อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

อังคารที่ 13 พฤศจิกายน 2561

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

อังคารที่ 13 พฤศจิกายน 2561

เล่าเรื่อง ‘อูคูเลเล่’ เครื่องดนตรีชิ้นเล็กมากเสน่ห์

ในปี ค.ศ. 1879 ชาวโปรตุเกสย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำงานที่ฮาวาย ครั้งนั้นได้นำเครื่องดนตรีซึ่งเป็นเครื่องสายขนาดเล็กเข้ามาด้วยโดยนำมาเล่นผ่อนคลายหลังจากการทำงาน พุธที่ 4 มิถุนายน 2557 เวลา 00.00 น.

ไม่เพียงความโดดเด่นของขนาดซึ่งเล็กกะทัดรัด พกพาเดินทางไปในสถานที่ต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก เสียงที่มีเอกลักษณ์ชวนหลงใหล รวมถึงการเริ่มต้นฝึกเล่นได้ง่ายส่วนหนึ่งนี้เป็นคำอธิบายถึงความชื่นชอบสนใจ อีกทั้งยังเป็นเหตุผลที่ทำให้ใครหลายคนหลงรักเครื่องดนตรีสี่สายขนาดจิ๋วชิ้นนี้ที่เรียกว่า “อูคูเลเล่”!

หากจะย้อนกลับไปถึงที่มาของอูคูเลเล่ เครื่องดนตรีที่มีประวัติมายาวนานชิ้นนี้ อัษฎา อาทรไผท ผู้ก่อตั้งไทยแลนด์ อูคูเลเล่ เฟสติวัล ประธานบริษัทริบบี อูคูเลเล่ เล่าว่า ในปี ค.ศ. 1879 ชาวโปรตุเกสย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำงานที่ฮาวาย ครั้งนั้นได้นำเครื่องดนตรีซึ่งเป็นเครื่องสายขนาดเล็กเข้ามาด้วยโดยนำมาเล่นผ่อนคลายหลังจากการทำงาน เมื่อชาวฮาวายเห็นก็มีความสนใจนำมาประยุกต์ใช้กับวัฒนธรรมพื้นเมืองที่มีการร้องเพลงและระบำฮาวายขับกล่อมชาวเกาะให้ได้ครื้นเครง นอกจากนี้เครื่องดนตรีชิ้นนี้ยังได้รับการสนับสนุนจาก King David Kalakaua ทำให้อูคูเลเล่แพร่ขยายความนิยมไปทั่วทั้งเกาะ กระทั่งกลายเป็นสัญลักษณ์ของฮาวายไปในที่สุด

“อูคูเลเล่ เป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายไม่ใช่กีตาร์ เป็นหนึ่งในเครื่องดนตรีที่มีความเก่าแก่มีความเป็นมานับร้อยปี อูคูเลเล่หลังจากนิยมแพร่หลายอยู่ในฮาวาย ต่อมาในงานเอกซโปที่ซานฟรานซิสโก ทางฮาวายได้ส่งศิลปินอูคูเลเล่ไปแสดงที่นั่นซึ่งก็ทำให้ชาวอเมริกันชื่นชอบสนใจและด้วยความที่มีขนาดเล็กกะทัด รัดสามารถพกพาไปในสถานที่ต่าง ๆ ได้สะดวกจึงเป็นอีกจุดเด่นที่ทำให้เครื่องดนตรีชิ้นนี้ได้รับความนิยมแพร่หลายอย่างกว้างขวาง”

จากเครื่องดนตรีพื้นเมืองเล่นกันในฮาวายเปลี่ยนเป็นเครื่องดนตรีสากลซึ่งในครั้งนั้นมีนักดนตรีจากแผ่นดินใหญ่อเมริกานำมาเล่นกันหลากหลายแนวไม่เว้นแม้แต่ศิลปินแจซซ์  จากนั้นมาในความโดดเด่นของอูคูเลเล่เดินทางมาถึงปลายยุค 60’s ความนิยมของอูคูเลเล่เริ่มซาไป 

