“ไอเซนคอต” คว้าโอกาสแรกตั้งรัฐบาลอิสราเอล เปิดเกมท้าทาย “เนทันยาฮู”

การเมืองอิสราเอลกำลังเดินเข้าสู่หัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ เมื่อประธานาธิบดีไอแซค เฮอร์ซอก มอบหมายให้ พล.ท.กาดี ไอเซนคอต หัวหน้าพรรคยาชาร์ เป็นบุคคลแรกที่ได้รับสิทธิ์จัดตั้งรัฐบาลชุดใหม่ ทั้งนี้ พล.ท.ไอเซนคอตเป็นอดีตประธานคณะเสนาธิการทหารร่วมของอิสราเอล และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู การได้รับมอบหมายครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญบนเส้นทางสู่การเป็นผู้นำประเทศ แต่ยังไม่ได้หมายความว่าเขาจะสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ

การเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 27 ต.ค. 2569 ซึ่งเป็นการเลือกตั้งครั้งแรกนับตั้งแต่เหตุการณ์กลุ่มฮามาสโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2566 และบานปลายเป็นสงครามระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮามาสจนถึงปัจจุบัน ปรากฏว่า ไม่มีขั้วการเมืองใดได้รับเสียงข้างมากในรัฐสภาเนสเซต ซึ่งมีสมาชิกทั้งหมด 120 คน

แม้พรรคลิคุด ซึ่งเป็นพรรคอนุรักษนิยมของเนทันยาฮู ยังคงเป็นพรรคซึ่งได้รับที่นั่งมากที่สุด แต่กลุ่มพรรคร่วมรัฐบาลเดิมมีเสียงรวมเพียง 53 ที่นั่ง ยังขาดอีก 8 ที่นั่ง จึงจะสามารถครองเสียงข้างมากอย่างน้อย 61 ที่นั่งในสภา

ในการหารือกับประธานาธิบดี พรรคการเมืองของชาวอิสราเอลเชื้อสายอาหรับต่างเสนอชื่อพล.ท.ไอเซนคอตให้เป็นผู้จัดตั้งรัฐบาล เมื่อรวมกับเสียงสนับสนุนจากพรรคฝ่ายค้านอื่นอีก 48 ที่นั่ง ทำให้พล.ท.ไอเซนคอต ได้รับการเสนอชื่อรวม 67 เสียง มากกว่าเนทันยาฮูอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าพรรคการเมืองอาหรับซึ่งมีสองพรรคจะเข้าร่วมเป็นรัฐบาลผสมกับพล.ท.ไอเซนคอตโดยอัตโนมัติ แต่เป็นเพียงการแสดงจุดยืนสนับสนุนให้พล.ท.ไอเซนคอต ได้รับโอกาสจัดตั้งรัฐบาลก่อนเท่านั้น

พล.ท.ไอเซนคอตจะมีเวลา 28 วันในการรวบรวมเสียงสนับสนุนให้ได้อย่างน้อย 61 เสียง เพื่อจัดตั้งรัฐบาล หากยังไม่สามารถดำเนินการได้ ประธานาธิบดีมีอำนาจขยายเวลาให้อีก 14 วัน แต่หากยังไม่ประสบความสำเร็จ สิทธิในการจัดตั้งรัฐบาลอาจถูกมอบหมายให้บุคคลอื่นต่อไป และหากยังไม่มีใครรวบรวมเสียงสนับสนุนได้ ภายในกรอบเวลาประมาณ 100 วัน อิสราเอลจะต้องจัดการเลือกตั้งใหม่

ความท้าทายสำคัญอยู่ที่ความเห็นต่างภายในกลุ่มฝ่ายค้าน โดยเฉพาะประเด็นความร่วมมือกับพรรคการเมืองอาหรับ ซึ่งเป็นเรื่องละเอียดอ่อนในการเมืองอิสราเอล เนทันยาฮูใช้ประเด็นนี้โจมตีฝ่ายตรงข้าม โดยยืนยันว่า การจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคอาหรับเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ และเสนอตั้งรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติร่วมกับพล.ท.ไอเซนคอต แต่ได้รับการปฏิเสธ

