บรรดาผู้สันทัดกรณีด้านสาธารณสุขระดับโลก ซึ่งประชุมกันเมื่อไม่นานมานี้ เพื่อพิจารณาสถานการณ์กำจัดโรคหัดของสหรัฐ ได้ข้อสรุปว่า โรคหัดกลับมาเป็นโรคประจำถิ่นในสหรัฐอีกครั้ง


แต่ถึงอย่างนั้น การตัดสินใจดังกล่าวไม่ใช่เรื่องน่าประหลาดใจแต่อย่างใด แต่เป็นการตอกย้ำที่สิ่งผู้เชี่ยวชาญหลายคนเตือนมานานแล้วว่า สหรัฐกำลังสูญเสียความสำเร็จด้านสาธารณสุขที่สั่งสมมาอย่างยากลำบากตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา


แม้สาธารณชนอาจคาดหวังให้รัฐบาลกลางสหรัฐให้ความสำคัญอย่างจริงจังในการแก้ไขสถานการณ์นี้ ทว่าในทางกลับกัน ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องและนโยบายที่เป็นอันตรายของนายโรเบิร์ต เอฟ. เคนเนดี จูเนียร์ รมว.สาธารณสุขสหรัฐ อาจทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง และสิ่งที่แย่กว่านั้นคือ โรคหัดอาจเป็นชัยชนะด้านสาธารณสุขเพียงอย่างเดียวที่จะถูกทำลายภายใต้การบริหารงานของเขา


การที่องค์การอนามัยแพนอเมริกัน (พีเอเอชโอ) ตัดสินใจเพิกถอนสถานะการกำจัดโรคหัดของสหรัฐ เกิดขึ้นหลังจากคณะผู้สันทัดกรณีทางวิทยาศาสตร์อิสระ ร่วมกันวิเคราะห์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสชนิดนี้ ซึ่งผลปรากฏว่า สหรัฐมีจุดแพร่ระบาดของโรคหัดหลายแห่งในช่วงสองปีที่ผ่านมา โดยตั้งแต่ช่วงต้นปีที่แล้ว สหรัฐมีรายงานผู้ป่วยโรคหัดมากกว่า 7,700 คน และผู้เสียชีวิต 131 ราย ซึ่งตัวเลขข้างต้นสูงกว่าจำนวนผู้ป่วยรวมตลอด 30 ปีที่ผ่านมาเสียอีก


นับตั้งแต่ช่วงแรกของการระบาด เคนเนดีพยายามกลบเกลื่อนความรุนแรงของสถานการณ์การระบาด และหยิบยกข้ออ้างเดิม ๆ ขึ้นมาแก้ต่าง เช่น เขามักจะชี้ให้เห็นว่าสถิติโรคหัดในสหรัฐยังดูดีกว่าในแคนาดาและเม็กซิโก รวมถึงอ้างว่าชุมชนหลายแห่งที่ได้รับผลกระทบ ปฏิเสธการฉีดวัคซีนมาเป็นเวลานานแล้ว


แม้คำกล่าวทั้งสองอย่างของเคนเนดีเป็นความจริง แต่สถิติด้านสาธารณสุขที่แย่ลงอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เรื่องที่น่าภาคภูมิใจแต่อย่างใด ต่อให้ตัวเลขจะดูดีกว่าประเทศเพื่อนบ้านเพียงเล็กน้อยก็ตาม อีกทั้งเคนเนดียังเมินเฉยต่อความเสี่ยงในวงกว้าง อันเกิดจากอัตราการฉีดวัคซีนที่ลดลงทั่วประเทศ


อนึ่ง การระบาดของโรคหัดเริ่มต้นในรัฐเทกซัส ช่วงเวลาใกล้เคียงกับที่เคนเนดีได้รับการยืนยัน นั่นหมายความว่า เขาไม่ใช่ต้นเหตุที่จุดชนวนการระบาด อย่างไรก็ตาม เขากลับคอยเติมเชื้อไฟแทบทุกครั้งที่มีโอกาส ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ที่ไม่มีมูลความจริง และการนำเสนอวิธีการรักษาแบบปลอม รวมถึงใช้เวลาหลายเดือนในการบิดเบือนข้อเท็จจริง เกี่ยวกับคุณค่าของวัคซีนป้องกันโรคหัด โรคคางทูม และโรคหัดเยอรมัน (เอ็มเอ็มอาร์)


เมื่อเดือน ส.ค. ที่ผ่านมา ในขณะที่จำนวนผู้ป่วยโรคหัดในสหรัฐเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนถึงระดับสูงอย่างน่าอับอาย ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ก็ออกคำสั่งฝ่ายบริหารเพื่อลดจำนวนวัคซีนสำหรับเด็ก พร้อมทั้งเรียกร้องให้รัฐต่าง ๆ ทบทวนกฎหมายวัคซีนของตนเองใหม่


นอกจากนี้ ทรัมป์ยังกล่าวอ้างอย่างเป็นเท็จว่า การฉีดวัคซีนเอ็มเอ็มอาร์ร่วมกัน “อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต” และสั่งแบ่งวัคซีนดังกล่าวออกเป็น 3 เข็ม โดยทยอยฉีดแต่ละเข็มในการพบแพทย์หลายครั้ง ซึ่งการตัดสินใจของทรัมป์ไม่ได้อ้างอิงหลักวิทยาศาสตร์ แต่ดูเหมือนจะมาจากความรู้สึกส่วนตัวของเขาเพียงอย่างเดียว


ด้านบุคลากรทางการแพทย์ต่างวิพากษ์วิจารณ์คำสั่งของทรัมป์ว่าไม่สามารถปฏิบัติได้จริง สิ้นเปลืองค่าใช้จ่าย และมีแนวโน้มที่จะทำให้อัตราการฉีดวัคซีนลดลงอีก


กระนั้น สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือ การกลับมาระบาดของโรคหัดในวงกว้าง อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น เนื่องจากกรณีดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า โรคภัยไข้เจ็บที่ถูกควบคุมไว้เป็นอย่างดีมาเป็นเวลานาน อาจมีโอกาสกลับมาระบาดและสร้างความทุกข์ทรมานให้กับผู้คนอย่างกว้างขวางอีกครั้ง.

ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS