ท่ามกลางกระแสสังคมที่จับตามองบทบาทและอิทธิพลของกลุ่มอินฟลูเอนเซอร์ (Influencer) และคอนเทนต์ครีเอเตอร์ หลังเกิดกรณีดราม่าจากการเปิดรับบริจาคและนำเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์
รวมถึงการรีวิวสินค้าเกินจริง หรือจะเป็นการหลอกลงทุน โดยอาศัยชื่อเสียง ความน่าเชื่อถือ จนเกิดคำถามว่าภาครัฐจำเป็นต้องออกกฎหมายเฉพาะขึ้นมาควบคุมคนกลุ่มนี้หรือไม่? จากที่ปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายที่ควบคุมอาชีพนี้โดยตรง

ล่าสุด “แนน บุณย์ธิดา สมชัย” รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (รมช.ดีอี) ได้เปิดเผยทิศทางการกำกับดูแลอย่างชัดเจน กับทาง “เดลินิวส์” ดังนี้
ชี้ไม่จำเป็นต้องออกกม.เฉพาะเหตุกฎหมายเดิมคุมเข้มทุกมิติ
“แนน บุณย์ธิดา สมชัย” ระบุว่า รัฐบาลและกระทรวงดีอี ยังไม่มีแนวคิดที่จะออกกฎหมายฉบับใหม่เพื่อมาควบคุมกลุ่มอินฟลูเอนเซอร์โดยเฉพาะ เนื่องจากในทางปฏิบัติ สถานะของ “อินฟลูเอนเซอร์”หรือ “คอนเทนต์ครีเอเตอร์” ถือเป็นประชาชนทั่วไปที่ใช้พื้นที่บนโซเชียลมีเดีย ซึ่งพฤติกรรมต่างๆ ล้วนอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกฎหมายหลายฉบับที่บังคับใช้อยู่แล้วในปัจจุบัน ขึ้นอยู่กับว่าการกระทำนั้นเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายใด เช่น
- กรณีเปิดรับบริจาคหรือเรี่ยไรเงิน: มีพระราชบัญญัติควบคุมการเรี่ยไร (พ.ร.บ.เรี่ยไร) ของกระทรวงมหาดไทย กำกับดูแลอยู่แล้ว
- กรณีรีวิวสินค้าหรือโฆษณาเกินจริง: มีสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ทำหน้าที่ตรวจสอบและเอาผิด ตามกฎหมายของหน่วยงานทั้งสองอยู่แล้ว
- การนำเข้าข้อมูลสู่ระบบคอมพิวเตอร์ : อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์) ที่กระทรวงดีอีดูแล หากมีการนำเข้าข้อมูลที่ผิดกฎหมายเข้าสู่ระบบ ก็จะต้องถูกดำเนินคดีตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
- การฟอกเงิน : มีพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 โดยมีสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) เป็นหน่วยงานบังคับใช้
เตือนทำผิดอาจโดน ‘โทษสองทาง’ เจ้าของกม.จ่ออัปเกรดเพิ่มความเข้มข้น
รมช. ดีอี บอกอีกว่า ทั้งนี้ แม้จะไม่มีการออกกฎหมายใหม่ กับ กลุ่มอินฟลูเอนเซอร์โดยเฉพาะ แต่หน่วยงานที่เป็นเจ้าของกฎหมายแต่ละฉบับ กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับปรุงกฎหมายของตนเองให้ทันสมัยและมีบทลงโทษที่รุนแรงขึ้นเพื่อให้เท่าทันสถานการณ์
โดยหากอินฟลูเอนเซอร์กระทำความผิด อาจต้องเผชิญกับความผิดตามกฎหมายหลายฉบับพร้อมกัน หรือโดนลงโทษแบบ “สองทาง“ เช่น อาจถูกดำเนินคดีทั้งในส่วนของ กฎหมายของ สคบ. เรื่องการโฆษณาเกินจริง ควบคู่ไปกับการถูกเอาผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ เป็นต้น

“ดีอี” เดินหน้ากฎหมายดิจิทัลคุมทั้งระบบนิเวศ
สำหรับในส่วนของกระทรวงดีอีเองนั้น ทาง รมช.ดีอี บอกว่า กระทรวงดีอี กำลังเดินหน้าผลักดันชุดกฎหมายดิจิทัลอย่างต่อเนื่องเพื่อกำกับดูแลโครงสร้างและระบบนิเวศดิจิทัลในภาพรวมให้ครอบคลุมทั้งผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ผู้ใช้บริการ และผู้ที่ใช้พื้นที่ในการสร้างบริการหรือคอนเทนต์ โดยมีความคืบหน้าสำคัญดังนี้:
- กฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์: ผ่านการพิจารณาในวาระที่ 1 เรียบร้อยแล้ว และอยู่ระหว่างรอเข้าสู่การพิจารณาในชั้นกรรมาธิการ
- กฎหมายเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม: เน้นการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลเป็นหลัก ซึ่งขณะนี้ใกล้ได้ข้อสรุปสุดท้าย (Final) ในระดับกระทรวงแล้ว
- พ.ร.บ.ปัญญาประดิษฐ์ (AI): อยู่ระหว่างกระบวนการรับฟังความคิดเห็นและปรับปรุงรายละเอียด โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะส่งร่างกลับมายังกระทรวงอีกครั้งเพื่อเดินหน้าตามขั้นตอนต่อไป.



