เนื่องจากจะมีส่วนสำคัญช่วยให้เราตระหนักถึงผลกระทบทางจริยธรรมและสังคม ที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งาน AI อย่างไม่ระมัดระวัง
แน่นอนว่าจุดเริ่มต้นในการปลูกฝังและให้ความรู้เรื่องนี้ได้ดีที่สุดหนีไม่ผลสถานศึกษา ที่ต้องมีหลักสูตรที่พร้อมจะให้นักเรียน นักศึกษา ตลอดจนประชาชนทั่วไปได้มีช่องทางสำหรับเรียนและเพิ่มทักษะในเรื่องนี้
ล่าสุดทาง “AIS” ได้ร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดตัวคอร์สเรียน “อุ่นใจไซเบอร์ : AI Literacy” สื่อการเรียนรู้ในรูปแบบดิจิทัลที่ออกแบบมาเพื่อยกระดับความรู้และทักษะด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของคนไทย พัฒนาโดยคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI จากหลากหลายสาขา
ครอบคลุมตั้งแต่ความหมายของ AI การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการใช้งานอย่างปลอดภัย สร้างสรรค์ และมีจริยธรรม โดยมี อว. รับรองมาตรฐานเนื้อหา นอกจากนี้ ยังอยู่ระหว่างการต่อยอดหลักสูตรให้นิสิตนักศึกษาสามารถสะสมชั่วโมงการเรียนรู้จากคอร์สดังกล่าว เพื่อนำไปเทียบเป็นหน่วยกิตได้ในอนาคต
“ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี” รองปลัดกระทรวง อว. บอกว่า หน้าที่หลักของกระทรวง อว. คือ การสร้างองค์ความรู้ ทางด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย นวัตกรรม ซึ่งปัจจุบันโลกของเรา เข้าสู่ยุคของเทคโนโลยีอย่างเต็มรูปแบบแล้ว ปัญญาประดิษฐ์ หรือ เอไอ ไม่ได้เป็นเพียงแค่เครื่องมือ แต่ว่ากลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานไปแล้ว โดยปัจจุบัน อว. มีมหาวิทยาลัยในสังกัดอยู่ประมาณ 150 แห่ง มี นิสิต นักศึกษาในระบบเกือบ 2 ล้านคน มีหลักสูตรอยู่ประมาณ 12,000 หลักสูตร หน่วยงานหลักในการดูแลเรื่องของการพัฒนากําลังคนของประเทศ และสร้างนักวิจัยนวัตกรรม เพื่อที่จะแก้ไขปัญหา และเพิ่มศักยภาพของประเทศ
“อว.มีนโยบายสําคัญในเรื่องของการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยเฉพาะ ท่าน รมว.อว.ได้แถลงนโยบายไปแล้ว เรื่อง เอไอ ฟอร์ ออล ให้ทุกคน ทุกช่วงวัยได้มีโอกาส เรียนรู้ตั้งแต่เด็กไปจนถึงผู้สูงอายุ ให้มีความรู้เรื่องเอไอ ในการพัฒนาตนเอง ตลอดจนถึงไม่ตกเป็นเหยื่อของสแกมเมอร์ต่าง ๆ ภัยออนไลน์ ไม่เฉพาะนักศึกษาในมหาวิทยาลัย แต่จะให้ประชาชนทุกคนรู้ว่าเอไอคืออะไร ใช้อย่างไร และต้องระวังอะไร หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นไม่ใช่หลักสูตรวิชาการที่มีความเครียด การร่วมมือครั้งนี้จะเริ่มนำร่องที่จุฬาฯ ก่อนที่จะขยายผลไปยังมหาวิทยาลัยทั่วประเทศต่อไป”
ด้าน “สายชล ทรัพย์มากอุดม” หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านสื่อสารองค์กร AIS บอกว่า “AIS นำ AI มาเป็นแกนหลักในการบริหารจัดการ และบริการอย่างรอบด้าน ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนานวัตกรรมบริการที่ตอบโจทย์การใช้งาน AI ของลูกค้า ล่าสุด ได้ยกระดับจาก Digital Literacy สู่ AI Literacy
เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางไซเบอร์ และยกระดับความรู้ด้าน AI ให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น ผ่านหลักสูตรที่เป็นการต่อยอดจากโครงการ “อุ่นใจไซเบอร์” ที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 62 และปัจจุบันมีผู้เรียนแล้วกว่า 1.05 ล้านคน โดยเชื่อว่าหลักสูตรนี้จะช่วยให้คนไทยใช้งาน AI ได้อย่างปลอดภัยและสร้างสรรค์ สนุกกับการใช้ AI ในฐานะ “บัดดี้” หรือเพื่อนคู่คิด สามารถอยู่ร่วมกับ
AI ได้อย่างมั่นใจ มีความรับผิดชอบ และก้าวสู่สังคมดิจิทัลอย่างยั่งยืนไปด้วยกัน”
