อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

อาทิตย์ที่ 18 พฤศจิกายน 2561

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

อาทิตย์ที่ 18 พฤศจิกายน 2561

''โรคหัวใจ'' มรดกทางพันธุกรรม

''โรคหัวใจ'' มรดกพันธุกรรมตรวจลึกระดับยีนช่วยได้ พุธที่ 7 พฤศจิกายน 2561 เวลา 10.00 น.

จากข้อมูลผู้ป่วยโรคหัวใจในไทยที่เพิ่มสูงขึ้น ส่วนหนึ่งมาจากปัจจัยสิ่งแวดล้อม อีกด้านเกิดจากพันธุกรรมที่ได้รับการถ่ายทอดผ่านครอบครัว และเป็นผลทำให้คนไข้เสียชีวิตเฉียบพลัน โดยเฉพาะคนวัยทำงาน ที่เป็นกำลังสำคัญของครอบครัว ดังนั้นการตรวจลึกถึงระดับยีน จึงเป็นแนวทางป้องกัน ที่เครือโรงพยาบาลสมิติเวช ได้พัฒนาขึ้น เพื่อช่วยเหลือผู้ที่มีความเสี่ยง
    

           
นพ.กฤษฎา วิไลวัฒนากร อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคหัวใจ โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท กล่าวถึง สถานการณ์โรคหัวใจในไทย คนไข้มีอายุน้อยลง ด้วยปัจจัยกระตุ้นจากการใช้ชีวิต การสูบบุหรี่ ซึ่งคนไข้ที่อายุต่ำกว่า 40 ปี มักเป็นโรคหัวใจที่เกิดจากพันธุกรรม เช่น คนไข้มีประวัติคนในครอบครัวมีภาวะไขมันสูง ที่เกิดจากมียีนกระตุ้นให้ร่างกายผลิตไขมันมากกว่าปกติ ซึ่งได้รับยีนถ่ายทอดมาจากครอบครัว  
 
โดยทั่วไปโรคหัวใจที่เกิดจากพันธุกรรม เช่น กล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติ , สัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ แม้พันธุกรรมเป็นสิ่งที่แก้ไขไม่ได้ แต่ที่แก้ไขได้คือ พฤติกรรมการใช้ชีวิต โดยเฉพาะคนที่สูบบุหรี่ จะมีความเสี่ยงสูง                 
 
ปัจจัยเสี่ยงด้านพฤติกรรมต่อมาคือ ภาวะไขมันในเลือดสูง เพราะไขมันมีลักษณะเป็นตะกรันเกาะตามหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดมีโอกาสตีบตัน เช่นเดียวกับปัจจัยความดันโลหิตสูง เกิดจากเส้นเลือดที่เหมือนท่อน้ำ เมื่อมีแรงดันเลือดที่สูบฉีดแรงทุกวัน จะทำให้เส้นเลือดเสื่อมสภาพรวดเร็ว
 
ไม่ต่างจากโรคเบาหวาน เป็นปัจจัยทำให้คนไข้มีน้ำตาลในเลือดสูง เกิดการอักเสบภายในร่างกาย ทำให้มีการตีบตันของเส้นเลือด หรือผู้ป่วยที่มีภาวะไตอักเสบ , ไตเรื้อรัง , โรคข้อ , รูมาตอยด์ , เอสแอลอี ที่ส่งผลให้เกิดการเสื่อมสภาพของหลอดเลือด แต่ถ้าคนไข้สามารถควบคุมโรคเหล่านี้ได้ จะทำให้หลอดเลือดได้รับผลกระทบน้อยลง  


 
“การออกกำลังกายเป็นการป้องกัน ที่ทำให้เลือดเกิดการสูบฉีด ช่วยให้ตะกรันเกาะบนเส้นเลือดได้ยากขึ้น จึงควรออกกำลังกายในระดับปานกลาง 5 ครั้ง/สัปดาห์ แต่ถ้าออกกำลังกายหนักควร 3 ครั้ง/สัปดาห์”    
 
ในการตรวจคนไข้ที่มีโอกาสเป็นโรคใหลตาย จากพันธุกรรม ต้องทำการตรวจคลื่นไฟฟ้าที่มีความจำเพาะ และตรวจดูประวัติการเป็นโรคของคนในครอบครัว หากยังเห็นไม่ชัดเจนจะใช้ยากระตุ้น เพื่อให้เห็นความผิดปกติการเต้นของหัวใจ ซึ่งถ้าคนไข้เป็นจะต้องใส่เครื่องช็อกหัวใจ ที่ฝังอยู่ภายในร่างกาย เพื่อช่วยควบคุมการเต้นของหัวใจให้เป็นปกติ 
           
นอกจากปัจจัยภายนอกที่กระตุ้นให้เกิดโรคหัวใจแล้ว พันธุกรรมเป็นอีกเหตุผลสำคัญที่ทำให้เกิดโรคนี้...



           
ดร.นพ.โอบจุฬ ตราชู แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุศาสตร์การแพทย์ โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท อธิบายถึง โรคหัวใจที่เกิดจากพันธุกรรมมีด้วยกัน 2 ประเภท คือ 1.โรคที่เกิดจากยีนแท้ เพียงยีนเดียว โดยไม่อาศัยสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ในการเกิดโรค ยีนนี้จะถูกถ่ายทอดจากพันธุกรรมครอบครัว ซึ่งคนไข้มักรอวันที่อาการของโรคจะแสดงออกมา และการแสดงอาการของโรคมักมีช่วงเวลาเสียชีวิต ในช่วงอายุเดียวกันกับคนในครอบครัวที่เป็นโรคนี้มาก่อน    
           
การเกิดโรคจากยีนแท้เพียงยีนเดียว คนไข้จะมีอาการตั้งแต่อายุยังน้อย โดยผู้ชายมีอายุน้อยกว่า 45 ปี ผู้หญิงมีอายุน้อยกว่า 55 ปี และไม่มีปัจจัยสิ่งแวดล้อมกระตุ้นให้เกิดโรคหัวใจมาก่อน  พันธุกรรมที่เกิดจากยีนแท้เพียงยีนเดียว ได้รับการถ่ายทอดจากคนในครอบครัว ที่เห็นได้ชัดเช่น ครอบครัวมีลูก 4 คน เป็นโรคหัวใจ 2 คน และมักเป็นเช่นนี้ทุกเจเนอเรชั่น
           
โรคที่เกิดจากยีนแท้ อีกกลุ่มเกิดจากภาวะเฉพาะที่ไม่ได้มีปัญหาจากเส้นเลือดหัวใจ เช่น การเล่นกีฬาแล้วเกิดการเสียชีวิตเฉียบพลัน หรือคนที่นอนหลับใหลตายก่อนอายุ 45 ปี หรือครอบครัวมีคนไข้เกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน ที่จะมีในทุกเจเนอเรชั่น
           
คนไทยมักเป็นโรคหัวใจที่เกิดจากยีนแท้ ในกลุ่มโรคหลอดเลือด เช่น ไขมันสูงเกิดจากพันธุกรรม ที่เป็นตั้งแต่อายุน้อย  และมีประวัติคนในครอบครัว มีผู้ป่วยเป็นโรคหัวใจตีบตั้งแต่อายุไม่มาก ดังนั้นเป้าหมายการรักษา แพทย์จะค้นหายีนที่ก่อให้เกิดโรค เพื่อป้องกันไม่ให้ยีนนั้นแสดงอาการของโรค  


 
ส่วนกลุ่มโรคกล้ามเนื้อหัวใจ ที่เกิดจากยีนแท้ จะเป็นในคนที่มีเครือญาติที่ออกกำลังกาย แล้วเสียชีวิตเฉียบพลัน ซึ่งหากมีคนในครอบครัวเคยมีอาการนี้ควรเข้ามาตรวจโดยเร็วที่สุด  
 
ด้านโรคสัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติจากยีนแท้ หรือโรคใหลตาย พบมากทางภาคอีสานของไทย ที่ต้องค้นหาต้นตอของโรค โดยการผ่าศพผู้เสียชีวิตที่ใหลตายในครอบครัว เพราะถ้าไม่มีปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคจะสันนิษฐานได้ว่า เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ดังนั้นญาติที่มีชีวิตอยู่จะต้องตรวจหายีน เพื่อป้องกันแต่เนิ่นๆ                      
           
โรคหัวใจที่เกิดจากพันธุกรรมประเภทที่ 2 คือเกิดจากหลายยีนที่มีส่วนกระตุ้นจากสภาพแวดล้อม และการใช้ชีวิต การเกิดโรคประกอบด้วยหลายยีน โดยยีนจะรอวันที่แสดงอาการออกมา หากมีปัจจัยที่ส่งเสริม เช่น คุณพ่อมีอาการโรคหัวใจตีบตอนอายุ 50 ลูกที่อายุ 30 ต้องพยายามควบคุมไขมัน เพราะเป็นปัจจัยกระตุ้นให้ยีนแสดงอาการของโรค               
           


คนไทยจะพบโรคหัวใจจากพันธุกรรมที่เกิดจากสิ่งแวดล้อมเป็นตัวกระตุ้นมาก ส่วนกลุ่มที่เกิดจากยีนแท้ เพียงยีนเดียว ค่อนข้างรักษายาก เพราะไม่มีการแสดงออกของอาการ เช่นบางคนเล่นกีฬา แล้วล้มหมดสติเสียชีวิต โดยที่ไม่มีอาการของโรคมาก่อน 
           
ดังนั้นคนที่มีพ่อแม่เป็นโรคหัวใจก่อนวัยอันควร หรือมีผู้ป่วยโรคหัวใจนเครือญาติ ควรมาพบแพทย์เพื่อประเมินภาวะความเสี่ยง ซึ่งถ้าแพทย์พบว่า มีโรคที่เกิดจากยีนแท้เพียงยีนเดียว จะทำการคุยกับคนไข้เพื่อทำความเข้าใจ และวางแผนควบคุมยีนเหล่านั้น  
           
สำหรับโรคหัวใจที่เกิดจากพันธุกรรม เป็นความท้าทายในการรักษา เช่น โรคใหลตาย ที่ยีนจะแฝงตัวรอเวลาให้คนไข้เป็นหนุ่มสาวเต็มที่ จึงเกิดภาวะใหลตาย ซึ่งจะเห็นว่า บางหมู่บ้านทางภาคอีสาน คนหนุ่มช่วงอายุเดียวกัน จะเสียชีวิตในเวลาใกล้เคียงกัน เพราะมียีนที่แฝงตัว รอเวลาที่คร่าชีวิตอยู่ในร่างกาย
           
ยีนผิดปกติที่ทำให้เกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา และใหลตาย มีในร่างกายคนไข้ตั้งแต่กำเนิด เพียงแต่การแสดงออกของกลุ่มโรคแตกต่างด้านช่วงเวลา เช่นใหลตายมักเป็นช่วงอายุ 30 – 50 ปี ส่วนกล้ามเนื้อหัวใจหนาถ้ามีคนในครอบครัวเป็น แพทย์จะแนะนำให้ทำการตรวจสอบยีนเครือญาติคนอื่นๆ ทั้งหมดด้วย
           
ดังนั้นการป้องกันดีที่สุดคือ การมาตรวจยีน เพราะยีนไม่สามารถแก้ได้ แต่ป้องกันได้ เพื่อไม่ให้เกิดการสูญเสียในอนาคต ทั้งคนที่มียีนผิดปกติคนแรก และคนอื่นๆ
           
ที่ผ่านมาเจอหลายคนที่พ่อเป็นใหลตาย หลายปีต่อมาแม่อุ้มลูกมาให้หมอตรวจหายีน ซึ่งเป็นการทำงานที่ลำบากมาก เนื่องจากไม่มีการเก็บข้อมูลของพ่อ ทำให้การตรวจหายีนของลูกต้องตรวจหากว้างมาก เพราะโรคบางอย่างจะแสดงเมื่อเป็นหนุ่ม ดังนั้นถ้าแพทย์มีข้อมูลประวัติโรคของพ่อที่เพียงพอ การควบคุมโรคที่เกิดจากยีนของเด็กจะง่ายขึ้น
           


แต่ในบางโรคก็มีช่วงเวลาแสดงอาการที่ชัดเจน แพทย์สามารถบอกถึงช่วงเวลาที่จะต้องมาตรวจลึกระดับยีนได้ เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา คนไข้ต้องมาตรวจหายีนช่วงอายุ 12 ปี และต้องมาตรวจทุกปี ว่ากล้ามเนื้อหัวใจมีความหนาขึ้นหรือไม่                
 
ดังนั้นคนที่ควรมาตรวจลึกระดับยีนคือ คนที่เครือญาติมีประวัติเป็นโรคหัวใจ เช่น มีการใหลตายก่อนอายุ 45 ปี ถือเป็นความผิดปกติ เช่นเดียวกับคนที่มีเครือญาติเป็นโรคหัวใจก่อนวัยอันควร โดยผู้ชายเป็นก่อนอายุ 45 ปี ผู้หญิงก่อนอายุ 55 ปี หรือมีเครือญาติเสียชีวิตด้วยกลุ่มโรคหัวใจเฉพาะ ที่ไม่ทราบสาเหตุ ควรมาปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประวัติการเกิดโรค และตรวจลึกระดับยีน
           
ซึ่งกลุ่มเด็กมีความละเอียดอ่อนในการตรวจลึกระดับยีน ที่ต้องมีการซักประวัติครอบครัว และต้องตรวจในพ่อแม่ ซึ่งกลุ่มโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนาจำเป็นต้องนำเด็กมาตรวจอย่างรวดเร็ว เช่นเดียวกับโรคไขมันสูงที่เกิดจากพันธุกรรม จะต้องมาตรวจอย่างรวดเร็ว เพราะหลายเคส พอเด็กอายุ 20 ปี มักจะเสียชีวิตฉับพลัน                    
      
           
ดังนั้นการตรวจลึกถึงระดับยีน เป็นอีกแนวทางป้องกันโรคหัวใจ ที่เกิดจากพันธุกรรม เพื่อไม่ให้คนที่คุณรักจากไปก่อนวัยอันควร 

คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    100%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 53