สถานีโทรทัศน์ข่าว 24 ชั่วโมงของฝรั่งเศส กำลังเผชิญกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังถูกกล่าวหาว่ามีส่วนทำให้ความขัดแย้งทางการเมืองและสังคมรุนแรงขึ้น ท่ามกลางการประท้วงทั่วประเทศ เมื่อเดือน พ.ย. ที่ผ่านมา โดยสถานีข่าวหลายแห่งนำเสนอภาพเหตุการณ์เผชิญหน้าระหว่างผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่ ทั้งแก๊สน้ำตา รถยนต์ถูกเผา กระจกร้านค้าแตก และการปะทะบนท้องถนน พร้อมความเห็นจากผู้ดำเนินรายการที่มีเนื้อหาเข้มข้นและบางครั้งสร้างความขัดแย้ง
สถานีโทรทัศน์ซี นิวส์ (CNews) และบีเอฟเอ็ม ทีวี (BFM TV) กลายเป็นเป้าหมายหลักของกระแสต่อต้าน โดยมีประชาชนมากกว่า 1 ล้านคนร่วมลงชื่อในคำร้องเรียกร้องให้รัฐบาลฝรั่งเศสเพิกถอนใบอนุญาตออกอากาศของซี นิวส์ เนื่องจากมองว่า สถานีดังกล่าวเผยแพร่เนื้อหาโฆษณาชวนเชื่อฝ่ายขวาและใช้ถ้อยคำเหยียดเชื้อชาติ ซึ่งบางกรณีหน่วยงานกำกับดูแลสื่อระบุว่า เข้าข่ายปลุกปั่นความเกลียดชังทางเชื้อชาติ
ขณะเดียวกัน พนักงานของบีเอฟเอ็ม ทีวี จำนวน 160 คน ลงชื่อในจดหมายถึงผู้บริหาร แสดงความไม่พอใจต่อสิ่งที่เรียกว่า “การเบี่ยงเบนไปทางขวาของความคิดเห็นที่นำเสนอผ่านสถานี” พร้อมระบุว่า รู้สึกอับอายที่ทำงานให้กับองค์กรแห่งนี้
ความไม่พอใจดังกล่าวยิ่งทวีความรุนแรง หลังทีมข่าวของบีเอฟเอ็ม ทีวี ถูกกลุ่มผู้ชุมนุมทำร้ายระหว่างรายงานข่าวการประท้วงในเมืองลียงเมื่อต้นเดือน พ.ย. ก่อนหน้านั้น ทีมข่าวอีกชุดหนึ่งก็เคยถูกคุกคามระหว่างรายงานพิธีรำลึกถึงชายผิวสีวัยหนุ่ม ซึ่งถูกมือปืนผิวขาวยิงเสียชีวิต ในเขตชานเมืองของกรุงปารีส

นายอาลี ราเบห์ นายกเทศมนตรีเมืองทรัปป์ ซึ่งเป็นนักการเมืองฝ่ายซ้ายที่มีบิดามารดาอพยพจากโมร็อกโกมายังฝรั่งเศสเมื่อช่วงทศวรรษ 1960 กล่าวโทษสถานีข่าวทั้งสองแห่งว่า มีส่วนทำให้สังคมเกิดความแตกแยกและปลูกฝังทัศนคติที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกัน โดยมองว่าการนำเสนอข่าวและความคิดเห็นอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งวันส่งผลต่อความคิดของประชาชน และทำให้เกิดความขัดแย้งทางการเมืองรุนแรงขึ้น
ราเบห์ยังกล่าวหาว่า สถานีข่าวเหล่านี้เปิดพื้นที่ให้กับนักการเมืองและผู้แสดงความคิดเห็นฝ่ายขวาจัด จนทำให้ถ้อยคำต่อต้านชาวมุสลิมกลายเป็นเรื่องปกติ พร้อมเสนอให้แก้ไขกฎหมายเพื่อจำกัดอำนาจของมหาเศรษฐีในการถือครองกิจการสื่อ และเพิ่มหลักประกันให้แก่ผู้สื่อข่าวที่ไม่เห็นด้วยกับแนวทางทางการเมืองขององค์กรที่ตนทำงานอยู่ โดยเตือนว่าฝรั่งเศสไม่ควรเดินตามรูปแบบสื่อโทรทัศน์ของสหรัฐ ซึ่งมีบทบาทสร้างความแตกแยกทางการเมือง
อย่างไรก็ตาม ซี นิวส์ และบีเอฟเอ็ม ทีวี ปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ามีส่วนสนับสนุนความรุนแรงจากแรงจูงใจทางเชื้อชาติ ซี นิวส์ ระบุว่า ประชาชนมีสิทธิตั้งคำถามและวิพากษ์วิจารณ์แนวทางการนำเสนอข่าวของสถานี แต่การเรียกร้องให้ยุติการออกอากาศเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับเสรีภาพสื่อและความหลากหลายทางความคิด

