เมื่อวันที่ 9 พ.ย.รศ.ดร.ประวิต เอราวรรณ์ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เปิดเผยถึงแนวทางการปรับโครงสร้างการบริหารงานและกำลังคนของ ศธ. ตามข้อเสนอการปฏิรูประบบบริหารจัดการกำลังคนภาครัฐของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ว่า ก.พ.ร. กำหนดให้ทุกหน่วยงานจัดทำแผนปรับโครงสร้างและอัตรากำลังเสนอภายในวันที่ 31 มี.ค.2570 ซึ่งในส่วนของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (สป.) จะดำเนินการปรับโครงสร้าง 2 ส่วน ได้แก่ 1.การทบทวนโครงสร้างหน่วยงานส่วนกลาง โดยพิจารณาว่าภารกิจใดควรยุบ รวม หรือเพิ่มเติม ภายใต้กรอบอัตรากำลังเดิม เพื่อให้สอดคล้องกับภารกิจใหม่ เนื่องจากปัจจุบันยังมีบางหน่วยงานที่มีลักษณะเป็นหน่วยงานลอย เช่น กองส่งเสริมการศึกษาในภูมิภาค รวมถึงบางภารกิจที่อาจต้องปรับบทบาทให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ปลัดศธ.กล่าวต่อไปว่า ส่วน 2.การปรับบทบาทและภารกิจของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัด (ศธจ.) ให้สอดคล้องกับนโยบายการกระจายอำนาจ โดยจะแบ่งภารกิจให้ชัดเจนระหว่างงานที่อยู่ภายในรั้วโรงเรียน ซึ่งจะเป็นหน้าที่ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา อาทิ การบริหารจัดการโรงเรียน หลักสูตร การวัดและประเมินผล ส่วนภารกิจที่อยู่นอกโรงเรียนและต้องอาศัยการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน จะเป็นบทบาทของ ศธจ. เช่น การขับเคลื่อนแผนการศึกษาแห่งชาติ แผนการศึกษาจังหวัดตามร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ การระดมทรัพยากร การพัฒนาระบบเครดิตแบงก์ และการศึกษาปฐมวัย ขณะเดียวกันจะปรับบทบาทศึกษานิเทศก์ที่มีอยู่เกือบ 700 คน ให้เป็นกำลังสำคัญด้านวิชาการของแต่ละภารกิจ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสำคัญทั้ง 7 ด้านให้เข้มข้นและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยคาดว่าจะเริ่มดำเนินการตามแนวทางดังกล่าวในปีหน้า
“นอกจากการปรับโครงสร้าง สป.แล้ว เราจะจัดทำแผนบริหารกำลังคนทั้งกระทรวงระยะ 5 ปี โดยขณะนี้อยู่ระหว่างเสนอให้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อศึกษาการปรับแผนอัตรากำลัง โดยจะนำข้อมูลจำนวนเด็กเกิดในแต่ละปีที่มีแนวโน้มลดลง จำนวนเด็กที่เข้าสู่ระบบการศึกษาทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงสัดส่วนผู้เรียนในแต่ละสังกัด มาวิเคราะห์เพื่อคำนวณว่าประเทศไทยควรมีครูและบุคลากรทางการศึกษาจำนวนเท่าใดในแต่ละปี และควรจัดสรรอัตรากำลังไปอยู่ในหน่วยงานใดให้เหมาะสมกับจำนวนผู้เรียนและภารกิจในอนาคต ทั้งนี้ แผนดังกล่าวจะใช้เป็นกรอบในการเจรจากับคณะกรรมการกำหนดเป้าหมายและนโยบายกำลังคนภาครัฐ (คปร.) เนื่องจากแผนอัตรากำลังเดิมกำลังจะสิ้นสุดลงในปีนี้ และตั้งแต่ปี 2571 เป็นต้นไป จะต้องใช้แผนอัตรากำลังรอบใหม่ โดยหลักการสำคัญคือจะไม่กระทบต่อบุคลากรที่ครองตำแหน่งอยู่ในปัจจุบัน แต่เมื่อมีผู้เกษียณอายุราชการ จะต้องพิจารณาบริหารจัดการตำแหน่งว่างใหม่ ไม่จำเป็นต้องบรรจุทดแทนในตำแหน่งเดิมทั้งหมดเหมือนที่ผ่านมา ซึ่งแต่ละปีมีการบรรจุบุคลากรใหม่จำนวนหลายหมื่นคน
“เราต้องปรับการบริหารอัตรากำลังให้สอดคล้องกับจำนวนผู้รับบริการ คือเด็ก และภารกิจที่จะเกิดขึ้นจริงในอนาคต ตำแหน่งที่มีคนครองอยู่จะไม่ไปแตะเพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบ แต่เมื่อมีคนเกษียณก็ต้องบริหารจัดการตำแหน่งว่างใหม่ ไม่ใช่บรรจุทดแทนแบบเดิมทั้งหมด เพื่อให้สามารถนำอัตรากำลังไปสนับสนุนงานด้านอื่นที่จำเป็นได้มากขึ้น และลดค่าใช้จ่ายด้านบุคลากรที่ไม่จำเป็นจะได้นำงบประมาณที่ประหยัดได้ไปเพิ่มสัดส่วนงบลงทุนสำหรับพัฒนาคุณภาพการศึกษาในระยะยาว ” ปลัด ศธ. กล่าว
