ปวดหลัง ปวดเอว ปวดสะโพกร้าวลงขา เป็นอาการที่พบได้บ่อย ๆ โดยเฉพาะชาวพนักงานออฟฟิศที่ไม่ค่อยขยับตัว ไม่ค่อยออกกำลังกาย ซึ่งอาการปวดเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ‘สลักเพชรจม’ หรือภาวะกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท ที่แม้ว่าจะไม่ใช่ภาวะอันตราย แต่ก็สามารถรบกวนการใช้ชีวิตได้ไม่น้อยเลยทีเดียว 

ในบทความนี้จะมาพูดถึงอาการสลักเพชรจม สาเหตุที่หลายคนอาจมองข้าม และวิธีการรักษาสลักเพชรจม เพื่อให้คุณสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้เต็มที่ ไม่ถูกอาการปวดสลักเพชรรบกวนอีกต่อไป


ทำความรู้จัก ‘สลักเพชรจม’ อาการปวดยอดฮิตของคนไม่ชอบขยับตัว

ภาวะกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (Piriformis Syndrome) หรือที่รู้จักกันในชื่อ ‘สลักเพชรจม’ คืออาการปวดกล้ามเนื้อสะโพก Piriformis ที่อยู่บริเวณกระดูกเชิงกรานกับกระเบนเหน็บ ซึ่งกล้ามเนื้อบริเวณนี้จะช่วยให้สะโพกและต้นขาสามารถขยับเคลื่อนไหวได้ 

เมื่อกล้ามเนื้อนี้เกิดขาดความยืดหยุ่น หดเกร็ง จึงทำให้การเคลื่อนไหวสะโพกและต้นขาลำบากขึ้น นอกจากนี้การหดเกร็งยังอาจไปกดทับเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวอย่าง Sciatic ทำให้เกิดอาการปวดร้าวลงขา หรือภาษาชาวบ้านที่ชอบเรียกกันว่า ‘ปวดสลักเพชร’ นั่นเอง


รู้ทันสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงอาการสลักเพชรจมที่หลายคนอาจมองข้าม

สลักเพชรจม สาเหตุ

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการสลักเพชรจม คือ กล้ามเนื้อสะโพก Piriformis หดเกร็งจนทับเส้นประสาท แต่ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิดอาการดังกล่าวมีดังนี้

  • การนั่งอยู่ท่าเดิมเป็นเวลานาน ทำให้กล้ามเนื้อสะโพกเกิดอาการตึงเครียด หดเกร็งเรื้อรัง
  • ขาดการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ชอบขยับตัว ไม่ออกกำลังกาย หรือไม่ยืดเส้นสายก่อนเล่นกีฬา
  • การใช้งานกล้ามเนื้อสะโพกในลักษณะเดิมซ้ำ ๆ เช่น การปั่นจักรยาน การวิ่ง การยกของหนักเป็นประจำ
  • อุบัติเหตุบริเวณสะโพกหรือก้น เพิ่มโอกาสให้กล้ามเนื้อสะโพกอักเสบมากขึ้น
  • โครงสร้างร่างกายที่ผิดปกติ ทำให้กล้ามเนื้อสะโพกหรือเส้นประสาท Sciatic อยู่ในตำแหน่งที่ผิดปกติไปด้วย


สลักเพชรจมเกิดขึ้นกับใครได้บ้าง

การปวดกล้ามเนื้อตามร่างกายไม่ใช่อาการที่เกิดเฉพาะคนมีอายุเท่านั้น โดยเฉพาะอาการสลักเพชรจมที่สามารถเกิดได้กับคนหลายกลุ่มที่มีลักษณะการใช้ชีวิตหรือพฤติกรรมดังต่อไปนี้

  • ผู้ที่มีลักษณะงานที่ต้องนั่งอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ เช่น พนักงานออฟฟิศ คนขับรถ
  • ผู้ที่ไม่ค่อยขยับตัว ไม่ออกกำลังกาย ทำให้กล้ามเนื้อสะโพกขาดความยืดหยุ่น
  • ผู้ที่เล่นกีฬา หรือออกกำลังกายหนักโดยที่ไม่มีการยืดเหยียดกล้ามเนื้อที่เหมาะสม
  • ผู้ที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณสะโพกอย่างรุนแรง
  • ผู้ที่มีโครงสร้างร่างกายที่ผิดปกติ เช่น ขาไม่เท่ากัน สะโพกเอียง หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท


สลักเพชรจม รักษาหายไหม? 

ปวดสลักเพชร รักษา

สลักเพชรจมไม่ใช่ภาวะรุนแรง และส่วนใหญ่สามารถรักษาบรรเทาอาการได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ซึ่งการรักษาจะมุ่งเน้นไปที่การลดอาการกล้ามเนื้ออักเสบ ลดอาการกล้ามเนื้อกดทับเส้นประสาทด้วยวิธีดังต่อไปนี้

  • การใช้ยา มีทั้งรูปแบบยารับประทานและยาทา ช่วยลดการอักเสบและคลายกล้ามเนื้อสะโพก
  • การฉีดยาสเตียรอยด์ ผู้ที่มีอาการปวดเรื้อรังสามารถใช้การฉีดสเตียรอยด์เพื่อลดการอักเสบของกล้ามเนื้อสะโพกได้โดยตรง 
  • การทำกายภาพบำบัด เป็นวิธีแก้สลักเพชรจมที่ช่วยฟื้นฟูให้กล้ามเนื้อแข็งแรง ยืดหยุ่น ซึ่งจะช่วยลดอาการเจ็บปวดสลักเพชร อีกทั้งยังสามารถป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำได้อีกด้วย
  • การผ่าตัด เป็นการผ่าตัดเพื่อแก้ปัญหากล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท ซึ่งจะใช้รักษาอาการปวดสลักเพชรก็ต่อเมื่อผ่านการรักษาทุกวิธีข้างต้นแล้วยังไม่มีแนวโน้มว่าอาการจะทุเลาลง 


สลักเพชรจมจัดการได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมใหม่

สลักเพชรจม เป็นอาการที่ใคร ๆ ก็มีโอกาสเป็นได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีพฤติกรรมนั่งเฉย ๆ ไม่ค่อยขยับตัวที่ส่งผลให้กล้ามเนื้อสะโพกหดเกร็งเรื้อรังจนทับเส้นประสาท และนำมาสู่อาการปวดสะโพกชาร้าวลงขาได้ในที่สุด ดังนั้นการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตใหม่ หมั่นบริหารทำกายภาพบำบัด และเสริมความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้ออยู่เสมอจะช่วยให้คุณห่างไกลจากอาการสลักเพชรจมได้อย่างแน่นอน 

หากใครมีอาการปวดสะโพกร้าวลงขา สงสัยว่าจะมีภาวะสลักเพชรจม สามารถขอคำปรึกษาและรับการรักษาได้ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ช่องทางด้านล่างนี้

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม