เมื่อวันที่ 16 พ.ย. ที่รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน แถลงข่าวภายหลังประชุม ครม.เงา ว่าตนและพรรคประชาชนได้ติดตามปัญหาสารพิษในแม่น้ำหลายสายมาตลอด ก่อนหน้านี้มีรายงานข่าวว่ามีสารหนูในแม่น้ำสายสูงเกิน 28 เท่า แต่จากการติดตามเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาพบว่าแม่น้ำบางสายสูงเกิน 30 เท่าไปแล้ว รัฐบาลยังขาดความจริงใจแก้ปัญหา นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย ขายผ้าเอาหน้ารอด พอเกิดปัญหาขยายเป็นวงกว้างเพิ่งจะเทคแอ็คชั่นลงไปตรวจจริงจัง แต่ก็ตรวจแค่การผลิตน้ำประปาที่อยู่ในการดูแลของการประปาส่วนภูมิภาค ซึ่งคิดเป็นแค่ 15% ของการใช้น้ำในการอุปโภคบริโภคทั้งหมด แต่ยังมีประปาหมู่บ้าน แหล่งน้ำดิบอื่นๆ อีกหลายแห่งที่นายเจเศรษฐ์ตรวจไม่ทั่วถึง
เห็นข่าวรัฐบาลไทยเตรียมลงนามใน MOU กับประเทศจีนเพื่อจัดตั้งห้องแล็บในการวิเคราะห์สารพิษร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง แต่ก็ไม่ได้เกิดการลงนามขึ้นจริง ถึงจะมีความจำเป็นในการตั้งห้องแลปตรวจสารพิษ แต่ปัญหาขณะนี้เลยไปจากการตรวจสารพิษเพื่อป้องกันแล้ว เพราะมันขยายวงลุกลามบานปลายไปแล้ว ก่อนหน้านี้ ครม. เงาก็เคยแถลงไปแล้วว่า เจอสารพิษตกค้างในเมล็ดข้าวด้วยซ้ำ ซึ่งไม่สามารถตามได้แล้วว่าข้าวที่ผลิตในพื้นที่ที่มีสารพิษตกค้างถูกกระจายไปขายให้กับผู้บริโภคส่วนใดบ้าง
นายณัฐพงษ์ กล่าวต่อว่า ก่อนหน้านี้ตนและ สส.พรรคประชาชน เคยยื่นหนังสือข้อมูลที่ตั้งเหมืองในประเทศเมียนมา 2,676 จุดเพื่อเรียกร้องให้ตัวแทนประเทศจีนไปดูว่าจะมีมาตรการดำเนินการร่วมกันอย่างไรเพื่อแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในส่วนนี้ และคาดหวังกับรัฐบาลว่าจะดำเนินการต่อ แต่ที่นายกรัฐมนตรีจีนมาเยือนประเทศไทยครั้งนี้ กลับไม่พบการพูดคุยเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาสารพิษแต่อย่างใด ดังนั้นตนขอส่งข้อเรียกร้อง 2 เรื่องคือ 1.มาตรการที่รัฐบาลทำได้เองในประเทศทันที คือกระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงพาณิชย์ สามารถใช้อำนาจตามพ.ร.บ.แร่ หรือพ.ร.บนำเข้าส่งออก ในการตรวจสอบบริษัทสัญชาติไทยที่มีการนำเข้าแร่จากเมียนมา เพื่อส่งผ่านไปยังประเทศจีน หากพบว่าเป็นแร่ที่มาจากการทำเหมืองที่ไม่ได้มาตรฐานก็ต้องมีมาตรการป้องปรามหรือมาตรการลงโทษบริษัทที่เกี่ยวข้องต่อไป รวมถึงขอให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) ตรวจสอบเส้นเงินบริษัทที่เกี่ยวข้องว่า เกี่ยวข้องกับทุนสีเทาหรือกลุ่มก้อนใดเพื่อขยายผลในเรื่องนี้มากขึ้นได้
2. มาตรการต่างประเทศ ซึ่งแก้ไม่ง่ายเพราะที่ตั้งเหมืองส่วนใหญ่อาจอยู่ในพื้นที่ชนกลุ่มน้อยในเมียนมา รัฐบาลทหารเมียนไม่มีมีอิทธิพลกำกับดูแลหรือควบคุมสั่งการได้ทั้งหมด
ด้าน นายสรศักดิ์ สมรไกรสรกิจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน กล่าวว่า ขอตำหนิการทำหน้าที่ของประธานสภาผู้แทนราษฎร กรณีไม่รับฟังข้อเรียกร้องให้จัดตั้งกลุ่มทำงานประจำชาติและคัดเลือกตัวแทนเข้าร่วมการประชุมสมัชชารัฐสภาอาเซียน (AIPA) อย่างสมดุลระหว่างฝ่ายค้านและรัฐบาล รวมถึงขาดการขอฉันทามติจาก สส. เพื่อกำหนดประเด็นสำคัญในการผลักดันบนเวทีการทูตระดับรัฐสภา
“ส่งผลให้ไทยเสียโอกาสในการใช้กรอบความตกลงอาเซียนด้านมลพิษข้ามพรมแดนและการจัดการภัยพิบัติที่เกิดจากมนุษย์ และการแก้ปัญหาสารพิษรั่วไหล ดังนั้นขอเรียกร้องให้ประธานรัฐสภาทบทวนกระบวนการคัดเลือกและการตั้งกลุ่มทำงาน เพื่อเตรียมความพร้อมและรักษาผลประโยชน์ของประชาชนในเวทีระหว่างประเทศที่สำคัญในอนาคต ใกล้ที่สุดคือการประชุมองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD)”
นายพิศาล มาณวพัฒน์ รัฐมนตรีเงากระทรวงการต่างประเทศของพรรคประชาชน กล่าวว่า ครม.เงามีข้อเสนอแนะ 3 ข้อ ต่อนายกรัฐมนตรี เพื่อสื่อสารกับนายสี จิ้น ผิง ประธานาธิบดีของสาธารณรัฐประชาชนจีนในการประชุมที่มะนิลา ดังนี้ 1.บอกประธานาธิบดีสี จิ้น ผิง สองต่อสองว่าคนไทยกำลังเดือดร้อนหนักอย่าง จีนเองก็เสียภาพลักษณ์ไปด้วยในสายตาประชาชนคนไทย ซึ่งเราไม่ต้องการ และนายสี จิ้นผิงคงทนไม่ได้ถ้าโรงงานแบบนี้เกิดขึ้นในประเทศจีน ปล่อยสารพิษในประเทศจีน
2. บอกนายสี จิ้น ผิง ล่วงหน้าแบบมิตรว่า รัฐบาลไทยถูกกดดันขนาดหนักจากพรรคฝ่ายค้าน และประชาชน ให้ดำเนินมาตรการระงับการนำเข้าและผ่านแดนของแร่ทุกชนิดจากเมียนมา ที่ไม่ผ่านมาตรฐานสิ่งแวดล้อมด้วยเหตุผลความมั่นคงทางสาธารณสุขและรัฐบาลไทยยังถูกกดดันให้ใช้มาตรการยุติธรรมในการตรวจเส้นการเงินฟ้องเรียกความเสียหายกับบริษัทตัวแทน ที่นำแร่เข้ามายังฝั่งไทย และ 3.นายกฯ ต้องเล่นไพ่ ดึงญี่ปุ่น เกาหลีใต้ แคนาดา ออสเตรเลีย เข้ามามีบทบาทในความร่วมมืออนุภูมิภาค แบ่งปันเทคโนโลยีที่ตรวจสอบและลดสิ่งปนเปื้อนสารพิษในลำน้ำแม่กก แม่สาย รวก และแม่น้ำโขงได้.



