เมื่อวันที่ 7 พ.ค.นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” ให้ความรู้ถึงกรณีเชื้อHPV ว่า
หลายคนคิดว่า HPV เป็นเรื่องของ “ผู้หญิง” และเกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกเท่านั้น แต่จริง ๆ แล้ว “ผู้ชายก็เสี่ยง” ครับ และบางคนติดเชื้อโดยไม่รู้ตัว เพราะ HPV ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการชัดเจน ที่สำคัญคือ เชื้อนี้สัมพันธ์กับ “มะเร็งหลายชนิด” ในผู้ชายด้วย โดยเฉพาะในคนที่ติดเชื้อเรื้อรัง วันนี้ผมจะพามาดูว่า HPV ในผู้ชาย เสี่ยงอะไรได้บ้างครับ
1. มะเร็งอวัยวะเพศชาย
HPV โดยเฉพาะสายพันธุ์เสี่ยงสูง เช่น HPV-16 และ HPV-18 สามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์บริเวณอวัยวะเพศชาย จนนำไปสู่มะเร็งได้ แม้จะพบไม่บ่อยเท่ามะเร็งปากมดลูก แต่ถ้ามีแผลเรื้อรัง ก้อน หรือตุ่มผิดปกติที่ไม่หาย ต้องรีบตรวจ เพราะระยะแรกมักไม่มีอาการเจ็บชัดเจน
.
2. มะเร็งทวารหนัก
HPV เป็นปัจจัยสำคัญของมะเร็งทวารหนัก โดยเฉพาะในคนที่มีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก หรือภูมิคุ้มกันต่ำ เชื้อจะทำให้เซลล์บริเวณนั้นอักเสบและเปลี่ยนแปลงผิดปกติ อาการที่ควรระวังคือ มีเลือดออก เจ็บ หรือคลำเจอก้อนบริเวณทวารหนัก ซึ่งหลายคนมักคิดว่าเป็นแค่ริดสีดวง
.
3. มะเร็งช่องปากและลำคอ
เชื้อ HPV บางสายพันธุ์สัมพันธ์กับมะเร็งบริเวณโคนลิ้น ทอนซิล และลำคอ โดยติดต่อผ่านการสัมผัสทางเพศสัมพันธ์ทางปาก อาการที่พบบ่อยคือ เจ็บคอเรื้อรัง กลืนลำบาก เสียงแหบ หรือมีก้อนที่คอ ซึ่งหลายคนมองข้าม เพราะคิดว่าเป็นภูมิแพ้หรือคออักเสบทั่วไป
.
4. หูดหงอนไก่ (แม้ไม่ใช่มะเร็ง แต่ต้องระวัง)
HPV สายพันธุ์ 6 และ 11 เป็นสาเหตุหลักของหูดหงอนไก่ ซึ่งจะเป็นติ่งหรือตุ่มบริเวณอวัยวะเพศหรือทวารหนัก แม้ไม่ใช่มะเร็ง แต่เป็นสัญญาณว่าเคยติดเชื้อ HPV และสามารถแพร่เชื้อให้คู่นอนได้ และบางคนอาจกลับมาเป็นซ้ำได้ ถ้าภูมิคุ้มกันร่างกายไม่แข็งแรงพอ
.
5. ติดเชื้อโดย “ไม่มีอาการ” ได้
จุดที่น่ากลัวของ HPV คือ หลายคนติดเชื้อโดยไม่มีอาการเลย แต่ยังสามารถแพร่เชื้อได้ครับ และในบางรายเชื้อจะอยู่ในร่างกายนานหลายปี จนเกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์โดยไม่รู้ตัว ยิ่งสูบบุหรี่ หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ความเสี่ยงยิ่งเพิ่มขึ้น และบางคนเพิ่งตรวจเจอเมื่อเริ่มมีภาวะแทรกซ้อนหรือเซลล์ผิดปกติไปแล้วครับ
.
6. ถุงยางช่วยลดเสี่ยง แต่ไม่ป้องกัน 100%
เพราะ HPV ติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ ไม่ใช่แค่สารคัดหลั่ง ดังนั้นแม้ใส่ถุงยาง ก็ยังมีโอกาสติดได้ แต่ยังถือว่าช่วยลดความเสี่ยงได้มาก และควรหลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคนเพื่อลดโอกาสรับเชื้อ รวมถึงลดโอกาสเกิดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่นร่วมด้วยในระยะยาว
.
7. วัคซีน HPV ผู้ชายก็ฉีดได้ครับ
ปัจจุบันวัคซีน HPV ไม่ได้มีแค่สำหรับผู้หญิง ผู้ชายก็สามารถฉีดได้ เพื่อป้องกันทั้งหูดหงอนไก่ และมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับ HPV โดยเฉพาะถ้าฉีดก่อนมีเพศสัมพันธ์ จะได้ประสิทธิภาพดีที่สุด แต่คนที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังมีประโยชน์ครับ และยังช่วยลดการแพร่เชื้อให้คู่นอนได้อีกด้วยในอนาคต
สิ่งที่ช่วยลดความเสี่ยง HPV ได้จริง
• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง แม้ไม่ป้องกัน 100% แต่ช่วยลดความเสี่ยงได้
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ เพราะเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งจาก HPV
• สังเกตความผิดปกติ เช่น ตุ่ม แผล หรือก้อนที่ไม่หาย
• ฉีดวัคซีน HPV เพื่อลดความเสี่ยงในระยะยาว
• ลดจำนวนคู่นอน และตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ สรุปง่าย ๆ ครับ HPV ไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงอย่างเดียว ผู้ชายก็เสี่ยงทั้งการติดเชื้อ และมะเร็งจาก HPV ได้เหมือนกัน ที่สำคัญคือหลายคน “ไม่มีอาการ” ทำให้ชะล่าใจ การป้องกันและรู้ทันตั้งแต่แรก จะช่วยลดความเสี่ยงได้มากครับ ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ
