หนึ่งในข้อตกลง 4 ข้อ ซึ่งประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ เห็นพ้องร่วมกัน ระหว่างการประชุมครั้งประวัติศาสตร์ ที่เมืองเซินเจิ้นของจีน เมื่อวันที่ 19 พ.ย. คือการร่วมมือเพิ่มกำลังการผลิตและจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมกลั่น เพื่อประโยชน์ของทุกประเทศทั่วโลก
อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงดังกล่าวมีประเด็นน่าสนใจ เนื่องจากสงครามที่มีรัสเซียและสหรัฐเป็นผู้มีบทบาทสำคัญ ส่งผลให้ราคาน้ำมันโลกพุ่งสูงขึ้น และสร้างภาระทางเศรษฐกิจแก่ประเทศผู้นำเข้าน้ำมัน จนหลายประเทศเร่งลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลจากต่างประเทศ
ขณะเดียวกัน ยอดจำหน่ายรถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นในตลาดสำคัญหลายแห่งทั่วโลก ยกเว้นสหรัฐ ส่วนทบวงพลังงานระหว่างประเทศ (ไออีเอ) คาดการณ์ว่า กำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก โดยเฉพาะพลังงานแสงอาทิตย์ จะขยายตัวในช่วง 5 ปีข้างหน้าเร็วกว่าหลายปีที่ผ่านมา เนื่องจากวิกฤติพลังงานที่เกิดขึ้นหลังสงครามอิหร่านปะทุ
ไออีเอระบุเพิ่มเติมในรายงานแนวโน้มพลังงานฉบับล่าสุด ซึ่งเผยแพร่เมื่อกลางเดือน พ.ย. ว่าสงครามระหว่างสหรัฐกับอิหร่านได้เปลี่ยนแปลงทัศนคติของหลายประเทศต่อการนำเข้าน้ำมันอย่างถาวร โดยเฉพาะน้ำมันที่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงพลังงานสำคัญของโลก
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีความชัดเจนว่าทั้งสามประเทศจะเพิ่มกำลังการผลิตและจัดหาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมกลั่นตามข้อตกลงได้อย่างไร แม้ต่างเป็นมหาอำนาจด้านการกลั่นน้ำมัน แต่โรงกลั่นหลายแห่งของรัสเซียได้รับความเสียหายจากการโจมตีของยูเครนในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ทำให้รัสเซียต้องส่งน้ำมันดิบไปกลั่นในประเทศอื่น รวมถึงจีนและอินเดีย
นอกจากนี้ ทั้งสามประเทศยังมีเป้าหมายด้านพลังงานในอนาคตแตกต่างกัน โดยรัสเซียและสหรัฐต้องการให้เชื้อเพลิงฟอสซิลยังเป็นแหล่งพลังงานหลักของเศรษฐกิจโลก ขณะที่จีนกำลังผลักดันพลังงานรูปแบบใหม่ ทั้งพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม แบตเตอรี่ และรถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งจีนเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมเหล่านี้
อีกประเด็นที่น่าสังเกตคือ แถลงการณ์ร่วมดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่ทั่วโลกกำลังประชุมหารือเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยประเทศส่วนใหญ่ ยกเว้นสหรัฐ กำลังหาแนวทางชะลอภาวะโลกร้อน ซึ่งมีสาเหตุสำคัญจากการเผาไหม้น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหิน
ดังนั้น ข้อตกลงของสามมหาอำนาจจึงสะท้อนความย้อนแย้งระหว่างความร่วมมือในการเพิ่มอุปทานน้ำมัน กับทิศทางการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของโลกที่กำลังมุ่งลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล และยังเป็นคำถามสำคัญว่า ความร่วมมือด้านพลังงานของจีน รัสเซีย และสหรัฐ จะสามารถตอบโจทย์ความมั่นคงทางพลังงานของโลกได้มากน้อยเพียงใด ในช่วงเวลาที่ประเทศต่าง ๆ กำลังเร่งปรับตัวเพื่อรับมือทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และวิกฤติสภาพภูมิอากาศ.
เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS



