วันที่ 11 พ.ย. นายดอน นาครทรรพ ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายนโยบายการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงาน Monetary Policy Forum ครั้งที่ 3/2569 ว่า คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ติดตามสถานการณ์เงินเฟ้ออย่างใกล้ชิด โดยเงินเฟ้อเดือน ต.ค. อยู่ระดับสูง จากปัจจัยด้านอุปทานชั่วคราว

ขณะที่ได้ประเมินเงินเฟ้อทั่วไปอาจปรับลดลงต่ำ หรือติดลบในบางช่วงของปีหน้า แต่เป็นแค่ชั่วคราว มาจากฐานราคาพลังงานเทียบปีก่อนหน้าและราคาพลังงานแนวโน้มลดลง ในขณะที่เงินเฟ้อพื้นฐานยังคงทรงตัว

แนวโน้มปรับดอกเบี้ยสู่ระดับปกติ

สำหรับประเด็นตัวเลขศักยภาพการเติบโตเศรษฐกิจไทย (potential growth) ที่ 2.7% เป็นตัวเลขที่ใช้มาหลายปีแล้ว ขณะนี้ทีมงานอยู่ระหว่างทบทวนเนื่องจากโครงสร้างเศรษฐกิจและดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) เปลี่ยนไป 

ในระยะสั้นดอกเบี้ยนโยบายที่ระดับ 1% ยังมีความเหมาะสม แต่ในระยะข้างหน้า หากเศรษฐกิจฟื้นตัวเข้มแข็งเพียงพอ การปรับอัตราดอกเบี้ยเข้าสู่ระดับปกติ (Normalization) จะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่จำเป็นต้องรอให้เศรษฐกิจถึงระดับศักยภาพที่ 2.7% 

หากมองไปข้างหน้า 2 ปีแล้วเห็นสัญญาณการฟื้นตัวที่มั่นคง หรือเห็นการสะสมความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อและเสถียรภาพการเงิน กนง. ก็สามารถปรับขึ้นดอกเบี้ยเชิงรุกได้ล่วงหน้า

“กนง.มองว่าอัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ระดับ 1% ยังมีความจำเป็นเพื่อช่วยประคับประคองการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ ซึ่งในระยะสั้นจะเน้นติดตามเงินเฟ้อ แต่ในระยะยาวมีความเสี่ยงต้องติดตามจากดอกเบี้ยนโยบายอยู่ระดับต่ำเป็นเวลานาน ซึ่งอาจเป็นการสะสมความเสี่ยงต่อระบบเศรษฐกิจ”

ติดตามพัฒนา AI

นางปราณี สุทธศรี ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธปท. กล่าวว่า เศรษฐกิจไทยมีแนวโน้มขยายตัว 2.4% ในปีนี้ และ 2.1% ในปีหน้า โดยตัวเลขนี้ยังไม่ได้รวมผลของการปรับดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) โดยจะมาจากแรงส่งของเทคโนโลยี AI เป็นสำคัญ คิดเป็นสัดส่วนประมาณครึ่งหนึ่งของการเติบโต GDP ของไทย แต่ยังกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ AI เช่น อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง และ Data Center ทำให้ภาพรวมเศรษฐกิจมีลักษณะการเติบโตแบบ K-Shaped

นอกจากนี้การพัฒนาของ AI ของไทยและโลกยังอยู่ในเฟส 1 อยู่ระหว่างสร้าง และเฟส 2 เป็นการพัฒนาโมเดล ซึ่งในไทยเป็นผู้ใช้งานมากกว่าพัฒนา ส่วนเฟส 3 และเฟส 4 เป็นเรื่องของการทำมาใช้งานจริง และในปัจจุบันมองว่าอาจอยู่ในเฟส 3 ที่เริ่มประยุกต์ใช้

ตลาดแรงงานเปราะบาง

ธปท.ได้กังวลความเปราะบางในตลาดแรงงาน แม้อัตราการว่างงานรวมจะต่ำเพียง 1% แต่ ธปท. กังวลเนื่องจากพบสัญญาณเปราะบางเชิงโครงสร้างจากสัดส่วนผู้ว่างงานระยะยาว เกิน 1 ปี ปรับตัวสูงขึ้น, ผู้ขอรับสิทธิว่างงานใหม่ (มาตรา 38) ในระบบประกันสังคมปรับเพิ่มขึ้นติดต่อกัน 4–5 เดือน

และชั่วโมงการทำงานลดลง เกิดภาวะเสมือนว่างงาน ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีการแข่งขันสูง เช่น ยานยนต์ สิ่งทอ ก่อสร้าง และอสังหาริมทรัพย์ รวมทั้งการขอใช้สิทธิจ่ายค่าจ้างบางส่วนตาม มาตรา 75 ปรับสูงขึ้น

เงินเฟ้อลดต่ำปี 70

นายสุรัช แทนบุญ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายนโยบายการเงิน ธปท. กล่าวว่า เงินเฟ้อทั่วไปปรับสูงขึ้นชั่วคราวจากราคาพลังงาน ก่อนจะกลับสู่ระดับต่ำในไตรมาส 2-4 ของปีหน้า โดยคาดการณ์เงินเฟ้อทั่วไปอยู่ที่ 2.1% ในปี 2569 และ 1.3% ในปี 2570 ขณะที่เงินเฟ้อพื้นฐานทรงตัวที่ 1.2%-1.3% ด้านการคาดการณ์เงินเฟ้อระยะปานกลาง 5 ปี อยู่ที่ประมาณ 1.5% ซึ่งยังอยู่ในกรอบเป้าหมาย 1-3%

“ยืนยันว่าการส่งผ่านราคาพลังงานไปยังเงินเฟ้อพื้นฐานเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่ขยายวงกว้าง เนื่องจากกำลังซื้อและอุปสงค์ที่ยังอ่อนแอจำกัดการปรับขึ้นราคาสินค้า”

ความเสี่ยงดอกเบี้ยต่ำนาน

ความเสี่ยงการคงอัตราดอกเบี้ยต่ำนาน (Low for Long) แม้อัตราดอกเบี้ยปัจจุบันจะผ่อนคลายเพื่อช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจ แต่หากคงดอกเบี้ยต่ำนานเกินไปจะสร้าง 3 ความเสี่ยงหลัก ได้แก่

1.ความเสี่ยงเสถียรภาพการเงิน กระตุ้นการก่อหนี้เกินตัว ประเมินความเสี่ยงต่ำไปจนเกิดฟองสบู่ในสินทรัพย์เสี่ยงหรือหุ้นกู้คุณภาพต่ำ

2.ความเสี่ยงภาคต่างประเทศ หากเกิดเหตุ shock จากภายนอก ดุลบัญชีเดินสะพัดติดลบ ส่วนต่างดอกเบี้ยจะเร่งให้เงินทุนผันผวน

3.ความเสี่ยงการจัดสรรทรัพยากรผิดพลาด เกิดบริษัทที่ไม่ปรับตัว หรือ Zombie Firms เลี้ยงตัวเองด้วยดอกเบี้ยต่ำโดยไม่เพิ่มผลิตภาพการผลิต

อย่างไรก็ตามความเสี่ยงจากการคงดอกเบี้ยต่ำนาน ธปท. ไม่ได้กำหนดเงื่อนไขด้านเวลา (Calendar-based) ว่าต้องกี่ปี แต่จะติดตามจากอาการสุ่มเสี่ยง เช่น การประเมินความเสี่ยงต่ำเกินไป การก่อหนี้เกินตัว, การออกหุ้นกู้เสี่ยงสูง, ฟองสบู่ในสินทรัพย์ หรือการแข่งขันปล่อยสินเชื่อที่สุ่มเสี่ยง

“นโยบายการเงินทำหน้าที่ผ่อนคลายเต็มที่แล้ว แต่การแก้ปัญหา K-Shaped จำเป็นต้องใช้การผสมผสานนโยบาย ทั้งมาตรการทางการคลังเฉพาะจุด ร่วมกับ มาตรการทางการเงินเฉพาะจุด เช่น การปรับโครงสร้างหนี้ กลไกค้ำประกันสินเชื่อ Credit Portal และการนำข้อมูลทางเลือก เช่น ค่าไฟ ค่าน้ำ e-Wallet มาประเมินความสามารถชำระหนี้ของ SME และลูกหนี้รายย่อย”