นายธนวรรธน์ พลวิชัย อธิการบดี และประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ระบุถึงผลสำรวจพฤติกรรมและการใช้จ่ายของประชาชนในช่วงวันลอยกระทงปี 2569 ซึ่งสำรวจประชาชนทั่วประเทศ จำนวน 1,250 ตัวอย่าง ระหว่างวันที่ 9-14 พฤศจิกายน 2569 พบว่า คาดการณ์มูลค่าการใช้จ่ายในช่วงเทศกาลลอยกระทงปีนี้อยู่ที่ 10,135 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 4.7% จากปี 2568 ที่มีมูลค่า 9,677 ล้านบาท โดยค่าใช้จ่ายเฉลี่ยอยู่ที่ 2,736.43 บาทต่อคน เพิ่มขึ้น 23.7% จากปีก่อนที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 2,212.28 บาทต่อคน
แม้มูลค่าการใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนจะเพิ่มขึ้น แต่ผลสำรวจสะท้อนว่ากำลังซื้อของประชาชนยังเผชิญแรงกดดันจากภาวะค่าครองชีพ โดยผู้ตอบแบบสอบถาม 29.3% ระบุว่าปริมาณสินค้าที่ซื้อในช่วงเทศกาลลดลงจากปีก่อน ขณะที่มีเพียง 15.3% ที่ซื้อสินค้าเพิ่มขึ้น และอีก 55.3% ซื้อในปริมาณเท่าเดิม สะท้อนว่าการใช้จ่ายที่เพิ่มสูงขึ้นส่วนหนึ่งเป็นผลจากระดับราคาสินค้า มากกว่าการขยายตัวของปริมาณการบริโภค
นอกจากนี้ เมื่อสอบถามถึงมูลค่าการใช้จ่ายเทียบกับปีก่อน พบว่า 50.2% ระบุว่าใช้จ่ายเท่าเดิม 28.4% ใช้จ่ายเพิ่มขึ้น และ 21.4% ใช้จ่ายลดลง โดยกลุ่มที่ลดค่าใช้จ่ายให้เหตุผลสำคัญจากราคาสินค้าและค่าครองชีพสูงขึ้น 23% รายได้ลดลง 17.2% และต้องการประหยัดเงินไว้ใช้ยามจำเป็น 14.7% ขณะที่กลุ่มผู้ใช้จ่ายเพิ่มขึ้น 28.1% ระบุว่ามีสาเหตุมาจากราคาสินค้าแพงขึ้นเช่นกัน
สำหรับพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมในวันลอยกระทง พบว่า ในกลุ่มผู้ที่วางแผนทำกิจกรรม มีสัดส่วนผู้ตั้งใจลอยกระทง 58.1% ลดลงจาก 66.2% ในปี 2568 และเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 13 ปี ขณะที่กิจกรรมอื่น เช่น การไปเที่ยวชมสถานที่จัดงานลอยกระทงเพิ่มขึ้นจาก 43.2% เป็น 45.6% การไปเที่ยวห้างสรรพสินค้าเพิ่มจาก 3.5% เป็น 8.3% และการเดินทางท่องเที่ยวต่างจังหวัดเพิ่มจาก 4.2% เป็น 8.2%
เมื่อพิจารณาแผนการทำกิจกรรมของประชาชนทั้งหมด พบว่า 29% วางแผนไปลอยกระทงพร้อมทำกิจกรรมอื่น 25.8% ไม่ลอยกระทงแต่จะออกไปทำกิจกรรมอื่น 15.9% ไปลอยกระทงเพียงอย่างเดียว ขณะที่ 27.2% เลือกพักผ่อนอยู่บ้าน เพิ่มขึ้นจาก 16.9% ในปีก่อน และอีก 2.1% ยังไม่แน่ใจ สะท้อนว่าประชาชนบางส่วนปรับพฤติกรรม ลดกิจกรรมนอกบ้าน และระมัดระวังรายจ่ายมากขึ้น
สำหรับเหตุผลของผู้ที่ไม่ไปร่วมกิจกรรม พบว่า 46.7% ไม่ชอบความแออัดและปัญหาจราจร 34.1% ระบุว่าเศรษฐกิจไม่ดีและต้องการประหยัด 30.6% มองว่าราคาสินค้าและบริการแพง 27.1% มีรายได้ไม่แน่นอน และ 26.1% มีภาระหนี้สินมาก
ผลสำรวจค่าใช้จ่ายรายกิจกรรม พบว่า ผู้ที่วางแผนเดินทางท่องเที่ยวต่างจังหวัดคาดว่าจะใช้จ่ายเฉลี่ย 6,334.55 บาทต่อคน เพิ่มขึ้นจาก 5,131.63 บาทในปีที่ผ่านมา ขณะที่ค่าใช้จ่ายซื้อสินค้าในห้างสรรพสินค้าเฉลี่ย 2,198.29 บาท ค่าใช้จ่ายสังสรรค์หรือจัดเลี้ยง 1,914.80 บาท รับประทานอาหารนอกบ้าน 1,636.43 บาท ค่าอาหารภายในงานลอยกระทง 846.66 บาท ค่าเดินทาง 688.61 บาท และค่ากระทงเฉลี่ย 128.80 บาท เพิ่มขึ้นจาก 97.55 บาทในปีก่อน
ส่วนแหล่งเงินที่นำมาใช้จ่ายในช่วงเทศกาล ส่วนใหญ่ 78.8% มาจากเงินเดือนหรือรายได้ปกติ เพิ่มขึ้นจาก 62.1% ในปีที่ผ่านมา รองลงมาเป็นเงินออม 15.3% โบนัสหรือรายได้พิเศษ 2.5% ขณะที่เงินช่วยเหลือจากรัฐบาลเหลือเพียง 0.6% ลดลงอย่างมากจาก 19% ในปีก่อน สะท้อนว่าการใช้จ่ายช่วงเทศกาลปีนี้พึ่งพารายได้ของครัวเรือนเป็นหลัก
ด้านผลสำรวจเกี่ยวกับการใช้สิทธิโครงการไทยช่วยไทยพลัสในช่วงเทศกาลลอยกระทงว่า ในกลุ่มผู้ได้รับสิทธิ มีถึง 64.9% ที่ใช้วงเงินครบแล้วก่อนถึงวันลอยกระทง ขณะที่ 11.6% ตั้งใจใช้สิทธิในช่วงเทศกาล อีก 15% ไม่ใช้ และ 8.5% ยังไม่แน่ใจ ส่งผลให้เม็ดเงินจากมาตรการดังกล่าวมีข้อจำกัดในการช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายช่วงลอยกระทง เนื่องจากผู้ได้รับสิทธิส่วนใหญ่ใช้วงเงินไปก่อนหน้านี้แล้ว
สำหรับบรรยากาศลอยกระทงปี 69 แม้ประชาชน 41.7% ยังมองว่าจะเงียบเหงากว่าปีก่อน แต่ลดลงจาก 85.8% ในปี 2568 ขณะที่สัดส่วนผู้มองว่าจะคึกคักมากกว่าเพิ่มขึ้นจาก 1.7% เป็น 11% และมองว่าคึกคักเท่าเดิม 36.8% สะท้อนว่าความรู้สึกต่อบรรยากาศเทศกาลปรับตัวดีขึ้น แต่ยังไม่สามารถผลักดันให้ประชาชนออกมาร่วมกิจกรรมมากขึ้นได้อย่างชัดเจน
ทั้งนี้ ผลสำรวจยังสะท้อนความกังวลต่อภาวะเศรษฐกิจไทยในช่วงปลายปี 2569 ถึงต้นปี 2570 โดยประชาชน 44.8% มองว่าเศรษฐกิจในช่วง 3 เดือนข้างหน้าจะแย่ลง ขณะที่ 34.6% มองว่าทรงตัว มีเพียง 9.4% ที่คาดว่าจะดีขึ้น และอีก 11.2% ยังไม่แน่ใจ
ส่วนปัจจัยที่ประชาชนกังวลมากที่สุด ได้แก่ ราคาน้ำมันและพลังงานเพิ่มสูงขึ้น 29.3% ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคแพงขึ้น 20.8% รายได้ลดลงหรือไม่เพียงพอ 13.5% และภาระหนี้สิน 10.4% ขณะที่ 27% ระบุว่าภาระค่าใช้จ่ายครัวเรือนเพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อน
สำหรับมาตรการที่ต้องการให้รัฐบาลเร่งดำเนินการในช่วงปลายปี พบว่า 28.1% ต้องการให้ดูแลราคาน้ำมันและพลังงาน รองลงมา 27.3% ต้องการให้ควบคุมราคาสินค้าจำเป็น ส่วนการต่อโครงการไทยช่วยไทยพลัส และมาตรการแก้ไขหนี้ครัวเรือนหรือพักหนี้ มีสัดส่วนเท่ากันที่ 12.3%
ผลสำรวจดังกล่าวสะท้อนว่า แม้มูลค่าการใช้จ่ายเทศกาลลอยกระทงปีนี้มีแนวโน้มกลับมาขยายตัว แต่การฟื้นตัวของกำลังซื้อยังไม่ทั่วถึง โดยประชาชนยังระมัดระวังการจับจ่าย ขณะที่ภาระค่าครองชีพและความไม่เชื่อมั่นต่อแนวโน้มเศรษฐกิจยังเป็นปัจจัยกดดันการบริโภคในช่วงปลายปี



