เครื่องบินทิ้งระเบิดทางยุทธศาสตร์ “ตู-95” จำนวน 2 ลำ ขนาบข้างด้วยเครื่องบินเติมน้ำมันกลางอากาศระยะไกล 2 ลำ ยังคงจอดอยู่ที่ท่าอากาศยานนานาชาติดานัง ประเทศเวียดนาม ในเดือนนี้ หลังอากาศยานทหารของรัสเซียเพิ่งสร้างความตื่นตระหนกให้กับกองทัพอากาศของไต้หวันและญี่ปุ่น ขณะบินลงใต้จากภูมิภาคตะวันออกไกลของรัสเซีย


เที่ยวบินดังกล่าวมีขึ้นก่อนที่ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย เดินทางถึงเมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีน เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปค) และขณะที่บรรดาผู้นำจากหลายประเทศ รวมถึงประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ รวมตัวกันในกรุงมะนิลา เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)


“การส่งอากาศยานทหารครั้งนี้ มีเจตนาชัดเจนที่จะย้ำเตือนรัฐต่าง ๆ ในภูมิภาคว่า แม้รัสเซียยังมีสงครามในยูเครนที่ดำเนินอยู่ แต่รัฐบาลมอสโกสามารถแผ่อำนาจเข้ามาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้” นายเอียน สตอรีย์ นักวิชาการด้านความมั่นคงจากสถาบันไอซีเอส-ยูซอฟ อิสฮัค ในสิงคโปร์ กล่าว


ขณะที่ นายเหวียน เธ เฟือง ผู้สันทัดกรณีด้านความมั่นคงของเวียดนาม จากมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์ของออสเตรเลีย กล่าวว่า การส่งอากาศยานทหารเข้ามายังเวียดนาม โดยรัสเซียอ้างว่าเป็นการแวะเติมน้ำมัน ส่งสัญญาณถึงการปรับเปลี่ยนแนวทาง ซึ่งอาจนำไปสู่การส่งกำลังเพิ่มเติมในอนาคต


อนึ่ง นายเจีย ชุง นักวิจัยจากสถาบันการป้องกันประเทศและการวิจัยความมั่นคง ซึ่งเป็นคลังสมองของกระทรวงกลาโหมไต้หวัน กล่าวว่า รัสเซียเลือกส่งอากาศยานทหารที่มีนัยทางการเมือง ก่อนการประชุมสุดยอดผู้นำสหรัฐ-จีน-รัสเซีย นั่นจึงทำให้ไม่สามารถตัดความเป็นไปได้ที่ว่า เป้าหมายอาจเป็นการแสดงภาพลักษณ์ของความร่วมมือที่แน่นแฟ้นระหว่างจีนกับรัสเซีย


ด้านเฟืองกล่าวว่า รัฐบาลฮานอยอาจมีแรงจูงใจจากโอกาสที่ได้รับ “ผลประโยชน์จากการจัดซื้อยุทโธปกรณ์” เนื่องจากรัสเซียถือเป็นผู้จัดหาอาวุธรายหลักของเวียดนามมาโดยตลอด


แม้รัฐบาลฮานอยพยายามกระจายซัพพลายเออร์อย่างเปิดเผย นับตั้งแต่ปี 2565 เมื่อรัสเซียเปิดฉากปฏิบัติการทางทหารเต็มรูปแบบในยูเครน อย่างไรก็ตาม เวียดนามยังคงพึ่งพาชิ้นส่วนและการสนับสนุนทางเทคนิคจากรัสเซีย ขณะที่การเจรจาเพื่อจัดหาอุปกรณ์เพิ่มเติมยังดำเนินต่อไป


“การที่รัฐบาลฮานอยอนุญาตให้รัสเซียส่งอากาศยานเข้ามาประจำการในเวียดนาม อาจเป็นการส่งสัญญาณถึงประเทศเพื่อนบ้านอย่างจีน หลังรัฐบาลปักกิ่งประกาศเมื่อช่วงปลายเดือน ก.ย. ที่ผ่านมาว่า จีนกำลังช่วยสร้างสนามบินทหารแห่งใหม่ในลาว เพื่อใช้เป็นสถานที่ฝึกซ้อมสำหรับกองทัพอากาศจีน” เฟือง กล่าวเสริม


จริงอยู่ที่เวียดนามไม่วิพากษ์วิจารณ์ความเคลื่อนไหวของจีนอย่างเปิดเผย แต่รัฐบาลฮานอยก็ติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อทำให้แน่ใจว่าสถานที่ฝึกซ้อมดังกล่าวจะไม่ถูกเปลี่ยนให้เป็นฐานทัพทหาร


ยิ่งไปกว่านั้น รัฐบาลฮานอยและรัฐบาลปักกิ่ง ยังมีความขัดแย้งเรื่องพื้นที่พิพาทในทะเลจีนใต้ ซึ่งเวียดนามมักมองว่า ความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นกับรัฐบาลมอสโกเป็น “การถ่วงดุลอำนาจเชิงยุทธศาสตร์”


ทั้งนี้ สตอรีย์กล่าวว่า การที่เวียดนามอนุญาตให้เครื่องบินทิ้งระเบิดของรัสเซียเข้ามาในประเทศ อาจมีจุดประสงค์เพื่อส่งสัญญาณถึงจีนว่า ความสัมพันธ์ทางทหารระหว่างเวียดนามกับรัสเซีย ยังคงแข็งแกร่ง.

ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS