เมื่อวันที่ 11 ก.ย. ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่ติดตามบรรยากาศบริเวณถนนราษฎร์อุทิศ 200 ปี บ้านโคกมะขาม ต.ป่าตอง อ.กะทู้ จ.ภูเก็ต ซึ่งเป็นพื้นที่ตั้งของ “ชาบัด” หลังมีกระแสข่าวและข้อถกเถียงเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมเนื่องในเทศกาลปีใหม่ของชาวยิว รวมถึงข้อกล่าวหาต่าง ๆ ที่ถูกเผยแพร่ในช่วงที่ผ่านมา
ผู้ประกอบการป่าตองครวญ! พิษกระแสขัดแย้งทำยิวหาย ยอดขายตกวูบ ตร.คุมเข้มศูนย์ชาบัด
จากการสังเกตบริเวณด้านหน้าสถานที่ พบว่าบรรยากาศโดยทั่วไปยังเป็นไปอย่างสงบ ไม่มีประชาชนจำนวนมากมารวมตัว ไม่มีเจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าประจำการให้เห็นอย่างชัดเจน และไม่พบกองทัพสื่อมวลชนจำนวนมากเข้าพื้นที่
อย่างไรก็ตาม พบรถจักรยานยนต์ทยอยเข้าไปภายในพื้นที่เป็นระยะ โดยบางคันมีกล่องลักษณะคล้ายกล่องส่งอาหารของไรเดอร์ติดไปด้วย นอกจากนี้ยังพบชายไทยขี่รถจักรยานยนต์เข้า-ออก อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจากการสังเกตยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นพนักงานของสถานที่หรือผู้ให้บริการประเภทใด ขณะที่บริเวณด้านหน้าสถานที่พบชาวต่างชาติประมาณ 3-4 คน นั่งอยู่ภายในพื้นที่ ขณะที่ภาพรวมยังไม่มีเหตุการณ์ผิดปกติหรือความวุ่นวายเกิดขึ้น
ผู้สื่อข่าวได้พูดคุยกับชาวบ้านรายหนึ่งซึ่งพักอาศัยอยู่ใกล้พื้นที่ดังกล่าวมานานกว่า 30 ปี โดยเจ้าตัวไม่ประสงค์เปิดเผยชื่อและไม่อนุญาตให้บันทึกภาพหรือคลิปวิดีโอ ให้ข้อมูลกับทีมข่าวว่า สิ่งที่ตนเห็นมาเป็นเวลานานคือบริเวณดังกล่าวไม่ได้มีเพียงกิจกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังมีธุรกิจและบริการหลายประเภทที่เกี่ยวข้องกับนักท่องเที่ยวชาวอิสราเอล เช่น ร้านอาหาร ร้านตัดผม ร้านเช่ารถจักรยานยนต์ ร้านเช่ารถยนต์ และธุรกิจด้านการท่องเที่ยวอื่น ๆ
ประเด็นที่ตั้งข้อสังเกตและต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบ คือ รายได้จากธุรกิจเหล่านี้มีการหมุนเวียนอยู่ในระบบเศรษฐกิจของภูเก็ตมากน้อยเพียงใด และมีเงินส่วนใดถูกส่งออกนอกประเทศหรือไม่ โดยเฉพาะธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการขาย การจองห้องพัก การท่องเที่ยว และบริการต่าง ๆ ซึ่งชาวบ้านตั้งคำถามว่า มีระบบการประกอบธุรกิจอย่างไร ใครเป็นผู้รับรายได้ และดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายไทยหรือไม่
ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวเป็นข้อสงสัยและข้อเรียกร้องให้ตรวจสอบจากชาวบ้าน ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่ามีการกระทำผิด หรือเป็นลักษณะ “ทัวร์ศูนย์เหรียญ” จึงจำเป็นต้องให้หน่วยงานที่มีอำนาจตรวจสอบข้อเท็จจริงและข้อมูลทางการเงินตามกฎหมาย
ชาวบ้านยังให้ข้อมูลอีกว่า การเข้า-ออกพื้นที่ดังกล่าว มีระบบรักษาความปลอดภัย โดยผู้ที่จะเข้าไปภายในต้องผ่านประตูและแจ้งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย รวมถึงในกรณีผู้ส่งอาหารอาจต้องแสดงรายการสั่งอาหารหรือออร์เดอร์ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบก่อนเข้าไป
ข้อสังเกตดังกล่าวทำให้เกิดคำถามตามมาว่า พื้นที่ดังกล่าวมีมาตรการรักษาความปลอดภัยในระดับใด ใครสามารถเข้าไปได้ และกิจกรรมที่เกิดขึ้นภายในเป็นกิจกรรมประเภทใดบ้าง ขณะที่ก่อนหน้านี้ทีมข่าวเคยพยายามเข้าไปตรวจสอบพื้นที่ แต่ถูกขอให้ออกจากบริเวณดังกล่าว ทำให้ยังมีหลายประเด็นที่สังคมต้องการคำตอบอย่างชัดเจน
ต่อมาทีมข่าวได้รับการประสานให้พูดคุยกับเจ้าหน้าที่ที่ทำงานอยู่ภายในสถานที่ดังกล่าว เพื่อสอบถามข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกระแสข่าวที่เกิดขึ้น โดยเจ้าหน้าที่ระบุว่า กรณีข่าวเกี่ยวกับการจัดงานปีใหม่ของชาวยิวในพื้นที่นั้น เป็นเรื่องจริง แต่ยืนยันว่าไม่ได้มีพิธี “ล้างบาป” ตามที่มีการกล่าวถึง โดยระบุว่าคำดังกล่าวเป็นการใช้ถ้อยคำที่รุนแรงและทำให้สถานที่ได้รับความเสียหาย โดยทุกวันศุกร์จะมีการประกอบพิธีทางศาสนา และในช่วงเทศกาลปีใหม่ของชาวยิว จะมีชาวอิสราเอลเดินทางมาร่วมกิจกรรมทางศาสนาเป็นจำนวนหนึ่ง โดยมีทั้งครอบครัว เด็ก และผู้สูงอายุ
ส่วนกรณีที่มีการกล่าวอ้างว่าเป็นการจัดกิจกรรมเพื่อ “ล้างบาป” ให้กับทหารหรือนักรบที่ปลดประจำการ หรือผู้ที่อยู่ระหว่างพักรบ เจ้าหน้าที่ระบุว่า รู้สึกตกใจอย่างมากกับข้อกล่าวหาดังกล่าว และยืนยันว่า ไม่ได้มีการจัดกิจกรรมในลักษณะดังกล่าว การนำเรื่องดังกล่าวไปเชื่อมโยงกับทหารหรือนักรบ เป็นข้อกล่าวหาที่รุนแรง ไม่ทราบเจตนาของกลุ่มที่ออกมาต่อต้านว่าต้องการให้เกิดอะไรขึ้น
ฝ่ายชาบัด ยังยืนยันว่า ไม่มีการจัดกิจกรรมสำหรับทหารปลดประจำการหรือทหารที่อยู่ระหว่างพักรบแต่อย่างใด หากมีบุคคลที่มีอาชีพเกี่ยวข้องกับทหารเดินทางมาด้วย ก็เป็นการเดินทางมากับครอบครัว และยืนยันว่าจุดประสงค์ของการเดินทางคือการร่วมกิจกรรมทางศาสนา ส่วนรถบรรทุกที่นำอาหารเข้าไปภายในพื้นที่ เจ้าหน้าที่ชี้แจงว่า เป็นรถของผู้สนับสนุนซึ่งจัดส่งอาหารมาจากกรุงเทพมหานคร เพื่อใช้ในกิจกรรมปีใหม่ของชาวยิวที่ป่าตอง
สำหรับอาหารที่นำเข้าไปภายใน เจ้าหน้าที่อธิบายว่า ชาวยิวที่ปฏิบัติตามหลักศาสนาอย่างเคร่งครัด มีข้อกำหนดเกี่ยวกับอาหาร หรือที่เรียกว่า “โคเชอร์” ซึ่งมีหลักเกณฑ์เฉพาะทั้งเรื่องวัตถุดิบ วิธีการปรุง และการเตรียมอาหาร ซึ่งแม้แต่กรณีชาวยิวต้องเข้าไปอยู่ในเรือนจำ ก็ไม่สามารถรับประทานอาหารทั่วไปได้ หากอาหารนั้นไม่เป็นไปตามหลักที่ศาสนากำหนด จึงต้องมีการจัดเตรียมอาหารตามหลักศาสนา
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ยังยืนยันว่า กิจกรรมที่จัดขึ้นในวันนี้ เป็นกิจกรรมเนื่องในเทศกาลปีใหม่ของชาวยิว ทุกคนเดินทางมาเพื่อประกอบพิธีและทำบุญตามหลักศาสนา ไม่มีเรื่องอื่นแอบแฝงตามที่มีกระแสข่าว
สำหรับข้อปฏิบัติด้านอาหาร เจ้าหน้าที่ระบุว่า อาหารทะเลบางประเภท เช่น สัตว์น้ำที่มีเปลือกหรือกระดอง จะไม่รับประทาน และผู้ที่ปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าว จะหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยดื่มน้ำเปล่าและน้ำอัดลมเป็นหลัก และที่สำคัญที่สุดคือชาบัดแห่งนี้กำลังที่จะยื่นขอจดทะเบียนเป็นศาสนสถาน คล้ายกับวัดหรือมัสยิดในอนาคตต่อไป
ชาวบ้านที่ตั้งร้านค้าขายอาหารที่อยู่ใกล้ๆ กับชาบัด ตั้งข้อสังเกตว่า แม้วันนี้สถานการณ์บริเวณหน้าชาบัดป่าตองจะยังคงสงบ ไม่มีเหตุการณ์เผชิญหน้าหรือความวุ่นวาย แต่สิ่งที่ยังเป็นคำถามของชาวบ้านและสังคมคือ สถานที่แห่งนี้มีสถานะและการใช้ประโยชน์ตามกฎหมายอย่างไร กิจกรรมทางศาสนา ธุรกิจท่องเที่ยว และธุรกิจบริการต่าง ๆ มีความเชื่อมโยงกันอย่างไร? รายได้จากธุรกิจเหล่านี้เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจภูเก็ตในสัดส่วนเท่าใด และที่สำคัญที่สุดคือ หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องสามารถตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ได้อย่างโปร่งใสหรือไม่
ประเด็นทั้งหมดจึงไม่ควรจบลงด้วยการกล่าวหากันไปมา แต่ควรเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างเป็นระบบ ทั้งด้านใบอนุญาต การประกอบธุรกิจ ภาษี การจ้างงาน การใช้สถานที่ และกิจกรรมทางศาสนา เพื่อให้ประชาชนได้รับคำตอบที่ชัดเจน เพราะสุดท้ายแล้ว ไม่ว่าจะเป็นชาวไทย ชาวอิสราเอล หรือชาวต่างชาติชาติใด หากเข้ามาอยู่และประกอบกิจกรรมในประเทศไทย ทุกฝ่ายควรได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย และต้องอยู่ภายใต้กฎหมายไทยเช่นเดียวกัน
