การสร้างรายได้ให้เกษตรกรอย่างยั่งยืน ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเพิ่มปริมาณผลผลิตเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพัฒนาคุณภาพ ลดต้นทุน และมีตลาดรองรับที่ชัดเจน จังหวัดสงขลาจึงเดินหน้าส่งเสริมการผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพ โดยใช้แปลงต้นแบบเป็นกลไกถ่ายทอดเทคโนโลยี ควบคู่ความร่วมมือกับภาคเอกชน เพื่อสร้างความมั่นใจให้เกษตรกรตั้งแต่เริ่มเพาะปลูกจนถึงการจำหน่าย

สำนักงานเกษตรจังหวัดสงขลา ร่วมกับสำนักงานเกษตรอำเภอระโนด บริษัท พีเจ ริช อินเตอร์กรุ๊ป จำกัด และนางสาวพรพนา รัชนาการณ์ เกษตรกรเจ้าของแปลงต้นแบบ จัดกิจกรรม “ตัดกล้วยหอมทองมีดแรก…ผลสำเร็จจากแปลงต้นแบบ” ณ หมู่ที่ 3 ตำบลตะเครียะ อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา โดยมีนายรัฐศาสตร์ ชิดชู ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา เป็นประธาน พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเกษตรกรเข้าร่วมกว่า 70 ราย

แปลงต้นแบบดังกล่าวมีพื้นที่ 10 ไร่ เดิมเป็นพื้นที่นาข้าว ก่อนปรับเปลี่ยนมาปลูกกล้วยหอมทอง โดยได้รับการสนับสนุนหน่อพันธุ์ 400 หน่อ พร้อมนำเทคโนโลยีการเกษตรมาประยุกต์ใช้ ทั้งการจัดการน้ำ การปรับปรุงบำรุงดิน การใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสม และการป้องกันกำจัดศัตรูพืชอย่างเป็นระบบ จนสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตมีดแรกได้สำเร็จ คาดว่าจะสร้างรายได้จากผลผลิตรวม 3 รุ่น ประมาณ 144,000 บาท

นอกจากผลตอบแทนจากการผลิตแล้ว แปลงแห่งนี้ยังพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ให้เกษตรกรเข้ามาศึกษาวิธีการจัดการแปลงและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เพื่อนำไปปรับใช้ในพื้นที่ของตนเอง โดยเฉพาะการเลือกเทคโนโลยีให้เหมาะกับสภาพพื้นที่และความเสี่ยงจากอุทกภัย

กลไกสำคัญที่ช่วยเพิ่มความมั่นใจคือความร่วมมือระหว่างเกษตรกรกับบริษัท พีเจ ริช อินเตอร์กรุ๊ป จำกัด ผ่านบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ด้านการรับซื้อและประกันราคาผลผลิต กำหนดราคารับซื้อขั้นต่ำ 12 บาทต่อกิโลกรัม ตามเงื่อนไขข้อตกลง ช่วยให้เกษตรกรมีแนวทางวางแผนการผลิตและจำหน่าย ลดความเสี่ยงด้านตลาด และสามารถมุ่งพัฒนาคุณภาพผลผลิตให้ตรงตามความต้องการของผู้รับซื้อ

สำหรับปีงบประมาณ 2569 จังหวัดสงขลาส่งเสริมการผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพใน 8 อำเภอ มีเกษตรกรเข้าร่วม 50 ราย พื้นที่รวม 23.75 ไร่ สนับสนุนหน่อพันธุ์ 9,500 หน่อ แม้ประสบอุทกภัยช่วงปลายปี 2568 ทำให้หน่อพันธุ์เสียหายประมาณ 4,500 หน่อ แต่เกษตรกรสามารถฟื้นฟูและเดินหน้าการผลิตต่อได้ ปัจจุบันมีพื้นที่ให้ผลผลิตประมาณ 17.5 ไร่ คาดว่าจะเก็บเกี่ยวตั้งแต่เดือนกันยายน 2569 ถึงสิงหาคม 2570 รวม 3 รุ่น สร้างรายได้ประมาณ 2.42 ล้านบาท

ความสำเร็จของกล้วยหอมทองสงขลาจึงอยู่ที่การเชื่อมโยงเทคโนโลยีการผลิตเข้ากับตลาดอย่างเป็นระบบ หากสามารถควบคุมต้นทุน รักษาคุณภาพ และบริหารความเสี่ยงจากสภาพอากาศได้ต่อเนื่อง ก็มีโอกาสพัฒนากล้วยหอมทองให้เป็นพืชทางเลือกที่สร้างรายได้และเสริมความเข้มแข็งให้เกษตรกรได้ในระยะยาว