การประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศแห่งสหประชาชาติ หรือ COP31 ที่เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี กำลังถูกจับตาเรื่องบทบาทของกลุ่มธุรกิจเชื้อเพลิงฟอสซิล หลังผลวิเคราะห์พบว่า มีบริษัทและองค์กรที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมดังกล่าวเข้าร่วมประชุมถึง 103 กลุ่ม จากผู้เข้าร่วมทั้งหมดกว่า 92,000 คน ซึ่งถือเป็นการประชุม COP ที่มีผู้ลงทะเบียนเข้าร่วมมากที่สุดครั้งหนึ่งในรอบ 3 ทศวรรษ
เดอะการ์เดียน สหราชอาณาจักร เปิดเผยข้อมูลจากแนวร่วม Kick Big Polluters Out ซึ่งรวมองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมประมาณ 450 แห่ง ที่ระบุว่า กลุ่มธุรกิจที่เข้าร่วมประชุมมีประวัติขัดขวางการแก้ปัญหาสภาพภูมิอากาศ หรือสนับสนุนผลประโยชน์ของอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิล โดยแบ่งเป็นองค์กรอุตสาหกรรมฟอสซิล 60 กลุ่ม บริษัทการเงินที่ให้ทุนแก่ธุรกิจฟอสซิล 16 กลุ่ม กลุ่มธุรกิจเกษตรและอาหาร 6 กลุ่ม บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ 3 กลุ่ม และองค์กรจากหลายภาคธุรกิจอีก 20 กลุ่ม
ทุนฟอสซิลล้นเวที
ในบรรดาคณะผู้แทนที่มีจำนวนมาก ได้แก่ สมาคมการค้าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกระหว่างประเทศ (International Emissions Trading Association: IETA) ซึ่งส่งผู้แทนเข้าร่วม 29 คน และเคยถูกวิจารณ์ว่าช่วยสร้างความชอบธรรมให้บริษัทเชื้อเพลิงฟอสซิล ขณะที่ธนาคารบีเอ็นพี พาริบาส์ (BNP Paribas) ธนาคารเอชเอสบีซี (HSBC) และบริษัทแอมะซอน (Amazon) ก็เป็นกลุ่มที่มีผู้แทนเข้าร่วมจำนวนมากเช่นกัน
ส่วนบริษัทพลังงานเอ็กซอน (Exxon) ส่งผู้แทน 13 คน บริษัทโททาลเอเนอร์จีส์ (TotalEnergies) ส่ง 5 คน และแบล็กร็อก (BlackRock) ซึ่งเป็นผู้ให้ทุนแก่โครงการเชื้อเพลิงฟอสซิลรายใหญ่ ส่งผู้แทนเข้าร่วมอีก 5 คน
จำนวนผู้แทนจากกลุ่มธุรกิจเหล่านี้มากกว่าคณะผู้แทนจากบางประเทศที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศอย่างหนัก เช่น เนปาล ซึ่งเพิ่งเกิดเหตุธารน้ำแข็งถล่มรุนแรงจนมีผู้เสียชีวิตในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา โดยประเทศนี้มีผู้แทนเพียงหนึ่งในหกของจำนวนผู้แทนจากกลุ่มธุรกิจดังกล่าว
‘ปรากาช ดาฮาล’ จากองค์กร Pro Public และ Friends of the Earth Nepal กล่าวว่า กลุ่มธุรกิจที่ก่อมลพิษรายใหญ่สร้างความเสียหายต่ออาชีพและรายได้ของประชาชน รวมถึงส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจและการดำรงชีวิต พร้อมแสดงความไม่เห็นด้วยที่กลุ่มธุรกิจเหล่านี้ได้รับพื้นที่ในเวทีประชุมมากเกินไป เมื่อเทียบกับองค์กรภาคประชาสังคมและคณะผู้แทนจากเนปาล
เงินทุนหนุนธุรกิจฟอสซิล
นอกจากนี้ยังมีเรื่องอิทธิพลของกลุ่มล็อบบี้ยิสต์จากอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิล ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในการประชุม COP มาอย่างต่อเนื่อง โดยการประชุมเมื่อปีที่ผ่านมาในบราซิล พบว่าผู้เข้าร่วมทุก 25 คน จะมี 1 คนเป็นผู้แทนล็อบบี้ยิสต์จากอุตสาหกรรมฟอสซิล ทำให้หลายองค์กรด้านสิ่งแวดล้อมเรียกร้องให้เปิดเผยข้อมูลผู้เข้าร่วมและความเกี่ยวข้องทางธุรกิจ เพื่อให้ตรวจสอบได้ว่าบุคคลเหล่านี้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการเจรจาเรื่องสภาพภูมิอากาศหรือไม่
