เมื่อวันที่ 12 พ.ย. 2569 จากกรณีที่เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และข้อสงสัยในสังคมเกี่ยวกับการเปิดรับบริจาคเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยของพรรคการเมืองผ่านช่องทางออนไลน์และเพจต่างๆ ล่าสุด แหล่งข่าวจาก กกต. เปิดเผยถึงหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยพรรคการเมือง และระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในประเด็นดังกล่าวว่า โดยหลักการแล้ว พรรคการเมืองสามารถเปิดรับบริจาคเงินเพื่อนำไปช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อนจากภัยพิบัติได้ แต่ต้องดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเส้นทางการเงินที่ต้องโอนเข้าสู่บัญชีธนาคารของพรรคการเมืองโดยตรงเท่านั้น ห้ามโอนเข้าบัญชีของบุคคลอื่น กรรมการบริหารพรรค หรือบัญชีของเพจที่ไม่ใช่บัญชีอย่างเป็นทางการของพรรค
แหล่งข่าว ระบุว่า กฎหมายกำหนดให้พรรคการเมืองต้องเปิดบัญชีธนาคารแยกต่างหากจากบัญชีดำเนินงานปกติ โดยต้องระบุชื่อพรรคและวงเล็บต่อท้ายอย่างชัดเจนว่าเป็น “บัญชีรับบริจาค” พร้อมแจ้งเลขที่บัญชีให้ กกต. ทราบภายใน 7 วัน นับแต่วันที่เปิดบัญชี และทุกครั้งที่รับบริจาค พรรคต้องจัดทำบันทึกที่ระบุชื่อ ที่อยู่ จำนวนเงิน และวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน โดยมีลายมือชื่อของผู้บริจาคและเหรัญญิกพรรคกำกับไว้เป็นหลักฐาน
สำหรับคุณสมบัติผู้บริจาคและเพดานวงเงิน ตามหลักเกณฑ์ของ กกต. กำหนดว่า บุคคลธรรมดาต้องมีสัญชาติไทยและแสดงเลขประจำตัวประชาชน ส่วนนิติบุคคลต้องจดทะเบียนในไทยและมีผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 โดยบริจาคได้ไม่เกินรายละ 10 ล้านบาทต่อพรรคต่อปี และหากนิติบุคคลใดบริจาคเกิน 5 ล้านบาท ต้องแจ้งให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นทราบในการประชุมครั้งถัดไป ขณะเดียวกัน พรรคการเมืองต้องประกาศเปิดเผยรายชื่อผู้ที่บริจาคเกิน 5,000 บาท ต่อสาธารณะ และส่งรายงานพร้อมหลักฐานทั้งหมดให้ กกต. ตรวจสอบ
ส่วนกรณีที่มีการเปิดเพจเชิญชวนให้ประชาชนบริจาคเงิน แต่บัญชีปลายทางไม่ใช่บัญชีรับบริจาคของพรรค แหล่งข่าว ชี้แจงว่า ต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพฤติการณ์เป็นหลัก หากพิสูจน์ได้ว่าเงินบริจาคไม่ได้เข้าบัญชีของพรรคจริง จะถือว่าไม่ปฏิบัติตามระเบียบและอาจเข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรา 72 แห่งกฎหมายพรรคการเมือง ซึ่งมีบทลงโทษร้ายแรงถึงขั้นยุบพรรค
นอกจากนี้ แหล่งข่าว ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมถึงกรณีที่สำนักนายกรัฐมนตรีทำหนังสือสอบถาม กกต. เกี่ยวกับขอบเขตการช่วยเหลือประชาชนของพรรคการเมืองว่า พรรคสามารถนำเงินบริจาคไปจัดตั้งโรงครัวหรือช่วยเหลือผู้ประสบภัยได้ ภายใต้เพดานวงเงินที่กำหนดไว้ คือ หาก สส. ช่วยเหลือในเขตเลือกตั้งของตนเองจะใช้งบประมาณได้ไม่เกิน 300,000 บาทต่อโอกาส ส่วนในนามพรรคการเมืองช่วยเหลือได้ไม่เกิน 3,000,000 บาท หากใช้จ่ายเกินกว่าวงเงินที่กำหนด ส่วนที่เกินจะต้องนำไปคำนวณรวมเป็นค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งครั้งถัดไป ทั้งนี้ พรรคการเมืองห้ามทำการ “เรี่ยไร” เงินจากหน่วยงานราชการ แต่การประชาสัมพันธ์เชิญชวนประชาชนทั่วไปร่วมบริจาคผ่านช่องทางที่ถูกต้องและโอนเข้าบัญชีพรรคโดยตรง สามารถทำได้ตามกฎหมาย โดยต้องดำเนินการอย่างโปร่งใสและนำเงินไปช่วยเหลือประชาชนตามวัตถุประสงค์อย่างแท้จริง