กระทั่งในช่วงปลายยุค 90’s เครื่องดนตรีชิ้นนี้กลับมาอีกครั้งจวบถึงปัจจุบันที่มีการเล่นกันอย่างแพร่หลายโดยศิลปินที่ถือได้ว่าสร้างแรงบันดาลใจให้กับการเล่นอูคูเลเล่ของใครหลายคนเกิดจาก Jake Shimabukuro ศิลปินอูคูเลเล่เชื้อสายญี่ปุ่น-ฮาวายซึ่งนำเครื่องดนตรีชิ้นนี้มาบรรเลงเพลงได้อย่างน่าทึ่ง หลากหลายแนว

“อูคูเลเล่ในเส้นทางนี้ยาวไกลมาก สามารถเล่นได้หลากหลายรูปแบบเป็นเครื่องดนตรีที่มีเสน่ห์ชิ้นหนึ่งซึ่งปัจจุบันได้รับความนิยมไม่เพียงเฉพาะที่ฮาวาย ในประเทศญี่ปุ่น เกาหลี  จีน อเมริกา สิงคโปร์ ออสเตรเลีย รวมถึงประเทศไทยก็มีผู้ให้ความสนใจมากมาย โดยที่ผ่านมาได้มีการจัดงานใหญ่ มีกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับเครื่องดนตรีชิ้นนี้อย่างต่อเนื่อง  อย่างเช่น ไทยแลนด์ อูคูเลเล่ เฟสติวัล ปลายปีนี้ก็จะมีขึ้นอีกครั้งโดยแต่ละครั้งมีศิลปินจากต่างประเทศเข้าร่วม เพิ่มพูนประสบการณ์ทางดนตรี”

อูคูเลเล่ในประเทศไทยเริ่มขึ้นในช่วง 5 ปี เล่นบรรเลงกันหลากหลายรูปแบบเรียกว่าจะเล่นให้ยากก็ยากได้ ฟังสบาย ๆ เพลิน ๆ ก็ทำได้ โดยเครื่องดนตรีชิ้นนี้ไปได้ไกลมาก อ.เอกชาติ ใจเพชร จากริบบี อูคูเลเล่ สตูดิโอ กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า ผู้เล่นสามารถจะพลิกแพลงสร้างสรรค์เสียง การบรรเลงรูปแบบใหม่ ๆได้ เหมือนกับคนที่เล่นเครื่องดนตรีกีตาร์ ไวโอลิน หรือเปียโน ฯลฯ ซึ่งแต่ละเครื่องดนตรีจะมีทิศทางของตนเองเป็นเอกลักษณ์ สามารถเล่นได้หลากหลายคอร์ด หลายแนวทั้งแจซซ์ ป๊อป แนวทดลอง ฯลฯ ก็ทำได้มีศักยภาพกว้างมาก แต่อย่างไรก็ตามขึ้นอยู่กับความเชี่ยวชาญ การฝึกฝนของผู้เล่นแต่ละบุคคล

’เสน่ห์อีกอย่างหนึ่งของอูคูเลเล่คือ สามารถเริ่มต้นเล่นได้ง่ายมีเพียงสี่สายซึ่งหากเปรียบกับกีตาร์จะมีสายที่น้อยกว่า แต่ถึงจะมีสายน้อยแต่ก็มีความเพียงพอและเมื่อหัดเล่น พอเริ่มที่จะเล่นได้จะมีความสนุกชวนให้อยากเล่นต่อไปในขั้นที่ซับซ้อนขึ้น ถึงวันนี้ในทรรศนะมองว่าอูคูเลเล่เป็นเครื่องดนตรีชิ้นหนึ่งที่มีเสน่ห์ที่น่าหลงใหล ไม่ใช่ของเล่นหรือเป็นการเล่นเพื่อแฟชั่น แต่เป็นเครื่องดนตรีที่สามารถสร้างสรรค์เสียงเพลงไพเราะ สร้างความสุขเพลิดเพลินให้กับผู้ฟังได้ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าเครื่องดนตรีอื่นใด“

ปัจจุบันอูคูเลเล่เป็นที่รู้จักและนิยมแพร่หลาย เช่นเดียวกับประเทศเราที่ผ่านมามีการทำกิจกรรมประกวดอูคูเลเล่ มีชุมชนออนไลน์ สำหรับคนเล่นอูคูเลเล่ได้เข้ามาพบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันและกัน ศิลปินแถวหน้าหลายคนก็นำเครื่องดนตรีชิ้นนี้มาร่วมสร้างสีสันให้กับบทเพลง ล่าสุดเป็นเรื่องน่ายินดีสำหรับนักเล่นอูคูเลเล่จากประเทศไทยที่ได้รับรางวัลแชมป์โลก การแข่งขันงาน อินเตอร์เนชั่นแนล อูคูเลเล่ คอนเทสต์ 2014 (Internationnal Ukulele Contest 2014) ณ เมืองฮอนโนลูลู มลรัฐฮาวาย ประเทศสหรัฐ อเมริกา!!

คุณากร ครองสามสี หรือ “น้องกาย” แชมป์โลกอูคูเลเล่  2014 ให้มุมมองการเล่นอูคูเลเล่ พร้อมกล่าวถึงเสน่ห์ของเครื่องดนตรีชิ้นนี้ว่า อูคูเลเล่เป็นเครื่องดนตรีที่มีเสน่ห์ที่เสียง นอกเหนือจากเรื่องของเสียงที่ไพเราะยังมีความโดดเด่นในเรื่องขนาดซึ่งเล็กพกไปไหนก็สะดวก เครื่องดนตรีชิ้นนี้ยังมีเสน่ห์อีกมากโดยแรกเริ่มไม่รู้จักสักเท่าไหร่ ในช่วงที่หาข้อมูลได้เห็นการเล่นของ เจค ศิลปินอูคูเลเล่ที่มีชื่อเสียง การเล่นสร้างความมหัศจรรย์ใจให้กับตนเองมาก อีกทั้งเสียงหลากหลายที่เครื่องดนตรีชิ้นเล็กชิ้นนี้ทำได้จึงทำให้เกิดแรงบันดาลใจ

“ช่วงแรกฝึกหัดด้วยตนเองหาข้อมูลจากเว็บไซต์เรียนรู้จากยูทูบ ดูการสอน การเล่นของศิลปินต่างประเทศ รวมถึงครูคนไทยที่สอนเผยแพร่แนะนำ จากนั้นเรียนอูคูเลเล่ได้ 4 เดือนก็ลงแข่งไทยแลนด์ อินเตอร์เนชั่นแนล อูคูเลเล่ เฟสติวัลครั้งนั้นได้รับรางวัลรองชนะเลิศ ตั้งใจฝึกฝนตนเองเรื่อยมาจนถึงครั้งนี้ที่ได้รับรางวัลแชมป์โลกอูคูเลเล่  2014 จากการแข่งขันที่ผ่านมาได้พบกับศิลปินเก่ง ๆ หลายท่าน เห็นถึงวิธีการเล่นในด้านต่าง ๆ ซึ่งเป็นประสบการณ์ใหม่ ๆ ช่วยพัฒนาการเล่นดนตรีและแม้จะได้แชมป์โลกแต่จะไม่หยุดนิ่งเพียงเท่านี้ จะพัฒนาฝึกฝนตนเองต่อไป”

ส่วนใครที่กำลังสนใจอยากฝึกฝน ทดลองเล่นอูคูเลเล่นั้น ปัจจุบันมีช่องทางการเรียนรู้มากมายให้ศึกษา อีกทั้งการเล่นเครื่องดนตรีชิ้นนี้เป็นสิ่งที่ไม่ยาก ทุกเพศวัยก็เล่นได้ อย่างน้องคนหนึ่งอายุ 5 ขวบหัดเล่นแล้วและก็เล่นได้ดี อายุจึงไม่ใช่ปัญหา การเริ่มต้นคงต้องศึกษาจากตนเองก่อนว่ามีความชอบ สนใจหรือไม่ ถ้าพบคำตอบว่าใช่ก็เริ่มเดินหน้าฝึกฝน อีกทั้งปัจจุบันโลกโซเชียลทำให้เข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้สะดวกขึ้น มีการสอนนับแต่เบื้องต้น สอนทั้งการตั้งสาย การดีดคอร์ด การจับคอร์ด ฯลฯ ฝึกฝนตนเองได้ง่ายหรือจะเรียนกับผู้ที่มีความเชี่ยวชาญก็มีหลายสถานที่

น้องกาย กล่าวทิ้งท้ายอีกว่า การเล่นอูคูเลเล่นอกเหนือจากจะสร้างความเพลิด เพลินเล่นได้ทุกเพศวัยแล้ว ยังช่วยฝึกความจำ ผู้ที่สนใจหรือกำลังเริ่มเล่นอูคูเลเล่ สิ่งสำคัญคือการฝึกฝนที่จะนำไปสู่ความสำเร็จและการจะเล่นอูคูเลเล่ที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้นสำหรับตนเองจะให้ความสำคัญกับเครื่องดนตรีชิ้นอื่นด้วย ไม่ว่าจะเป็นแซกโซโฟน ไวโอลิน  กีตาร์ เปียโน ฯลฯ การฟังมากจะทำให้มีความรู้มากขึ้น สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการเล่นอูคูเลเล่ได้

ทางด้าน สิงโต นำโชค หรือ นำโชค ทะนัดรัมย์ ศิลปินเจ้าของเพลงดังหลายบทเพลงกล่าวเพิ่มถึงเครื่องดนตรีอูคูเลเล่ อีกว่า ครั้งแรกที่นำเครื่องดนตรีชิ้นนี้มาเล่นเป็นช่วงที่ยังไม่ค่อยมีใครเล่นกันมาก พบครั้งแรกที่ร้านขายเครื่องดนตรีที่จังหวัดภูเก็ต เมื่อเห็นก็สะดุดตา รู้สึกสนใจเพราะมีขนาดเล็กกะทัดรัด อีกทั้งเจ้าของร้านอธิบายว่าเล่นได้จริง ไม่ใช่ของเล่นก็ยิ่งสนใจซื้อกลับมาฝึกฝนลองเล่นดู ฝึกจากยูทูบบ้าง ดูการเล่น การตั้งสายเอง ฯลฯ จากนั้นก็นำเครื่องดนตรีชิ้นนี้ไปเล่นในสถานที่ต่าง ๆ ด้วยความที่เสียงของเขามีเอกลักษณ์เลยทำให้รู้จักและเล่นเครื่องดนตรีชิ้นนี้เรื่อยมา

“เสียงของอูคูเลเล่ เป็นเสียงที่มีเอกลักษณ์มีเสน่ห์ การเลือกนำมาใช้จะดูที่ความเหมาะสมว่าเพลงนั้นเหมาะกับเครื่องดนตรีใด ใช้อูคูเลเล่หรือกีตาร์หรือผสมผสานเข้ากับเครื่องดนตรีอื่น รูปแบบการเล่นจะมีวิธีเล่นในแบบฉบับของเราและด้วยขนาดที่เล็กกะทัดรัด  เสียงไพเราะและความไม่คาดคิดในความเป็นไปได้ที่อูคูเลเล่สามารถสร้างสรรค์เสียงเพลงที่มีเสน่ห์เกิดขึ้นได้หลากหลาย  เหล่านี้จึงเป็นสิ่งที่มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ครองใจให้ใครหลายคนหลงใหล เกิดความนิยมที่จะเล่นเครื่องดนตรีชิ้นนี้ อีกทั้งเป็นเครื่องดนตรีที่เล่นได้ง่ายก็ยิ่งเป็นที่ถูกใจ”

อูคูเลเล่ เล่นบรรเลงได้หลากหลายแนวหากให้อธิบายถึงเสียงเป็นเสียงที่น่าฟัง สบาย ๆ ขณะเดียวกันก็ทำให้ดูจริงจัง ซับซ้อนได้ ซึ่งก็มีศิลปินหลายคนที่เล่นอูคูเลเล่แล้วแสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนเหล่านี้ สำหรับตนเองเลือกนำความเรียบง่ายมาใช้บรรเลง มองว่าเพลงที่จะใช้อูคูเลเล่เป็นเพลงที่ไม่ซีเรียส ฟังสบาย ๆ เครื่องดนตรีชิ้นนี้จึงไม่เพียงมีแค่ความเล็ก สี่สายที่เป็นเอกลักษณ์ แต่ยังสร้างเสียงได้อย่างมีเสน่ห์หลากหลายอย่างที่ไม่อาจคาดคิด  หากจะฝึกหัดเล่นก็คงไม่ใช่เรื่องยากแต่อย่างใด  เพราะปัจจุบันมีสื่อการสอนที่ทำให้เข้าถึงได้หลายทาง แต่อย่างไรก็ตามสำคัญที่สุดคงต้องมีความมุ่งมั่นหมั่นฝึกฝนก็จะไปถึงจุดหมายได้ดั่งที่ตั้งใจ.

.............................................................................................

ประเภทของอูคูเลเล่

อูคูเลเล่ โดยทั่วไปจะมีให้ได้เห็นในขนาด 1. โซปราโน ( Soprano) ถือได้ว่าเป็นขนาดมาตรฐานของอูคูเลเล่ มีความยาวตั้งแต่ส่วนหัวถึงท้ายอยู่ที่ 20-21 นิ้ว ส่วนเสียงที่เปล่งออกมาจะกรุ๋งกริ๋ง มีความเป็นอูคูเลเล่แบบดั้งเดิมเหมาะกับการเล่นคอร์ดและเล่นกับเครื่องดนตรีอื่น ๆ

2. คอนเสิร์ต (Concert) ขนาดของเครื่องดนตรีจะใหญ่ขึ้นมากว่าโซปราโนเล็กน้อยมีความยาวอยู่ที่ 23-24 นิ้วโดยประมาณ  เฟรตจะกว้างขึ้นอีกแต่ก็ยังคงรูปแบบของเสียงดั้งเดิมอยู่ แต่ค่อนข้างจะดังกว่าโซปราโนเล็กน้อย ดังนั้นจึงนิยมนำไปใช้ในการแสดงบนเวที

3. เทนเนอร์ (Tenor ) มีความยาวโดยทั่วไปประมาณ 26-27 นิ้ว ซึ่งทำให้มีขอบเขตของเสียงที่กว้างขึ้น อูคูเลเล่ขนาดดังกล่าวนี้จึงเป็นที่นิยมของมือโปรที่ต้องการเล่นโน้ตที่มากกว่าขนาดของโซปราโนและคอนเสิร์ตจะให้ได้ซึ่งเสียงที่ต่างไปซึ่งในขนาดที่กล่าวมาจูนเสียงเหมือนกัน 

นอกจากนี้ยังมีอูคูเลเล่ขนาด บาริโทน (Baritone) ขนาดที่ใหญ่ขึ้นมาอีกซึ่งการปรับจูนเสียงก็เป็นอีกรูปแบบหนึ่ง อีกทั้งยังมีขนาดที่เล็กไปกว่าที่กล่าวมาอีกเป็นขนาดพิเศษแต่หากกล่าวกันถึงทั่วไปก็จะเป็นขนาดโซปราโน ส่วน การดูแลรักษาเครื่องดนตรี เมื่อเล่นอูคูเลเล่เสร็จแล้วควรใช้ผ้าแห้งเช็ดทำความสะอาด เก็บเข้าเคส ไม่ควรเก็บไว้ในที่ร้อน ๆ ควรระมัดระวังเรื่องการกระแทกและเครื่องดนตรีโดนน้ำ เป็นต้น

ทีมวาไรตี้



คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 0