ขณะที่ “ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร” อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บอกว่า เอไอ เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น สิ่งที่เหนือ
กว่าปัญญาประดิษฐ์ ก็คือ การประดิษฐ์ปัญญาที่มาจากมนุษย์ คนจึง
เป็นผู้สร้างเอไอ บทบาทของมหาวิทยาลัย ก็คือการช่วยส่งต่อองค์
ความรู้เพื่อประชาชน ซึ่งความร่วมมือกับเอกชน เพื่อเผยแพร่องค์
ความรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์ภายใต้แนวทาง “Responsible AI” เพื่อยกระดับการเรียนรู้ของนิสิต ผลิตบัณฑิตที่มีความเชี่ยวชาญด้านดิจิทัล และสามารถประยุกต์ใช้ AI ได้จริงในอนาคต และด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของ AI ต่อการพัฒนาคนและประเทศ ประกอบกับความพร้อมของจุฬาฯ ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเข้มแข็งด้านวิชาการ จึงได้ระดมคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI จากหลากหลายศาสตร์มาร่วมสนับสนุนความร่วมมือครั้งนี้ ทั้งในด้านการพัฒนาหลักสูตร การออกแบบเนื้อหา และการถ่ายทอดองค์ความรู้
เพื่อให้การเรียนรู้มีความรอบด้าน ลุ่มลึก และสอดคล้องกับการนำไปใช้จริง
อย่างไรก็ตาม สำหรับคอร์สเรียน AI Literacy มี 10
Module โดยรายละเอียดแต่ละ Module ประกอบด้วย Module 01: รู้จักเพื่อนใหม่ เข้าใจ AI ฉบับมนุษย์ธรรมดา อาทิ วิวัฒนาการ AI จากยุค Rule-based สู่ยุค Generative, เจาะลึก 3 รูปแบบการเรียนรู้ของ “สมองกล”, การประยุกต์ใช้ AI ในโลกจริงและข้อควรระวัง Module 02: เพื่อนจัดให้ AI สายซัพพอร์ต อาทิ จากการสั่งงาน สู่การออกแบบบทสนทนา, การสร้าง AI ผู้ช่วยเฉพาะทาง, ยกระดับความแม่นยำด้วยฐานข้อมูลส่วนตัว
ส่วน Module 03: AI เพื่อนใหม่ชาวออฟฟิศ อาทิ ผล
กระทบของ AI ต่อโลกการทำงาน, การยกระดับงานบุคคลด้วยระบบ AI, การใช้ AI อย่างมีประสิทธิภาพในงานออฟฟิศ Module 04: ครีเอตได้ไว เพื่อน AI ช่วยคิด อาทิ สอนการใช้เครื่องมือสร้างภาพเบื้องต้น, AI สำหรับงานดีไซน์ระดับสูง และงานดนตรี, แนวทางการใช้ AI เพื่อสร้างสรรค์อย่างรับผิดชอบ Module 05: ปั้นแบรนด์ให้ปัง ด้วยพลังเพื่อน AI อาทิ ยกระดับคอนเทนต์ด้วยการสั่งการอย่างมืออาชีพ,ใช้ AI เปลี่ยนรีวิวให้กลายเป็นกลยุทธ์ที่ตอบโจทย์ลูกค้า,วิเคราะห์ข้อมูลลูกค้าเพื่อพัฒนาแบรนด์
Module 06: เพื่อน AI พาออนแอร์ อาทิ ใช้ AI เป็นผู้ช่วยมือหนึ่งในทุกขั้นตอนของงานสื่อ,ขยายขอบเขตการเล่าเรื่องผ่านสื่อรูปแบบใหม่ ๆ ทั้งภาพ เสียง และวิดีโอ, จริยธรรมและภูมิคุ้มกันสื่อในยุค AI
Module 07: จะเรียนหรือวิจัย ให้ AI อยู่ข้าง ๆ อาทิ การรับมือกับความเสี่ยงเชิงวิชาการจาก AI, AI ติวเตอร์ช่วยย่อยเนื้อหาและเตรียมสอบอย่างเป็นระบบ, ใช้ AI เป็นผู้ช่วยวิจัยวางโครงสร้างและเกลางานเขียน
Module 08: เพื่อนผมเป็น AI สาย Dev อาทิ ปฏิวัติการเขียนโปรแกรมด้วยแนวคิด Vibe Coding, 5 ทักษะสำคัญในการโค้ดร่วมกับ AI, สร้างแอปด้วย Spec-Driven Development ส่วน Module 09: AI เพื่อนใหม่คุณหมอ อาทิ บทบาท AI ในเส้นทางการดูแลสุขภาพ, การใช้งาน AI สำหรับผู้ป่วยอย่างปลอดภัยและเท่าทัน, นวัตกรรม AI ทางการแพทย์สัญชาติไทยและแนวโน้มในอนาคต และ Module 10 : AI เพื่อนใหม่ ไว้ใจได้มั้ยนะ อาทิ นิยาม AI ที่น่าเชื่อถือด้วย 7 คุณลักษณะสากล, กรอบการทำงานในการควบคุมความเสี่ยง AI ในองค์กร, การรักษาศักยภาพของมนุษย์ท่ามกลาง AI ในระยะยาว ฯลฯ
ถือเป็นความร่วมมือของภาครัฐและเอกชน ในการสร้างความตระหนักรู้เรื่องเอไอ ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม และมีจริยธรรม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติต่อไป.
จิราวัฒน์ จารุพันธ์
