เมื่อวันที่ 13 ก.พ.ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยาที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษด้านสมองและความผิดปกติทางประสาทวิทยา ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพ เรื่องผลกระทบจากการกินยาคุม
โดยระบุว่า
ราว ward เจอคนไข้หญิง อายุ 20 ต้น มีอาการปวดหัว ไปซื้อยากินไม่หาย ต่อมาชักกระตุกหัวกระแทกพื้น มีอาการอ่อนแรง
ได้ทำ CT brain พบว่ามีเลือดออกในสมองและสิ่งที่สำคัญคือดูเส้นหลอดเลือดดำสมองพบว่ามีการตีบตันเส้นเลือดดำที่อยู่ตรงกลางสมอง
ในประวัติปรากฏ ทานยาคุมมา ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุทำให้เลือดหนืดได้
เรามารู้กันว่าโรคหลอดเลือดดำสมองอุดตัน (CVST) ที่การรับประทานยาคุมทำให้เกิดปัจจัยเสี่ยงนั้น มากไหม
ยาคุมกำเนิด (OCP) เพิ่มความเสี่ยง CVST แค่ไหน
ตัวเลขโดยประมาณจากงานวิจัยใหญ่
คนทั่วไป (ไม่กินยาคุม)
→ CVST ≈ 2–5 ต่อ 1,000,000 คน/ปี
ผู้หญิงที่กินยาคุมชนิด estrogen
→ CVST ≈ 8–20 ต่อ 1,000,000 คน/ปี
ความเสี่ยงเพิ่ม ~3–7 เท่า (relative risk)
แต่ โอกาสเกิดจริงยัง “ต่ำมาก” (absolute risk ต่ำ
แต่ แต่
แต่ความเสี่ยง “ไม่เท่ากัน” ในทุกคน
ภ้าเจอ ในคนเหล่านี้ จะเพิ่ม มหาศาล
1. พันธุกรรมลิ่มเลือด (Thrombophilia)
• Factor V Leiden
• Prothrombin mutation
• Protein C / S deficiency
ถ้ามี + กิน OCP → risk อาจเพิ่ม 10–30 เท่า
2. ภาวะฮอร์โมน / สรีรวิทยา
• หลังคลอด (puerperium)
• ตั้งครรภ์
• PCOS + obesity
3. ปัจจัยร่วม
• สูบบุหรี่
• อ้วน
• ขาดน้ำ
• นั่งนิ่งนาน
• มะเร็ง
• autoimmune
แปลว่า
OCP อย่างเดียว = เสี่ยงเพิ่มเล็ก–ปานกลาง
OCP + risk factor (ปัจจัยเสี่ยง) = เสี่ยงเพิ่มแบบ exponential คือ ชัดเจน
– อจ สุรัตน์