‘เชลดอน ไวต์เฮาส์’ วุฒิสมาชิกสหรัฐฯ และนักเคลื่อนไหวด้านสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเข้าร่วม COP31 เรียกร้องให้ผู้เข้าร่วมประชุมเปิดเผยข้อมูลการให้เงินสนับสนุนงานด้านสภาพภูมิอากาศ ทั้งชื่อองค์กรที่ได้รับเงิน จำนวนเงิน และช่วงเวลาที่ให้ทุน เพื่อให้สังคมตรวจสอบได้ว่าใครอยู่เบื้องหลังการสนับสนุนกิจกรรมด้านสภาพภูมิอากาศ และมีผลประโยชน์ทางธุรกิจเกี่ยวข้องกับการเจรจาหรือไม่
ขณะที่ข้อมูลจากการวิเคราะห์พบว่า ธนาคาร 30 แห่งที่ส่งผู้แทนเข้าร่วม COP31 ให้เงินสนับสนุนโครงการถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซ รวมกันมากกว่า 2.2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา โดยมีธนาคารรายใหญ่อย่างเจพีมอร์แกนเชส (JPMorgan Chase), ซิตี้กรุ๊ป (Citigroup), มิตซูบิชิ ยูเอฟเจ ไฟแนนเชียล (Mitsubishi UFJ Financial), แบงก์ออฟอเมริกา (Bank of America) และบาร์เคลย์ส (Barclays) อยู่ในกลุ่มนี้
‘เคธี มัลวีย์’ จาก Union of Concerned Scientists กล่าวว่า การที่บริษัทน้ำมัน กลุ่มธุรกิจที่ก่อมลพิษ และองค์กรที่ทำงานสนับสนุนธุรกิจเหล่านี้เข้ามามีบทบาทในการประชุมเจรจาสภาพภูมิอากาศ กลายเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นซ้ำมาหลายปีแล้ว โดยปีนี้สถานการณ์ยิ่งน่ากังวล เพราะโลกกำลังเผชิญทั้งอุณหภูมิที่สูงเป็นประวัติการณ์และน้ำท่วมรุนแรง
จี้เปิดเผยความเกี่ยวข้อง
นอกจากจำนวนผู้แทนจากภาคธุรกิจแล้ว การเปิดเผยข้อมูลว่าแต่ละคนเข้าร่วมประชุมในนามของใครก็เป็นอีกเรื่องที่ถูกตั้งคำถาม โดย Transparency International ระบุว่า ผู้เข้าร่วม COP31 เกือบ 1 ใน 5 ไม่เปิดเผยว่าตนมีความเกี่ยวข้องกับคณะผู้แทนที่สังกัดอย่างไร
ตัวอย่างที่พบคือ แบล็กร็อกเข้าร่วมในคณะผู้แทนของฝรั่งเศส ขณะที่ดาร์เรน วูดส์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของเอ็กซอน อยู่ในคณะผู้แทนหอการค้าสหรัฐฯ การระบุชื่อคณะผู้แทนในลักษณะนี้ทำให้สาธารณชนตรวจสอบได้ยากขึ้นว่า ผู้เข้าร่วมแต่ละคนมีความเชื่อมโยงกับธุรกิจหรืออุตสาหกรรมใด
อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงคือการเดินทางเข้าร่วมประชุม โดยอ็อกซ์แฟม (Oxfam) เปิดเผยว่า ตั้งแต่วันเสาร์ที่ผ่านมา มีเครื่องบินส่วนตัวเดินทางมายังเมืองอันตัลยาแล้ว 94 เที่ยว มากกว่าค่าเฉลี่ยปกติถึง 23 เท่า ขณะที่มีมหาเศรษฐีตามการจัดอันดับของ Forbes เข้าร่วมประชุม 18 คน โดยทั้งหมดมีทรัพย์สินรวมกันเกือบ 200,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ในกลุ่มนี้มีทั้งนักธุรกิจที่สนับสนุนการแก้ปัญหาสภาพภูมิอากาศ เช่น ไมเคิล บลูมเบิร์ก และแอนดรูว์ ฟอร์เรสต์ รวมถึงอาห์เมต ชาลิก นักธุรกิจเหมืองแร่ชาวตุรกี และปรานาฟ อดานี ผู้บริหารธุรกิจเชื้อเพลิงฟอสซิลชาวอินเดีย
ทั้งนี้ ตามกติกาของกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) รัฐบาลแต่ละประเทศเป็นผู้ตัดสินใจเลือกบุคคลที่จะเข้าร่วมคณะผู้แทนของตนเอง รวมถึงผู้ที่จะได้รับบัตรเข้าร่วมประชุมเพิ่มเติมด้วย



