เมื่อวันที่ 16 พ.ย. นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยถึงสถานการณ์สารหนูปนเปื้อนในพื้นที่จังหวัดเชียงรายที่กลายเป็นประเด็นที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด หลังผลตรวจพบระดับสารหนูเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ว่า จากการตรวจสอบครั้งก่อนที่พบการเพิ่มขึ้นประมาณ 2 เท่า แต่ผลตรวจครั้งล่าสุดกลับพบระดับสูงขึ้นเกือบ 15 เท่า สร้างความกังวลต่อสุขภาพประชาชน เกษตรกร ตลอดจนความปลอดภัยของสินค้าเกษตรและอาหารที่อาจได้รับผลกระทบ

เยื้องต้นได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมการข้าว กรมประมง และกรมปศุสัตว์ เร่งตรวจสอบข้อมูลและประเมินสถานการณ์ในพื้นที่ ทั้งด้านพืช ประมง และปศุสัตว์ พร้อมจัดทำรายงานเบื้องต้นเสนอภายในสัปดาห์นี้ เพื่อให้ทราบว่าการปนเปื้อนดังกล่าวส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรมากน้อยเพียงใด

ประเด็นที่กระทรวงเกษตรฯ ให้ความสำคัญไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการตรวจพบสารหนูในแหล่งน้ำหรือสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ต้องประเมินต่อไปว่ามีการปนเปื้อนเข้าสู่กระบวนการผลิตสินค้าเกษตรหรือไม่ โดยเฉพาะห่วงโซ่อุปทานอาหาร ตั้งแต่แหล่งน้ำที่ใช้เพาะปลูก การผลิตพืชผัก ผลไม้ การเลี้ยงสัตว์น้ำ ไปจนถึงผลิตภัณฑ์ที่ออกสู่ตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ

“หน่วยงานของกระทรวงมีระบบตรวจสอบสินค้าเกษตรอยู่แล้ว โดยผลการตรวจที่ผ่านมาเบื้องต้นยังไม่พบผลกระทบ แต่ผลตรวจรอบล่าสุดซึ่งเป็นข้อมูลของเดือนที่ผ่านมา ยังต้องรอผลการตรวจสอบชุดใหม่ก่อน จึงจะสามารถสรุปสถานการณ์และประกาศข้อมูลอย่างเป็นทางการได้”

อีกหนึ่งโจทย์สำคัญคือการสื่อสารกับประชาชน เพราะหากพบการปนเปื้อนในบางพื้นที่ อาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและทำให้เกิดความกังวลต่อสินค้าเกษตรในวงกว้าง กระทรวงเกษตรฯ จึงต้องการให้การตรวจสอบสามารถระบุพื้นที่เสี่ยงได้อย่างชัดเจน หากพบปัญหาก็จะประกาศเตือนเฉพาะจุด เพื่อให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการบริโภคสินค้าที่มีความเสี่ยง ขณะที่พื้นที่อื่นซึ่งผ่านการตรวจสอบและมีความปลอดภัยยังสามารถซื้อขายได้ตามปกติ

ส่วนข้อกังวลเกี่ยวกับสินค้าเกษตรที่อาจออกจากพื้นที่เสี่ยงไปจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศแล้วนั้น กระทรวงเกษตรฯ ยืนยันว่าการตรวจสอบย้อนกลับเป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญที่ต้องเร่งพัฒนา เพื่อให้สามารถระบุแหล่งผลิตและเส้นทางการกระจายสินค้าได้อย่างแม่นยำ หากพบสินค้าที่มีปัญหาจะสามารถติดตามกลับไปยังต้นทางและจัดการได้ตรงจุด โดยเฉพาะสินค้าเกษตรส่งออกที่ต้องอาศัยความเชื่อมั่นจากตลาดต่างประเทศ ระบบตรวจสอบย้อนกลับจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการยืนยันแหล่งที่มาและมาตรฐานความปลอดภัยของสินค้า ไม่ให้ปัญหาที่เกิดขึ้นเฉพาะพื้นที่ลุกลามกลายเป็นความเสียหายต่อภาพรวมของสินค้าเกษตรไทย

ขณะเดียวกัน รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาที่ต้นทางมากกว่าการแก้ไขเฉพาะปลายเหตุ โดยมีการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการหารือผ่านช่องทางกระทรวงการต่างประเทศเพื่อสื่อสารข้อกังวลกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยมีแนวทางให้รัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องหารือกับฝ่ายเมียนมา เพื่อหาทางป้องกันและลดผลกระทบจากปัญหามลพิษข้ามพรมแดนในระยะยาว

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดในการนำเทคโนโลยีจากประเทศจีนเข้ามาช่วยสนับสนุนการแก้ไขปัญหา โดยรัฐบาลจะพิจารณาแนวทางความร่วมมือที่เหมาะสมต่อไป..