เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2569 นายเรืองไกร ลีกิจวัฒนะ นักเคลื่อนไหวทางการเมือง เปิดเผยถึงความคืบหน้าการตรวจสอบกรณีการเปิดรับบริจาคเงินช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมที่เชื่อมโยงกับพรรคประชาชน โดยระบุว่า ขณะนี้ยังไม่ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เนื่องจากอยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อกฎหมายหลายฉบับอย่างละเอียด เพื่อให้พยานหลักฐานแน่นหนาที่สุด ไม่ต้องการเร่งรีบยื่นเรื่องเพื่อหวังพื้นที่ข่าว
นายเรืองไกร กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของการตรวจสอบว่า เมื่อตรวจสอบโพสต์ในโซเชียลมีเดียพบว่า นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน รวมถึงเพจเฟซบุ๊กทางการของพรรคทั้งส่วนกลางและระดับจังหวัด เช่น จ.นนทบุรี มีการเผยแพร่ข้อความเชิญชวนให้ประชาชนร่วมบริจาคช่วยเหลือผู้ประสบภัยผ่าน “กลุ่มอาสาประชาชน” ซึ่งใช้บุคคลรวม 3 ราย เป็นผู้ดำเนินการและเปิดบัญชีรับเงิน โดยพบว่าหนึ่งในนั้นเคยเป็นผู้สมัคร สส. ของพรรค
“หากบุคคลทั้ง 3 รายเปิดบัญชีรับบริจาคโดยไม่มีชื่อหรือโลโก้ของพรรคประชาชนเข้าไปเกี่ยวข้องเลยก็จะไม่มีความผิด แต่การใช้คำว่า ประชาชน ซึ่งพ้องกับชื่อพรรค ประกอบกับการที่พรรคนำข้อมูลและเลขบัญชีดังกล่าวมาเผยแพร่ผ่านเพจทางการของพรรค ย่อมสื่อให้วิญญูชนทั่วไปเข้าใจได้ว่าพรรคมีส่วนเกี่ยวข้อง รับรู้ และสนับสนุน เปรียบเสมือนกลุ่มอาสากระทำการในฐานะตัวแทนของพรรค เพื่อให้ประชาชนเชื่อมั่นและโอนเงินบริจาคเข้ามา” นายเรืองไกร กล่าว
นายเรืองไกร กล่าวต่อว่า หากข้อเท็จจริงฟังได้ว่ากลุ่มอาสาทำหน้าที่เสมือนตัวแทนพรรค พรรคประชาชนย่อมมีหน้าที่ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมือง ในการนำเงินบริจาคมาลงบันทึกบัญชีให้ถูกต้องและแยกออกจากบัญชีค่าบำรุงพรรค แม้กฎหมายพรรคการเมืองฉบับปัจจุบันจะตัดโทษยุบพรรคกรณีไม่ลงบัญชีเงินบริจาคออกไปแล้ว แต่จุดที่อันตรายที่สุดคือความเสี่ยงถูกยุบพรรคตามมาตรา 72 ที่ห้ามพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งเชื่อมโยงกับมาตรา 92 (3) ที่เปิดช่องให้ กกต. ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อสั่งยุบพรรคได้ โดยศาลรัฐธรรมนูญใช้เกณฑ์เพียง “มีหลักฐานอันควรเชื่อ” เท่านั้น ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์ความผิดให้สิ้นสงสัยเหมือนคดีอาญา
ส่วนกรณีที่สังคมตั้งคำถามเปรียบเทียบกับการเปิดรับบริจาคของประชาชนทั่วไปหรือคนดัง นายเรืองไกร ชี้แจงว่า บุคคลทั้ง 3 รายผู้เปิดบัญชีในนามกลุ่มอาสาประชาชน ต้องเผชิญข้อกฎหมายอย่างน้อย 2 ส่วนหลัก คือ 1.พ.ร.บ. ควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487 เนื่องจากไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิหรือสมาคมกับกระทรวงมหาดไทย จึงต้องตรวจสอบว่าได้ขออนุญาตเรี่ยไรอย่างถูกต้องหรือไม่ หากไม่ได้ขออนุญาต เงินที่ได้มาก็อาจเข้าข่ายเป็นเงินที่ได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย 2.กฎหมายบัญชีและประมวลรัษฎากร เมื่อเงินบริจาคโอนเข้าบัญชีบุคคลธรรมดา กรมสรรพากรจะถือว่าเจ้าของบัญชีเป็นผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (8) ทันที ซึ่งกฎหมายไม่ให้หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาจ่ายเหมือนเงินเดือน แต่ต้องหักค่าใช้จ่ายตามจริงเท่านั้น ทำให้ผู้รับเงินมีหน้าที่ต้องทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย และต้องออก “ใบรับ” หรือใบเสร็จรับเงินสำหรับยอดบริจาคตั้งแต่ 50 บาทขึ้นไปเก็บไว้เป็นหลักฐาน รวมถึงต้องลงบัญชีเงินสดให้แล้วเสร็จภายใน 3-7 วัน หากไม่ดำเนินการย่อมมีความผิดทางบัญชี ซึ่งสเตตเมนต์ธนาคารไม่สามารถนำมาลบล้างความผิดในภายหลังได้ และต้องรับภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากยอดเงินทั้งหมด
นายเรืองไกร มองว่า คดีนี้กำลังกลายเป็นทางสองแพร่ง เพราะหากบุคคลทั้ง 3 รายปฏิเสธว่าไม่ได้ทำเพื่อตัวเอง แต่ทำในนามพรรคเพื่อเลี่ยงภาระภาษีส่วนตัว ก็จะยิ่งเป็นหลักฐานมัดตัวพรรคประชาชนว่ามีส่วนรู้เห็นและรับเงินบริจาคที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายเข้าพรรคโดยตรง พร้อมเตือนให้พรรคประชาชนรีบตั้งหลักและวางแนวทางต่อสู้ในประเด็นมาตรา 72 ให้รัดกุม อย่างไรก็ตาม นายเรืองไกร ยืนยันว่า การตรวจสอบครั้งนี้ไม่ได้รับงานใครมา แต่ทำตามหน้าที่ปวงชนชาวไทยตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 50 เช่นเดียวกับที่เคยตรวจสอบนักการเมืองและพรรคการเมืองอื่นมาแล้วทุกขั้วอำนาจ และไม่ขัดข้องหากจะมีผู้ร้องรายอื่นนำประเด็นนี้ไปยื่นต่อ กกต. ก่อน