ส่วนนายฟาเบียน นามิอัส ผู้อำนวยการบีเอฟเอ็ม ทีวี ยืนยันว่า สถานีเปิดพื้นที่ให้แก่ผู้มีความคิดเห็นทางการเมืองจากทุกฝ่าย และไม่สนับสนุนความเกลียดชัง การเหยียดเชื้อชาติ หรือการแบ่งแยก
แม้สถานีข่าวเหล่านี้มีส่วนแบ่งผู้ชมไม่มากเมื่อเทียบกับสถานีโทรทัศน์ชั้นนำของฝรั่งเศส แต่จำนวนผู้ชมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงการประท้วงของนักศึกษา ข้อมูลจากเมเดียเมทรี บริษัทวิจัยตลาดสื่อ ระบุว่า บีเอฟเอ็ม ทีวี เข้าถึงผู้ชมรวม 50.9 ล้านคน เมื่อเดือน ต.ค. ที่ผ่านมา ขณะที่ซี นิวส์ มีผู้ชม 44.7 ล้านคน จากประชากรฝรั่งเศสทั้งประเทศราว 70 ล้านคน
ซี นิวส์ ซึ่งมีแนวทางการนำเสนอใกล้เคียงกับฟ็อกซ์ นิวส์ ของสหรัฐ เคยถูกหน่วยงานกำกับดูแลสื่อของฝรั่งเศสลงโทษหรือตักเตือนมาแล้ว 20 ครั้ง นับตั้งแต่ปี 2562 รวมถึง 6 ครั้งในปีนี้ จากกรณีเผยแพร่ถ้อยคำปลุกปั่นความเกลียดชังทางเชื้อชาติ ขาดความหลากหลายทางความคิดเห็น และให้พื้นที่แก่ฝ่ายขวามากเกินไป
อย่างไรก็ตาม สภาผู้แทนราษฎรฝรั่งเศสปฏิเสธที่จะดำเนินการเพิกถอนใบอนุญาตตามคำร้อง โดยเห็นว่าไม่ใช่หน้าที่ของฝ่ายนิติบัญญัติที่จะสั่งปิดสถานีโทรทัศน์ และเตรียมจัดการอภิปรายเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นแทน
อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือการกระจุกตัวของธุรกิจสื่อในมือมหาเศรษฐี โดยซี นิวส์ อยู่ภายใต้การถือครองของวินเซนต์ โบลโลเร มหาเศรษฐีและเจ้าพ่อสื่อชาวฝรั่งเศส ส่วนบีเอฟเอ็ม ทีวี เป็นของโรดอล์ฟ ซาอาเด นักธุรกิจเดินเรือชาวฝรั่งเศสเชื้อสายเลบานอน นักวิจารณ์มองว่า การที่เจ้าของกิจการสื่อมีอำนาจทางเศรษฐกิจสูง อาจทำให้การนำเสนอข่าวสะท้อนแนวคิดและผลประโยชน์ของผู้ถือครองมากกว่าความหลากหลายทางสังคม
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในฤดูใบไม้ผลิปีหน้า ซึ่งสถานีข่าวทั้งสองแห่งอาจมีบทบาทสำคัญต่อการกำหนดประเด็นสาธารณะ ท่ามกลางกระแสประชานิยมทั้งฝ่ายซ้ายและขวาที่เพิ่มขึ้น
นายซามูเอล บูรอง ผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อจากมหาวิทยาลัยปารีส โดฟีน กล่าวว่า กระแสสังคมที่เปลี่ยนไปทำให้สถานีข่าวทั้งสองแห่งต้องออกมาชี้แจงบทบาทของตนเองมากขึ้น โดยเฉพาะอิทธิพลต่อการอภิปรายประเด็นสาธารณะและการควบคุมถ้อยคำที่สร้างความเกลียดชัง
ขณะที่นายโธมัส เลโอเนตติ เจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคนิคของบีเอฟเอ็ม ทีวี ซึ่งร่วมลงชื่อในจดหมายประท้วงผู้บริหาร กล่าวว่า บุคลากรในสถานีตระหนักถึงความรับผิดชอบต่อสังคม และเข้าใจว่าถ้อยคำที่เผยแพร่ผ่านสื่อสามารถส่งผลกระทบต่อความคิดเห็นของประชาชนได้ พร้อมยอมรับว่าพนักงานจำนวนหนึ่งรู้สึกอับอายและกระอักกระอ่วน ที่ต้องบอกว่าทำงานให้กับสถานีแห่งนี้ในปัจจุบัน.
เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS



