จากกรณีสื่อสังคมออนไลน์มีการแชร์โพสต์ชุดตรวจคัดกรอง โควิด-19 ด้วยตนเองหรือ แอนติเจนเทสคิด หรือ ATK ระหว่างชุดตรวจน้ำลายกับชุดตรวจด้วยการ Swab ทางจมูก แล้วได้ผลตรวจที่อาจสร้างความสับสน คือ อาจตรวจพบเชื้อในชุดตรวจ ATK ทางน้ำลาย แต่ได้ผลไม่พบเชื้อในชุดตรวจ Swab ทางจมูกนั้น

วันนี้ (12 ม.ค. 65) นายแพทย์ บัลลังก์ อุปพงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้ชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชนในกรณีดังกล่าวว่า การเก็บตัวอย่างน้ำลายมาตรวจหาเชื้อโควิด-19 นั้น องค์การอนามัยโลก (WHO) ยังไม่แนะนำให้เป็นตัวอย่างมาตรฐานที่ใช้ตรวจหาเชื้อโควิด-19 อีกทั้งน้ำลายมีส่วนประกอบที่ทำลาย RNA ของไวรัส ซึ่งก่อนตรวจครึ่งชั่วโมง จะต้องไม่รับประทานอาหารหรือบ้วนน้ำยาบ้วนปาก

นายแพทย์ บัลลังก์ อุปพงษ์รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ฯ กล่าวต่อว่า หากมีการตรวจที่ผิดวิธีก็จะทำให้การอ่านค่าคลาดเคลื่อนไป และอาจมีความเสี่ยงในการแพร่เชื้อได้ ขณะนี้ในหลายประเทศทั่วโลกยังไม่มีการใช้การตรวจแบบน้ำลายมาเป็นชุดตรวจหลัก ยังคงใช้วิธีการ Swab ทางจมูก ทั้งนี้ชุดตรวจแอนติเจนเทสคิด ปัจจุบันมีผลิตออกจำหน่ายหลายยี่ห้อ และมีจำนวนหลายยี่ห้อที่ยังไม่ผ่านการรับรองจาก คณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. พี่น้องประชาชนจึงควรเลือกชุดตรวจที่ได้มาตรฐาน และต้องระมัดระวังการใช้ชุดตรวจนั้นให้ถูกวิธี โดยอ่านคู่มือการใช้อย่างละเอียดและปฏิบัติตามคู่มืออย่างเคร่งครัด

รับชมบทสัมภาษณ์ นายแพทย์ บัลลังก์ อุปพงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ฯ ในข่าวเช้า “ช่อง 5 ข่าวเด่น” ช่วง เกาะติดสถานการณ์โควิด19 Cr. ขอบคุณ ททบ. TV5HD


ทั้งนี้เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้มีการสุ่มตรวจชุดตรวจแอนติเจนเทสคิด จำนวน 8 ยี่ห้อ มีการเทสกับเชื้อโอไมครอน และพบว่าหากมีเชื้อปริมาณมาก เส้นขีดสีแดง ที่ขึ้นในชุดตรวจก็จะมีสีเข้มมาก แต่หากมีเชื้อปริมาณน้อย เส้นขีดสีแดงในชุดตรวจที่ขึ้นก็จะจางลง ซึ่งข้อเสียของ ATK ก็คือ หากมีเชื้อปริมาณน้อย ชุดตรวจก็จะตรวจไม่เจอเชื้อ

นายแพทย์ บัลลังก์ อุปพงษ์ รองอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ฯ กล่าวปิดท้ายว่า อย่างไรก็ตามขอย้ำกับพี่น้องประชาชนว่า หากมีความจำเป็นอย่างเช่นจะต้องเข้ารับการรักษาหรือผ่าตัด ควรมีการตรวจด้วยชุดตรวจแอนติเจนเทสคิด แต่หากไม่มีความจำเป็นหรือใช้ชีวิตตามปกติป้องกันตนเองอย่างดี ไม่ควรตรวจ ATK บ่อยครั้ง

การตรวจคัดกรอง โควิด-19 ด้วยตนเองหรือ แอนติเจนเทสคิด (ATK) นั้น มาตรฐานและคุณภาพของชุดตรวจ มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งที่พี่น้องประชาชน ต้องคำนึงถึงในการเลือกใช้ชุดตรวจเหล่านี้ เนื่องจากหากเลือกใช้ชุดตรวจที่คุณภาพไม่ดี ไม่ได้มาตรฐาน อาจจะทำให้ตรวจไม่พบเชื้อ ทั้งๆ ที่บุคคลนั้นติดเชื้อ และสามารถแพร่เชื้อแก่ผู้อื่นได้

ติดต่อขอคำแนะนำเพิ่มเติมไดัที่ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข สนับสนุนองค์ความรู้และข้อเท็จจริงสู่ประชาชน โดย รายการเกษตรช่อง 5 พัฒนาชุมชน ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 13.10 น. ทางช่อง 5 และ ศูนย์ “หนึ่งใจ…ช่วยเหลือเกษตรกร” มูลนิธิมิราเคิล ออฟไลฟ์ฯ molku@ku.ac.th