หลังพรรครีพับลิกันพ่ายแพ้อย่างหนักในการเลือกตั้งกลางเทอม เมื่อวันที่ 3 พ.ย. ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ โพสต์บนโซเชียลมีเดียว่า “ผมไม่ได้ลงสมัคร และถ้าผมลง เราคงชนะแบบถล่มทลาย” แต่นักวิเคราะห์มองตรงกันว่าผลครั้งนี้ผูกอยู่กับชื่อทรัมป์แทบทั้งหมด

ปัจจัยที่ทำให้รีพับลิกันแพ้


สงครามอิหร่านที่ทรัมป์เลือกเปิดเองทำให้ราคาน้ำมันในสหรัฐพุ่งขึ้น และทำให้ผู้สนับสนุนที่เคยเชื่อคำสัญญาว่าจะ “ไม่ก่อสงครามใหม่” รู้สึกผิดหวัง ข้อกล่าวหาว่าประธานาธิบดีและคนใกล้ชิดแสวงหาผลประโยชน์ รวมถึงการทุ่มตกแต่งทำเนียบขาวอย่างหรูหรา ก็ไม่ถูกใจประชาชนที่กำลังลำบากกับค่าครองชีพ นอกจากนี้ ผู้สมัครชิงเก้าอี้วุฒิสมาชิกที่ทรัมป์เลือกเองในรัฐที่เป็นฐานเสียงพรรครีพับลิกันอย่างเทกซัสและเซาท์แคโรไลนา ก็ไม่เป็นที่ยอมรับ จนพรรคเดโมแครตชนะในรัฐเหล่านี้ได้เป็นครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษ


นายสตีฟ แบนนอน อดีตหัวหน้าทีมนักยุทธศาสตร์ของทรัมป์ กล่าวว่า พรรคเดโมแครตทำให้การเลือกตั้งครั้งนี้กลายเป็น “การลงประชามติต่อตัวประธานาธิบดี” ขณะที่นายแฟรงก์ ลันตซ์ นักสำรวจความเห็นสายรีพับลิกัน มองว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้ง “รู้สึกถูกทรยศ” เพราะทรัมป์ไม่ได้ทำตามสัญญาเรื่องลดค่าครองชีพ


ขณะที่ฐานเสียงใหม่ซึ่งทรัมป์เคยดึงมาได้เมื่อปี 2567 ทั้งคนรุ่นใหม่ คนผิวสี และชาวฮิสแปนิก ได้หายไปเกือบหมด โดยเฉพาะกลุ่มชายหนุ่มที่หันหลังให้ทรัมป์ เพราะราคาบ้านและดอกเบี้ยที่สูง ทำให้ “ความฝันแบบอเมริกัน” ดูไกลออกไปเรื่อย ๆ


ท่าทีของทำเนียบขาว


ทำเนียบขาวพยายามแสดงท่าทีไม่ยอมแพ้ ถึงขั้นสั่งอาหารและขนมจากร้าน “ชีสเค้ก แฟคทอรี” มารับประทาน เพื่อแซะอดีตประธานาธิบดีบารัค โอบามา จากพรรคเดโมแครต ที่เคยเปรียบการตกแต่งทำเนียบขาวว่าเหมือนให้นายซัดดัม ฮุสเซน อดีตประธานาธิบดีอิรัก มารีโนเวทร้านอาหารเครือนี้

ส่วนทรัมป์เองก็ออกมาเยาะเย้ยผู้สมัครของพรรครีพับลิกันที่พ่ายแพ้ ว่าไม่ภักดีพอ แต่ในการให้สัมภาษณ์กับฟ็อกซ์นิวส์ ผู้นำสหรัฐยอมรับว่า “ราคาน้ำมัน” ทำให้ประชาชนไม่พอใจเรื่องเศรษฐกิจ แม้จะยังยืนยันว่าตน “ทำสิ่งที่ถูกต้อง” ในสงครามอิหร่าน

