้การส่งออกสินค้าจะเติบโตได้ดี แต่ภาระการนำเข้าพลังงานและสินค้าทุนที่สูงขึ้น ส่งผลให้ดุลบัญชีเดินสะพัดพลิกกลับมาขาดดุล 2.8% ของ GDP ในปี 2569
กำลังซื้อครัวเรือนยังเปราะบาง หนี้สินทรงตัวระดับสูง
รายงานชี้ว่า ภาพรวมเศรษฐกิจที่เติบโตยังไม่ส่งผ่านไปถึงภาคครัวเรือนอย่างเต็มที่
- อัตราเงินเฟ้อ: อัตราเงินเฟ้อทั่วไปคาดว่าจะเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 2.2% ในปี 2569 จากการส่งผ่านราคาน้ำมันไปยังสินค้าในประเทศ ส่งผลให้การบริโภคภาคเอกชนชะลอตัว
- ตลาดแรงงาน: แม้การจ้างงานรวมในไตรมาส 2 จะเพิ่มขึ้น 4.6% (yoy) ตามการฟื้นตัวของภาคเกษตร แต่อัตราการว่างงานยังคงปรับตัวแย่ลง
- หนี้สินครัวเรือน: หนี้ครัวเรือนยังคงทรงตัวในระดับสูงเกือบ 87% ของ GDP โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนอายุต่ำกว่า 25 ปี ที่มียอดคงค้างหนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลขยายตัวสูงถึง 13.5% และ 11.5% ตามลำดับ
- มาตรการเยียวยา: มาตรการช่วยจ่ายของรัฐบาล เช่น โครงการไทยช่วยไทยพลัส มีส่วนช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพและชะลอการเพิ่มขึ้นของอัตราความยากจน
พื้นที่ทางการคลังบีบตัว หนี้สาธารณะจ่อชนเพดาน
ฐานะทางการคลังของไทยกำลังเผชิญข้อจำกัดเนื่องจากพื้นที่ทางการคลัง (Fiscal Space) แคบลง
- หนี้สาธารณะ: คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 67.3% ของ GDP ในปี 2569 และพุ่งแตะ 68.4% ในปีงบประมาณ 2570 ก่อนปรับขึ้นสู่ 69.6% ในปี 2571 ซึ่งเข้าใกล้เพดานกฎหมายที่ 70%
- ภาระงบประมาณ: มีการใช้จ่ายนอกงบประมาณราว 4.0 แสนล้านบาท (คิดเป็น 2.0% ของ GDP) เพื่อช่วยเหลือค่าครองชีพและการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
- นโยบายการเงิน: ธนาคารแห่งประเทศไทย โดยคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) คงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 1.0% ในเดือนสิงหาคม 2569 เพื่อประคองการฟื้นตัว
- ข้อเสนอแนะนโยบายคลัง: ธนาคารโลกเสนอให้รัฐบาลปรับปรุงการช่วยเหลือให้ตรงจุด (Targeted Support) ทบทวนสิทธิประโยชน์ทางภาษี ปรับขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แบบเป็นขั้นตอน และดึงแรงงานเข้าสู่ระบบเพื่อขยายฐานภาษีอย่างยั่งยืน
แนวโน้มปี 2570-2571 และปัจจัยความเสี่ยง
ธนาคารโลกประเมินว่า GDP ไทยจะทยอยฟื้นตัวสู่ระดับ 2.3% ในปี 2570 และ 2.4% ในปี 2571 เมื่อแรงกดดันราคาน้ำมันผ่อนคลายลงและมีแรงหนุนจากมาตรการกระตุ้นทางการคลังรอบใหม่ ขณะที่อัตราเงินเฟ้อจะลดลงเหลือ 1.0% ในปี 2570
ความเสี่ยงสำคัญที่ต้องติดตาม
1.ปัจจัยภายนอก: การยกระดับความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ความตึงเครียดทางการค้าโลกและนโยบายภาษีของสหรัฐฯ ตลอดจนการฟื้นตัวของภาคท่องเที่ยวที่ชะลอตัว
2.ภัยธรรมชาติ: หากเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ รุนแรงในช่วงปลายปี 2569 ถึงปี 2570 อาจสร้างความเสียหายต่อภาคเกษตรสูงถึง 6.2 หมื่นล้านบาท และฉุดรายได้เกษตรกรลดลงราว 8% ซึ่งกระทบผู้ยากจนโดยตรง เนื่องจาก 45.5% ของผู้มีรายได้น้อยอยู่ในภาคเกษตรกรรม
3.ปัจจัยหนุนเชิงบวก: การขยายตัวของการลงทุนในเทคโนโลยี AI และศูนย์ข้อมูล หากสามารถเชื่อมโยงกับซัพพลายเออร์ในประเทศได้ดี จะช่วยเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) และสร้างงานที่มีคุณภาพในระยะยาว



