เมื่อวันที่ 19 พ.ย. นายธนพร ศรียากูล นักวิเคราะห์รัฐศาสตร์ กล่าวว่า นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ประสบความสำเร็จในการเจรจาสรุปกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา ถือเป็นความคืบหน้าสำคัญที่สร้างความชัดเจนด้านความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศ หลังเผชิญความไม่แน่นอนมาอย่างยาวนาน

อย่างไรก็ตาม การวิพากษ์วิจารณ์ข้อตกลงดังกล่าว โดยเฉพาะประเด็นการเปิดตลาดสินค้าเกษตร จำเป็นต้องพิจารณาผลประโยชน์ของประเทศในภาพรวม ไม่ใช่หยิบเพียงบางประเด็นมาขยายความจนสร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อน เพราะการค้าระหว่างประเทศต้องมองให้ครบทั้งห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่เกษตรกร ผู้ประกอบการ ไปจนถึงผู้บริโภค

นายธนพร กล่าวว่า กรณีการเปิดตลาดนำเข้าเนื้อไก่จากสหรัฐ ที่ถูกนำมาวิพากษ์วิจารณ์นั้น ต้องเข้าใจก่อนว่า การลดภาษีนำเข้าเหลือศูนย์ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะเป็นหลักการที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในความตกลงการค้าเสรี หรือ FTA มานานกว่า 20–30 ปี และประเทศไทยเองก็ได้รับประโยชน์จากการส่งออกสินค้าโดยใช้สิทธิภาษีศูนย์เช่นเดียวกัน

สำหรับเนื้อไก่สหรัฐ ตลาดภายในประเทศนิยมบริโภคเนื้ออกไก่เป็นหลัก ขณะที่ชิ้นส่วนอื่นสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยงของไทย ซึ่งมีศักยภาพด้านการส่งออกสูง เป็นอันดับ 1 ของโลก โดยเฉพาะอาหารสุนัขและแมว การเข้าถึงวัตถุดิบราคาถูกจึงเป็นโอกาสเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์และส่งออกกลับไปจำหน่ายในตลาดสหรัฐ และยุโรป

นายธนพร กล่าวต่อว่า นอกจากนี้ ไทยยังมีโอกาสได้รับประโยชน์จากการนำเข้าถั่วเหลืองและข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐ ในราคาที่ถูกลงอย่างมาก ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตอาหารสัตว์ และเป็นต้นทุนสำคัญของเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่และหมู เมื่อต้นทุนอาหารสัตว์ลดลง ย่อมเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของเกษตรกรไทย และส่งผลดีต่อผู้บริโภคในระยะยาว

อีกหนึ่งประโยชน์สำคัญที่ไม่ควรมองข้าม คือการนำเข้าถั่วเหลืองและข้าวโพดจากสหรัฐ จะช่วยลดความเสี่ยงจากข้อกังวลเรื่องผลผลิตที่เกี่ยวข้องกับการบุกรุกพื้นที่ป่า ซึ่งเป็นเงื่อนไขในการกีดกันทางการค้า ที่ตลาดส่งออกสำคัญ โดยเฉพาะสหภาพยุโรป นำมาใช้พิจารณาการนำเข้าสินค้า

นายธนพร กล่าวอีกว่า หากไทยสามารถจัดหาวัตถุดิบราคาถูกที่มีหลักฐานยืนยันแหล่งผลิตและไม่เกี่ยวข้องกับการทำลายป่าได้ ก็เท่ากับได้รับประโยชน์สองต่อ ทั้งลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มความมั่นใจในการส่งออกสินค้าไปยังตลาดที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอาหารสัตว์และสินค้าเกษตรแปรรูปของไทย

“อย่ามองเฉพาะว่าไก่จากอเมริกาจะเข้ามาแข่งกับไก่ไทย แต่ต้องมองด้วยว่าเกษตรกรไทยจะได้วัตถุดิบอาหารสัตว์ราคาถูกลง เพราะต้นทุนอาหารสัตว์เป็นภาระสำคัญของผู้เลี้ยงไก่และหมู เมื่อผลิตได้ถูกลง ผู้บริโภคก็มีโอกาสซื้ออาหารในราคาที่น่าพอใจขึ้น” นายธนพร ระบุ

นายธนพร กล่าวอีกว่า การเปิดตลาดยังอาจช่วยลดแรงจูงใจในการลักลอบนำเข้าชิ้นส่วนไก่ผิดกฎหมาย หากมีระบบนำเข้าที่ถูกต้องและสามารถแข่งขันด้านราคาได้ ขณะที่การบริหารปริมาณนำเข้าและมาตรการคุ้มครองเกษตรกรยังเป็นรายละเอียดที่หน่วยงานเกี่ยวข้องต้องพิจารณาให้ชัดเจน

ส่วนกรณีเนื้อหมูจากสหรัฐ ประเด็นสำคัญไม่ใช่เพียงอัตราภาษี แต่เป็นมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร โดยเฉพาะสารเร่งเนื้อแดง ซึ่งประเทศไทยมีมาตรการควบคุมอยู่แล้ว ดังนั้น การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าเนื้อหมูทุกประเภทจะสามารถนำเข้ามาจำหน่ายได้โดยปราศจากเงื่อนไข ขณะเดียวกัน การนำเข้าวัตถุดิบอย่างถั่วเหลืองและข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ยังมีโอกาสช่วยลดต้นทุนการเลี้ยงหมูของเกษตรกรไทย ส่วนเครื่องในสัตว์สามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมแปรรูปอาหารสัตว์เลี้ยงเพื่อการส่งออก ซึ่งไทยมีตลาดรองรับอยู่แล้ว

นายธนพร กล่าวต่อไปว่า กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงสาธารณสุข จำเป็นต้องเร่งชี้แจงรายละเอียดมาตรการนำเข้า มาตรฐานความปลอดภัย และแนวทางดูแลเกษตรกร รวมถึงระบบตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของวัตถุดิบ เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและป้องกันการนำข้อมูลบางส่วนไปขยายผลจนเกิดความตื่นตระหนก ทั้งนี้ เมื่อบริหารจัดการอย่างเหมาะสม ความตกลงการค้าครั้งนี้มีโอกาสสร้างประโยชน์ทั้งต่อเกษตรกร ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมอาหาร และประชาชน โดยเฉพาะการลดต้นทุนการผลิตอาหารโปรตีนหลักอย่างไก่และหมู ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับค่าครองชีพของคนไทย ขณะเดียวกันยังช่วยเสริมความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดโลกที่มีมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมเข้มงวดขึ้น

“เรื่องนี้เราต้องตระหนัก แต่อย่าตระหนก อย่าหยิบเพียงเรื่องภาษีศูนย์หรือการนำเข้าไก่–หมูมาสร้างความกลัว โดยไม่มองผลประโยชน์ทั้งระบบ เพราะสิ่งที่ประเทศไทยได้กลับมา ไม่ใช่แค่การเปิดตลาด แต่เป็นโอกาสลดต้นทุนการผลิต เพิ่มมูลค่าสินค้าส่งออก และช่วยลดภาระค่าครองชีพประชาชน การเจรจาการค้าที่ดี ไม่ใช่การปิดประตูไม่ให้สินค้าใครเข้ามา แต่คือการเปิดประตูแล้วทำให้คนไทยได้ประโยชน์มากที่สุด ต้องมองทั้งกระดาน ไม่ใช่มองแค่ตัวหมากตัวเดียว เพราะผลประโยชน์ของชาติสำคัญกว่าการสร้างกระแสทางการเมือง” นายธนพร กล่าว