นายฮาคีม เจฟฟรีส์


สองปีสุดท้ายที่ยังคาดเดาไม่ได้


ยากมากที่จะเชื่อว่า ทรัมป์จะยอมถอยหลังให้กับความปราชัยครั้งนี้ หลายฝ่ายคาดว่า เขาจะออกคำสั่งฝ่ายบริหารเพิ่มในเรื่องตรวจคนเข้าเมืองและการค้า และประกาศจะเป็น “มิสเตอร์วีโต้” ที่คอยคว่ำกฎหมายของสภาคองเกรส


ส่วนในเวทีโลก เขาอาจเปิดฉากโจมตีอิหร่านรอบใหม่ พยายามโค่นรัฐบาลคิวบา ผลักดันการยุติสงครามในยูเครน ทำข้อตกลงนิวเคลียร์กับรัสเซียและจีน หรือกลับไปเจรจากับเกาหลีเหนือ นอกจากนี้ ทรัมป์ยังมีกำหนดเดินทางไปประชุมสุดยอดในเอเชีย และจะเป็นเจ้าภาพการประชุมกลุ่มประเทศเศรษฐกิจชั้นนำ 20 แห่ง หรือ จี20 ที่รัฐฟลอริดา ในเดือน ธ.ค. นี้


อย่างไรก็ตาม แรงกดดันแบบ “เป็ดง่อย” ย่อมหนีไม่พ้น นายฮาคีม เจฟฟรีส์ ซึ่งคาดว่าจะได้เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรคนใหม่ และนายชัค ชูเมอร์ กลับมาเป็นผู้นำเสียงข้างมากในวุฒิสภา จะคุมเสียงข้างมากที่มั่นคงทั้งสองสภา ผลคือการแต่งตั้งคนที่ภักดีต่อทรัมป์เข้าคณะรัฐมนตรีจะทำได้ยากขึ้นมาก


ขณะที่นายพีต เฮกเซธ รมว.กลาโหม อาจเผชิญกับการถอดถอน นอกจากนี้ พรรคเดโมแครตยังประกาศว่า จะกลับมาสอบสวนเรื่องแฟ้มคดีนายเจฟฟรีย์ เอปสตีน ธุรกิจของครอบครัวทรัมป์ คดีทุจริตภาคเอกชน และการกวาดล้างผู้อพยพของรัฐบาลทรัมป์ ส่วนบริษัทที่บริจาคเงินให้โครงการก่อสร้างห้องบอลรูม ลานจอดเฮลิคอปเตอร์ และซุ้มประตูชัย ก็กำลังเตรียมรับการตรวจสอบเช่นกัน

นายเจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐ


ศึกชิงตัวผู้สืบทอด


การแข่งขันเพื่อชิงตำแหน่งทายาทการเมืองต่อจากทรัมป์เริ่มต้นแล้ว แม้นายเจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดี ยังเป็นตัวเต็งของรีพับลิกัน แต่ทรัมป์ยังไม่ยอมประกาศสนับสนุนใครอย่างเป็นทางการ ขณะที่นายรอน เดอซานทิส ผู้ว่าการรัฐฟลอริดา เริ่มวิจารณ์รัฐบาลอย่างเปิดเผย ฝั่งพรรคเดโมแครตอาจมีผู้สมัครถึงราว 24 คน แต่ก็ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าแก้ปัญหาค่าครองชีพได้จริง


นายจิม เมสซินา อดีตผู้จัดการแคมเปญหาเสียงของโอบามา ให้ความเห็นว่า “ทรัมป์อาจเป็นนักหาเสียงที่ยอดเยี่ยม แต่เป็นประธานาธิบดีที่แย่ เขาไม่โฟกัสเรื่องเศรษฐกิจเลย และก็ได้รับผลแล้ว”


แม้ทรัมป์จะยังคงเป็นศูนย์กลางของการเมืองสหรัฐและของโลกต่อไป ตลอดระยะเวลา 2 ปีที่เหลือของวาระสมัยที่สอง แต่หลังความพ่ายแพ้ครั้งนี้ อนาคตทางการเมืองของเขาอาจไม่ได้อยู่ในมือตัวเองทั้งหมดอีกแล้ว.

เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS