สำนักข่าวต่างประเทศรายงานจากกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 11 พ.ย. ว่าญี่ปุ่นและเวียดนามเห็นพ้องที่จะกระชับความร่วมมือในหลายด้าน ทั้งการค้า เทคโนโลยี กลาโหม และความมั่นคงทางพลังงาน ในระหว่างการพบหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ผู้นำญี่ปุ่น กับพล.ต.อ.โต เลิม ประธานาธิบดีและเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม ที่กรุงโตเกียว


การหารือดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อยกระดับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ ท่ามกลางสถานการณ์ความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์และการค้าระหว่างประเทศที่เพิ่มขึ้น


ทาคาอิจิกล่าวภายหลังการหารือว่า การเยือนญี่ปุ่นของผู้นำเวียดนามในครั้งนี้จะเป็นโอกาสสำคัญ ในการผลักดันความร่วมมือระหว่างสองประเทศให้ก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญและเข้มแข็งยิ่งขึ้น ภายใต้กรอบความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน เพื่อสันติภาพและความรุ่งเรืองในเอเชียและทั่วโลก


ทั้งสองประเทศประกาศข้อตกลงความร่วมมือ 10 ฉบับ พร้อมให้คำมั่นว่าจะผลักดันมูลค่าการค้าทวิภาคีให้เพิ่มขึ้นสูงถึง 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ( ราว 3.36 ล้านล้านบาท ) ภายในปี 2573 การเยือนครั้งนี้นับเป็นครั้งแรกในรอบ 11 ปี ที่ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามเดินทางเยือนญี่ปุ่น


นอกจากนี้ ผู้นำทั้งสองยังหารือเกี่ยวกับโครงการผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติและก๊าซธรรมชาติเหลว ( แอลเอ็นจี ) ซึ่งมีบริษัทญี่ปุ่นเข้ามามีส่วนร่วม ตลอดจนความร่วมมือด้านพลังงานนิวเคลียร์ โดยทาคาอิจิระบุว่า ความมั่นคงทางพลังงานเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญของการหารือ


ก่อนหน้านั้น พล.ต.อ.โต เลิม กล่าวว่า เวียดนามต้องการยกระดับขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีและพลังงานสีเขียว พร้อมเดินหน้าโครงการพัฒนาแร่ธาตุสำคัญ ทั้งการเพิ่มศักยภาพการแปรรูปภายในประเทศและการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรของประเทศ


การเยือนครั้งนี้เป็นการต่อยอดความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศที่พัฒนาอย่างรวดเร็ว หลังทาคาอิจิเยือนกรุงฮานอย เมื่อเดือนพ.ค. ที่ผ่านมา โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องให้ความมั่นคงทางเศรษฐกิจเป็นประเด็นความร่วมมือสำคัญลำดับใหม่ พร้อมกำหนดให้ปัญญาประดิษฐ์ ( เอไอ ) เซมิคอนดักเตอร์ และเทคโนโลยีอวกาศ เป็นสาขาที่จะเพิ่มความร่วมมืออย่างใกล้ชิด


ความมั่นคงทางพลังงานและความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทานเป็นอีกประเด็นที่ได้รับความสำคัญ เนื่องจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และความปั่นป่วนของการจัดหาพลังงานทั่วโลก สะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางของเวียดนามต่อปัจจัยภายนอก
ญี่ปุ่นให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนการจัดส่งน้ำมันดิบให้แก่โรงกลั่นน้ำมันหงิเซินของเวียดนาม ขณะเดียวกันต้องการขยายความร่วมมือด้านแร่หายากและแร่ธาตุสำคัญอื่น ๆ ซึ่งเวียดนามมีปริมาณสำรองอยู่มาก แต่ยังมีขีดความสามารถด้านการแปรรูปอย่างจำกัด


ในระหว่างการเยือน บริษัทโซจิตสึ คอร์ปอเรชัน ซึ่งเป็นบริษัทการค้ารายใหญ่ของญี่ปุ่น ลงนามบันทึกความเข้าใจเพื่อเข้าซื้อหุ้น 5% ในบริษัทมาซาน ไฮเทค แมททีเรียลส์ ผู้ผลิตทังสเตนและฟลูออร์สปาร์ของเวียดนาม ขณะที่สายการบินออล นิปปอน แอร์เวย์ส ( เอเอ็นเอ ) ของญี่ปุ่น และสายการบินเวียดนาม แอร์ไลน์ส ประกาศข้อตกลงจัดตั้งบริษัทร่วมทุน เพื่อขยายความร่วมมือทางธุรกิจ


นอกเหนือจากเศรษฐกิจและพลังงาน การแลกเปลี่ยนระหว่างประชาชนและการบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสัมพันธ์ โดยชาวเวียดนามเป็นกลุ่มชาวต่างชาติขนาดใหญ่อันดับ 2 ในญี่ปุ่น รองจากชาวจีน ข้อมูล ณ สิ้นปี 2568 ระบุว่า มีชาวเวียดนามพำนักอยู่ในญี่ปุ่นมากกว่า 680,000 คน คิดเป็น 16.5% ของชาวต่างชาติทั้งหมด 4.12 ล้านคน


นอกจากนี้ เวียดนามยังเป็นแหล่งแรงงานวัยหนุ่มสาวที่มีความสำคัญต่อญี่ปุ่น ซึ่งกำลังเผชิญปัญหาประชากรวัยทำงานลดลง โดยชาวเวียดนามเป็นแรงงานกลุ่มใหญ่ที่สุดภายใต้โครงการแรงงานทักษะเฉพาะทาง ของญี่ปุ่น ซึ่งมุ่งดึงดูดแรงงานต่างชาติเข้าสู่อุตสาหกรรมที่ขาดแคลนบุคลากรอย่างรุนแรง ทั้งภาคเกษตรกรรม การพยาบาล และภาคการผลิต


สำหรับเวียดนาม ญี่ปุ่นถือเป็นหนึ่งในหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุด โดยเป็นประเทศผู้ให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ ( โอซีเอ ) รายใหญ่ที่สุด และเป็นนักลงทุนต่างชาติรายใหญ่อันดับ 3 ของเวียดนาม ขณะที่สื่อของรัฐบาลเวียดนามรายงานว่า มูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศในช่วง 8 เดือนที่ผ่านมาของปีนี้ อยู่ที่ 33,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ( ราว 1.13 ล้านล้านบาท )


รัฐบาลเวียดนามกำลังมุ่งดึงดูดเงินลงทุนและความเชี่ยวชาญจากญี่ปุ่นเพิ่มเติม เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมการผลิตไปสู่ห่วงโซ่มูลค่าที่สูงขึ้น โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงอย่างเซมิคอนดักเตอร์และเอไอ ซึ่งจะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว.

เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : REUTERS