ทั้งนี้ พล.ท.ไอเซนคอตยอมรับว่า การจัดตั้งรัฐบาลครั้งนี้จำเป็นต้องอาศัยแนวทางทางการเมืองที่สร้างสรรค์ และแตกต่างจากธรรมเนียมเดิม พร้อมกล่าวว่า อิสราเอลจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงเพื่อฟื้นฟูความมีเหตุมีผลให้กลับคืนสู่ประเทศ

ขณะเดียวกัน หน่วยข่าวกรองชินเบต กำลังตรวจสอบข้อสงสัยเกี่ยวกับการแทรกแซงการเลือกตั้งจากต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการการเลือกตั้งกลางและประธานาธิบดีต่างยืนยันว่า การเลือกตั้งเป็นไปอย่างชอบธรรม และแม้จะตรวจพบการกระทำผิดจริง ก็ไม่มีหลักฐานว่าจะส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อผลการเลือกตั้ง

พล.ท.ไอเซนคอตเป็นทหารอาชีพที่มีประสบการณ์ด้านความมั่นคงมายาวนาน และเคยดำรงตำแหน่งสูงสุดในกองทัพอิสราเอล พล.ท.ไอเซนคอตเป็นเป็นที่รู้จักจากแนวคิดทางการทหารที่เรียกว่า “หลักนิยมดาฮิยา” ตั้งชื่อตามย่านดาฮิยา ชานกรุงเบรุตของเลบานอน ที่ได้รับความเสียหายอย่างหนักระหว่างสงครามระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ เมื่อปี 2549

หลักนิยมดังกล่าวเป็นแนวคิดการใช้กำลังทางทหารอย่างรุนแรงต่อพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานที่กลุ่มติดอาวุธใช้เป็นฐานปฏิบัติการ โดยเฉพาะพื้นที่ซึ่งอยู่ภายใต้อิทธิพลของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ แต่เป็นแนวทางที่ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ เกี่ยวกับผลกระทบต่อประชาชนและพื้นที่พลเรือน

ประสบการณ์ยาวนานในกองทัพและจุดยืนด้านความมั่นคงทำให้ไอเซนคอตเป็นบุคคลที่ได้รับการยอมรับจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งบางส่วนที่ให้ความสำคัญกับประเด็นความมั่นคง ขณะเดียวกัน เขายังเป็นตัวแทนของทางเลือกทางการเมืองใหม่สำหรับประชาชนที่ต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลง หลังอิสราเอลอยู่ภายใต้การบริหารของเนทันยาฮูมาอย่างยาวนาน

พล.ท.ไอเซนคอตมองว่า ผลการเลือกตั้งครั้งนี้สะท้อนถึงการไม่ยอมรับเนทันยาฮู ซึ่งครองตำแหน่งนายกรัฐมนตรีมาอย่างยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์อิสราเอล พร้อมเตือนว่า อิสราเอลกำลังเผชิญกับการสูญเสียความเชื่อมั่นจากประเทศพันธมิตร และมิตรประเทศในระดับที่น่ากังวล

แม้การได้รับสิทธิ์จัดตั้งรัฐบาลเป็นคนแรก จะทำให้พล.ท.ไอเซนคอตมีโอกาสท้าทายอำนาจของเนทันยาฮู แต่โจทย์สำคัญยังอยู่ที่การรวบรวมเสียงสนับสนุนจากพรรคการเมืองต่างขั้วให้เพียงพอ ช่วงเวลา 6 สัปดาห์ต่อจากนี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออนาคตการเมืองอิสราเอล ว่าอดีตนายพลผู้นี้จะสามารถเปลี่ยนโอกาสทางการเมือง ให้กลายเป็นรัฐบาลชุดใหม่ได้หรือไม่ หรืออิสราเอลจะต้องเผชิญกับภาวะชะงักงันทางการเมืองต่อไป.

เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS