เมื่อวันที่ 13 ก.พ.ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยาที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษด้านสมองและความผิดปกติทางประสาทวิทยา ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพ เรื่องผลกระทบจากการกินยาคุม

โดยระบุว่า

ราว ward เจอคนไข้หญิง อายุ 20 ต้น มีอาการปวดหัว ไปซื้อยากินไม่หาย ต่อมาชักกระตุกหัวกระแทกพื้น มีอาการอ่อนแรง

ได้ทำ CT brain  พบว่ามีเลือดออกในสมองและสิ่งที่สำคัญคือดูเส้นหลอดเลือดดำสมองพบว่ามีการตีบตันเส้นเลือดดำที่อยู่ตรงกลางสมอง

ในประวัติปรากฏ  ทานยาคุมมา ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุทำให้เลือดหนืดได้

เรามารู้กันว่าโรคหลอดเลือดดำสมองอุดตัน  (CVST) ที่การรับประทานยาคุมทำให้เกิดปัจจัยเสี่ยงนั้น มากไหม

ยาคุมกำเนิด (OCP) เพิ่มความเสี่ยง CVST แค่ไหน

ตัวเลขโดยประมาณจากงานวิจัยใหญ่

คนทั่วไป (ไม่กินยาคุม)

→ CVST ≈ 2–5 ต่อ 1,000,000 คน/ปี

ผู้หญิงที่กินยาคุมชนิด estrogen

→ CVST ≈ 8–20 ต่อ 1,000,000 คน/ปี

ความเสี่ยงเพิ่ม ~3–7 เท่า (relative risk)

แต่ โอกาสเกิดจริงยัง “ต่ำมาก” (absolute risk ต่ำ

แต่ แต่

แต่ความเสี่ยง “ไม่เท่ากัน” ในทุกคน

ภ้าเจอ ในคนเหล่านี้ จะเพิ่ม มหาศาล

1. พันธุกรรมลิ่มเลือด (Thrombophilia)

 • Factor V Leiden

 • Prothrombin mutation

 • Protein C / S deficiency

ถ้ามี + กิน OCP → risk อาจเพิ่ม 10–30 เท่า

2. ภาวะฮอร์โมน / สรีรวิทยา

 • หลังคลอด (puerperium)

 • ตั้งครรภ์

 • PCOS + obesity

3. ปัจจัยร่วม

 • สูบบุหรี่

 • อ้วน

 • ขาดน้ำ

 • นั่งนิ่งนาน

 • มะเร็ง

 • autoimmune

แปลว่า

OCP อย่างเดียว = เสี่ยงเพิ่มเล็ก–ปานกลาง

OCP + risk factor (ปัจจัยเสี่ยง) = เสี่ยงเพิ่มแบบ exponential คือ ชัดเจน

– อจ สุรัตน์