เมื่อวันที่ 12 พ.ย. ที่รัฐสภา นายรังสิมันต์ โรม สส.บัญชีรายชื่อพรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน (กมธ.กฎหมายฯ) ได้เชิญประธานสภาฯ เลขาธิการสภาฯ และประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ มาให้ข้อมูลเรื่องสถานะทางกฎหมายตามแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญของสภาผู้แทนราษฎร โดยประธานสภาได้มอบหมายให้น.ส.มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาคนที่ 1 เป็นผู้ชี้แจงแทน
น.ส.มัลลิกา กล่าวว่า ขอชี้แจงในภาพรวมเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงานของกมธ.โดยอยากให้ความมั่นใจว่าประธานสภาและรองประธานสภาทั้ง 2 คนตั้งใจสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกมธ.อย่างเต็มที่ ไม่มีเจตนาที่จะลดทอนอำนาจหรือขัดขวางการดำเนินงาน แต่การดำเนินงานของกมธ.ต้องเป็นไปตามหลักนิติรัฐ คือต้องชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ข้อบังคับระเบียบที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่มอบหมายให้ฝ่ายกฎหมายของสำนักงานเลขาธิการสภาฯ ศึกษาแนวทางดำเนินการให้ถูกต้องตรงกัน ซึ่งตนก็ตั้งใจมารับฟังการพิจารณาและความเห็นของทุกคน หากภายหลังการพิจารณาวันนี้แล้วมีข้อเสนอแนะประการใดที่จะปรับเปลี่ยนแนวปฏิบัติให้เหมาะสมหรือสะดวกมากขึ้นและชอบด้วยกฎหมายก็พร้อมที่จะรับฟังเพื่อนำไปปรับปรุงต่อไป
จากนั้นในที่ประชุมได้มีกรรมาธิการฝั่งพรรคภูมิใจไทย ได้สอบถามถึงประเด็นญัตติด่วนของนายณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ สส.สุพรรณบุรี พรรคภูมิใจไทย ว่าจะดำเนินการอย่างไร โดยขอให้ประธานที่ประชุมวินิจฉัยว่าจะพิจารณาญัตติด่วนนี้ หรือดำเนินการตามวาระที่กำลังเป็นอยู่ ทำให้นายรังสิมันต์ วินิจฉัยว่าขอให้นำเรื่องนี้ไปอยู่ในวาระอื่น ๆ ซึ่งต้องพิจารณาหลังจากนี้เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลา เพราะรองประธานสภาแจ้งมาแล้วว่ามีเวลาถึงแค่ 15.00 น.
นายศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย จึงกล่าวว่า ประธานวินิจฉัยไม่ถูกต้อง เพราะนี่คือการเสนอญัตติด่วน กมธ.ต้องลงมติ ส่วนที่ประธานจะวินิจฉัยว่าไม่สามารถที่จะยื่นญัตติได้ ก็ต้องบันทึกให้ชัดเจนแต่เรื่องนี้คาอยู่ก่อนที่จะเข้าสู่วาระ 3 จึงต้องทำเรื่องนี้ให้จบก่อน แต่ที่บอกว่าเป็นเรื่องที่ทำให้แล้วเสร็จ ประเด็นคือสิ่งที่เสร็จไปแล้วพวกเรา กมธ.ซีกรัฐบาลเห็นว่า เป็นการดำเนินการที่ไม่ชอบตามข้อบังคับ จึงอยากให้ทำให้ถูกต้อง ไม่ใช่บอกแค่ว่าจะหารือภายหลัง
ด้านน.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานกมธ.ติดตามงบประมาณฯ จะขอหารือ แต่นายศุภชัยขัดจังหวะ ทำให้ประธานในที่ประชุมปิดไมค์ แต่นายศุภชัยยังย้ำว่า ที่ประธานวินิจฉัยเรื่องนี้ก่อน ส่วนประธานกมธ.คณะอื่นที่เข้าร่วมประชุมในวันนี้ไม่ได้เป็นกมธ.นี้
“ท่านทั้งหลายที่เป็นกรรมาธิการที่ไม่ใช่สมาชิกกรรมาธิการนี้ ท่านเป็น observer, you can not ให้ comment ตรงนี้” นายศุภชัยกล่าว
นายรังสิมันต์ จึงพยายามควบคุมการประชุม ถ้าจะพูดแทรกกันตลอดก็ประชุมกันไม่ได้ และเป็นอำนาจประธานที่จะอนุญาตให้ใครพูดก็ได้ ตนจะอนุญาตให้น.ส.รักชนกพูด
น.ส.รักชนก จึงกล่าวว่า ตอนนี้เข้าสู่วาระที่ 3 แล้ว น.ส.มัลลิกามีเวลาชี้แจงถึงแค่ 15.00 น. จึงอยากให้ประธานควบคุมการประชุมและไม่อยากให้สมาชิกคนอื่น ถ่วงเวลาจนเราไม่สามารถที่จะพูดคุยกับประธานที่เราใช้อำนาจเรียกมาได้เลย
จากนั้นพ.ต.อ.ทวี ได้อภิปรายต่อ นายนายศุภชัย จึงลุกขึ้นประท้วง พร้อมกล่าวว่าสิ่งที่พ.ต.อ.ทวี อภิปรายอยู่นั้นอยู่ในวาระ 3 หรือไม่ นายรังสิมันต์จึง กล่าวสวนว่า “ท่านจะประท้วงข้อไหนต้องบอก” นายศุภชัยจึงกล่าวว่า ” ท่านนี้ชอบตัวเลขจริง ๆ มาแข่งกันไหมว่าข้อบังคับไหนคืออะไร ทำเป็นเด็ก ๆ ไปได้ ซึ่งในระหว่างที่นายศุภชัยกำลังพูดอยู่ นายรังสิมันต์ได้ปิดไมค์ และได้ยินเสียงตะโกนมาจากน.ส.รักชนก ว่า “โอ้ยอีแก่ “
ขณะที่นายชูศักดิ์ ศิรินิล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะกรรมาธิการ กล่าวว่า แม้ตนไม่ได้เข้าประชุมวันที่ มีมติ 8 ต่อ 0 แต่ได้ศึกษาแนวทาง และมองว่าแนวทางที่ฝ่ายกฎหมายจัดทำขึ้นนี้ไม่ได้มีสถานะเป็นคำสั่งหรือระเบียบใหม่ที่มีสภาพบังคับ แต่เป็นการตีความและขยายความรัฐธรรมนูญมาตรา 129 ร่วมกับข้อบังคับการประชุมข้อ 90 ให้เกิดความชัดเจนยิ่งขึ้น ที่สำคัญ ที่มาของการออกแนวทางดังกล่าว มีที่มาจากกรณีที่กมธ.ออกคำสั่งเรียกนายกรัฐมนตรี จนนำไปสู่การยื่นหนังสือร้องเรียนต่อประธานสภาฯ ถึงความชอบด้วยกฎหมาย ประธานสภาฯ จึงเรียกประชุมกมธ.ทั้ง 35 คณะร่วมกับฝ่ายกฎหมายเพื่อหาข้อยุติและจัดทำแนวทางดังกล่าวขึ้น ซึ่งตนมองว่ามีเหตุผลและไม่ได้ขัดรัฐธรรมนูญ ดังนั้นกมธ.ทุกคณะต้องยึดกรอบอำนาจหน้าที่ตามข้อบังคับอย่างเคร่งครัดเพื่อไม่ให้เกิดความซ้ำซ้อน เพราะที่ออกหนังสือเชิญบุคคลมาให้ข้อมูล และการมีมติหลายเรื่องไม่ได้ผ่านการลงมติในที่ประชุมอย่างถูกต้อง ซึ่งเปิดช่องให้ถูกโต้แย้งว่าใช้อำนาจโดยมิชอบ จึงเสนอให้ทุกเรื่องที่จะดำเนินการต้องนำเข้าสู่วาระเพื่อขอมติจากที่ประชุมกมธ.ก่อนเสมอ
น.ส.มัลลิกา ชี้แจงว่า การดำเนินการหลักการกฎหมายต่าง ๆ ไม่ได้มีอะไรแก้จากเดิม จึงต้องย้ำว่า ที่ออกหนังสือกันมานั้นเหมือนเดิมจากตั้งแต่ข้อบังคับของการประชุมปี 2562 ตามรัฐธรรมนูญ ปี 2560 ไม่มีการแก้ไขเลย เพียงแต่ที่ผ่านมาไม่มีคนที่ออกมาโต้แย้งเกี่ยวกับการดำเนินการของคณะกรรมาธิการ ทั้งนี้ เมื่อมีบางคนละเลย ทำไม่ถูกระเบียบที่เรามีอยู่ แต่เราก็ทำกันมาเรื่อย เพราะฉะนั้น วันนี้พูดง่าย ๆ ก็เหมือนเอาระเบียบขึ้นมาปัดฝุ่น
“แนวทางที่ออกไปไม่ได้มีผิดเพี้ยนไปจากข้อบังคับเดิมเลย หลายๆ ท่าน บางทีถ้าลดอคติลงสักนิดหนึ่ง แล้วก็พิจารณาถ่องแท้ จะรู้เลยว่าถ้าเราทำตามระเบียบ ถ้าเราทำตามกติกา จะไม่มีปัญหาเลย” น.ส.มัลลิกา กล่าว
น.ส.มัลลิกา กล่าวต่อว่า กรณีที่บอกว่า พิจารณาเรื่องซ้ำซ้อนกันแล้วสั่งยุติ อันนี้ไม่ใช่ เท่าที่ปฏิบัติมา 2 สัปดาห์ การที่บอกว่าให้หยุด ก็คือชั่วคราว และวันนี้เราพยายามเร่งการทำงานของฝ่ายกฎหมาย โดยวันศุกร์ตอนเย็นให้พิจารณาเรื่องซ้ำซ้อนหรือเรื่องเกี่ยวข้องพิเศษ แล้ววันจันทร์พยายามให้เสร็จก่อนเที่ยง เพื่อที่จะให้ ผบ. ที่มีคณะซ้ำซ้อนมาประชุมร่วมกันทาง Zoom ก็ได้ แล้วให้แต่ละคณะพิจารณาเองว่าเรื่องไหนซ้ำกัน ซึ่งที่ผ่านมา 2 ครั้งไม่มีปัญหา และเมื่อสอบถามแล้วทุกคนทราบ หากมีเรื่องไหนที่พิจารณาเสร็จสิ้นแล้ว อีกคณะก็นำไปใช้ได้ ไม่ต้องมาพิจารณาใหม่ เพื่อจะเสียเวลา เสียเบี้ยประชุม ย้ำว่า อำนาจของประธานมีอยู่เหมือนเดิม ไม่มีการลิดรอนอำนาจอย่างที่มาออกข่าวกัน ฉะนั้นขอให้เข้าใจตามนี้ด้วย
ด้านนายศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงต่อว่า วันที่ประชุม 35 คณะร่วมกับประธานสภาและรองประธานสภา ทุกอย่างยังไม่ได้ข้อยุติเพราะต่างฝ่ายต่างมีเหตุและผล ประธานสภาในฐานะที่เป็นประธานในที่ประชุมจึงขอสรุปมติว่า ขอให้ฝ่ายกฎหมายไปดำเนินการสรุปแนวทางโดยทำให้ถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ ข้อบังคับ และ โดยท่านประธาน หรือท่านรองประธานได้ไม่มีการสั่งการให้ทำแนวทางไปในทางที่รู้สึกว่าทำให้ทำงานไม่ได้
ประเด็นที่ 2 สิ่งที่ฝ่ายเลขาฯ ทำขึ้นมา ถือเป็นแนวทางการดำเนินงาน ไม่มีสถานะสูงสุดทางกฎหมายอยู่แล้ว ก็เป็นเพียงแนวทางในการตีความทางกฎหมายของฝ่ายเลขานุการ ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวมุ่งหมายให้ใช้บังคับกับเจ้าหน้าที่ของสำนักงาน ในฐานะฝ่ายเลขานุการของคณะกมธ.เพื่อให้การทำงานของฝ่ายเลขานุการมีมาตรฐานอย่างเดียวกัน เพราะทุกอย่างถ้าฝ่ายเลขาฯ แม่น และมีแนวทางชัด การดำเนินงานของคณะกมธ.ก็ต้องชัดเจนเป็นไปตามรัฐธรรมนูญและข้อบังคับ
“แล้วถามว่าถ้าคณะ กมธ. เช่นคณะนี้บอกไม่รับแล้วไม่ทำ เราก็มีหน้าที่เพียงการใช้การในเรื่องนี้เป็นแนวทาง แล้วก็ต้องดำเนินการต่อไป ถ้าท่านไม่รับท่านก็ต้องรับผลของท่านเอง ถ้าท่านทำและฝ่ายเลขาฯ เตือนท่านแล้วว่าเรามีแนวทางในการทำงาน และท่านไม่ทำท่านก็ต้องรับผลของการทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะแนวทางบอกไว้แล้วว่าให้ฝ่ายกฎหมายเป็นผู้ทำ” นายศิโรจน์ กล่าว
นายศุภชัย กล่าวต่อว่า เรื่องนี้เริ่มต้นมาจากตนเอง ที่ร้องไปยังประธานสภาฯ ว่ามี ปัญหาเกิดขึ้นในการประชุมกมธ.การกฎหมายฯ ว่ามีการดำเนินการที่ไม่เป็นไปตามข้อบังคับและรัฐธรรมนูญในหลายครั้งหลายคราว ทั้งการบรรจุระเบียบวาระที่ไม่เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ การเชิญบุคคลเข้ามา ซึ่งไม่ได้ทำผ่านมติของที่ประชุม สิ่งที่เลขาสภาฯ ชี้แจง มีความชัดเจนว่าขั้นตอนทั้งหลายที่ดำเนินการล้วนแล้วแต่เป็นไปตามข้อบังคับและรัฐธรรมนูญ ตนเองเห็นด้วยว่าหนังสือเวียนไม่ใช่กฎหมาย ทั้งนี้ตนเข้าใจเรื่องลำดับศักดิ์กฎหมาย แต่สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น ตนพยายามสอบถามกมธ.อื่นก็ไม่มีปัญหาเหมือนกับเรา ไม่ใช่เพราะกมธ.มีปัญหาเพราะ “ศุภชัย” อยู่ตรงนี้ ระหว่างนั้น น.ส.รักชนก กล่าวสวนขึ้นมาว่า “ใช่” นายรังสิมันต์ จึงปรามนายศุภชัย
นายศุภชัย กล่าวต่อว่า สิ่งที่ต้องการไม่ใช่อะไรที่สลับซับซ้อน แค่ขอให้ทุกอย่างเป็นไปตามข้อบังคับ การประชุมกมธ.ทั้ง 35 คณะ อยู่ภายใต้กฎหมาย เราคาดหวังอย่างเดียวกันคือ ให้การทำงานสามารถเดินหน้าไปได้ด้วยดีภายใต้ข้อบังคับ และกติกาที่กำหนดไว้แล้ว
ทั้งนี้ ที่ประชุมมีการอภิปรายอย่างกว้างขวาง เกี่ยวกับเรื่องการอำนาจกมธ. อำนาจเรียก การตีความกฎหมาย ทาง น.ส.มัลลิกา ชี้แจงว่า แนวทางที่เถียงกันอยู่ในข้อบังคับการประชุมสภาฯ ” แค่เอามาแปลไทยเป็นไทย แค่นั้น” ก่อนที่จะบอกว่า นพ.วาโย อยากถามอะไร ก็ถามมา นพ.วาโย จึงกล่าวว่า “ไม่ได้ถามครับ ฟังอย่างเดียว“ ก่อนนายรังสิมันต์ จะบอกว่าต้องขออนุญาตประธาน กมธ.ก่อน น.ส.มัลลิกา จึงบอกว่า “ขออภัย ลืมตัวนึกว่าเป็นประธาน” จากนั้น น.ส.มัลลิกายังระบุอีกว่า แนวทางที่ออกมาทุกคนรู้อยู่แก่ใจ คนที่เป็นประธานกมธ.เปิดอ่านทุกคน รู้อยู่แก่ใจว่าคนเป็นประธานต้องทำอะไรบ้าง บางครั้งที่เอาข้าราชการมาเป็นเลขาฯ เพื่อช่วยย้ำเตือน หากประธานรับผิดเองแต่เพียงผู้เดียว ถามว่าความผิดรับแทนกันได้หรือไม่ ก็ต้องพ่วงด้วยกันทั้งคณะ รับผิดชอบร่วมกันแบ่งแยกไม่ได้ ส่วนที่บอกว่าจะลุแก่อำนาจ อาจจะกลายเป็นคำว่า “บ้าอำนาจ”
“วันนี้ขอให้ถอยคนละก้าวคิดกันใหม่ สภาฯ ไม่เคยเกิดสภาพแบบนี้นะ ทุกครั้งที่ผ่านมาระเบียบใช้ตั้งแต่ปี 62 ก็ใช้กันมาได้ตลอด แต่ถ้าทุกคนเอาแต่ความคิดตัวเอง เอาแต่ตัวเองเป็นที่ตั้ง เราจะเดินกันได้ยังไง ฝากไว้ ส่วนกฎหมายจะปฏิบัติอย่างไรเอาให้ถูกกติกา จากนี้จะได้ปฏิบัติตามกฏหมายทุกอย่าง” น.ส.มัลลิกากล่าว จากนั้น น.ส.มัลลิกา จะเดินออกนอกห้องประชุมเนื่องจากมีภารกิจต่อ
จากนั้นนายกรวีร์ ปริศนานันทกุล สส.อ่างทอง พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานวิปรัฐบาล จะระบุว่า เรื่องนี้ไม่ต้องถึงกรรมาธิการ 35 คณะ ตนเองจะมีการหารือกับนายพริษฐ์ นอกรอบในเรื่องนี้
