เมื่อวันที่ 11 พ.ย. ปัญหาการขยายตัวของกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเมียนมาบริเวณพื้นที่ต้นน้ำข้ามพรมแดน ได้กลายเป็นภัยคุกคามทางสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง การชะล้างกากแร่และสารเคมีลงสู่แม่น้ำสายและลุ่มน้ำเชื่อมโยง ทำให้เกิดการปนเปื้อนของโลหะหนัก ทั้งสารหนูและตะกั่วเกินค่ามาตรฐาน
ความขุ่นข้นของน้ำดิบและสารพิษสะสมไม่เพียงแต่สร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศทางน้ำและภาคการเกษตรกรรมในพื้นที่ภาคเหนือเท่านั้น แต่ยังกระทบโดยตรงต่อระบบการผลิตน้ำประปาสาธารณะ ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่ชายแดนต้องเผชิญความเสี่ยงทั้งด้านสุขอนามัย ความปลอดภัยทางอาหาร และการดำเนินชีวิตประจำวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
จากการลงพื้นที่สำรวจความคิดเห็นของประชาชนในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ต่อกรณีผลกระทบจากการปนเปื้อนสารพิษในแม่น้ำข้ามพรมแดน พบว่าชาวบ้านกำลังได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักทั้งในระดับครัวเรือนและผู้ประกอบการท้องถิ่น
นายรัฐพล ชื่นปัญญากมล ชาวบ้านอำเภอแม่สาย เปิดเผยว่า สถานการณ์ที่เกิดขึ้นถือเป็นเหมือนเคราะห์ซ้ำกรรมซัดของคนแม่สาย เมื่อน้ำในแม่น้ำขุ่นข้นและมีสารปนเปื้อน ส่งผลให้ระบบประปาไม่สามารถจ่ายน้ำได้เต็มที่ สร้างความล่าช้าในการออกไปทำธุระนอกบ้านเพราะต้องเสียเวลาหาแหล่งน้ำจากที่อื่นมาใช้อาบและล้างหน้าแทน
“เรื่องสารพิษเราก็กังวลว่าจะมีผลต่อร่างกาย ทุกวันนี้ล้างหน้าแปรงฟัน ผมต้องใช้น้ำดื่มแทน นอกจากนี้ยังกังวลไปถึงผลผลิตทางการเกษตร เวลาไปซื้อผักหรือผลไม้จากตลาดก็ไม่มั่นใจว่าจะมีการใช้น้ำที่มีสารพิษมารดหรือไม่”
นายรัฐพล กล่าวเพิ่มเติมว่า อยากให้ภาครัฐมีการประกาศแจ้งเตือนภัยที่ชัดเจนเพื่อความอุ่นใจของประชาชน เช่น แนะนำวิธีปรับปรุงคุณภาพน้ำเบื้องต้น หรือแจ้งให้ชะลอการบริโภคผลผลิตทางการเกษตรบางชนิดเพื่อรอผลตรวจอย่างเป็นทางการ รวมถึงอยากเห็นมาตรการที่เป็นรูปธรรม ทั้งเรื่องความพร้อมของแหล่งน้ำสำรองและแนวทางดูแลตัวเอง
ขณะที่ นายณัฐฐากูร แก้วศิริ ชาวบ้านและผู้ประกอบการร้านอาหารในอำเภอแม่สาย สะท้อนความกังวลในมุมของผู้ประกอบการว่า รู้สึกหวาดกลัวเรื่องสารเจือปนและปัญหาน้ำประปาหยุดจ่ายอย่างกะทันหัน จนต้องเตรียมกักเก็บน้ำสำรองและวางแผนติดตั้งแท็งก์น้ำเพิ่มเติม
“ส่วนที่ภรรยาเปิดร้านขายอาหารก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน น้ำที่นำมาใช้ล้างถ้วยล้างจานในร้านก็กลัวว่าจะส่งผลกระทบต่อลูกค้า และกังวลเรื่องความเชื่อมั่นที่ลูกค้าจะมีต่อร้าน ขนาดจะนำน้ำมาล้างรถยังกลัวเลยครับว่าจะส่งผลเสียต่อตัวรถหรือไม่ ยิ่งเรื่องการสัมผัสกับร่างกายโดยตรง หรือนำมาใช้ดื่มกิน ตอนนี้ก็ยังไม่กล้าใช้เท่าไหร่ครับ” นายณัฐฐากูร ระบุ
