รัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ เปิดให้เอกชนเช่าพื้นที่ใต้มหาสมุทรแปซิฟิกขนาด 31.5 ล้านเอเคอร์ หรือราว 127,460 ตารางกิโลเมตร ใกล้ดินแดนอเมริกันซามัว เพื่อสำรวจทรัพยากรแร่ใต้ทะเลลึก นับเป็นการดำเนินการครั้งแรกในลักษณะนี้ของรัฐบาลสหรัฐ แม้ผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางมีคำวินิจฉัย ว่าการประมูลดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้พิจารณาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสัตว์ทะเลใกล้สูญพันธุ์ตามที่กฎหมายกำหนด


บริษัทเวตสโตน ยูเอส เวนเจอร์ส ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่นครนิวยอร์ก เป็นบริษัทเดียวที่ยื่นข้อเสนอเช่าพื้นที่ดังกล่าว ด้วยวงเงิน 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 190 ล้านบาท) โดยการเช่าพื้นที่ในขั้นต้นจะอนุญาตให้บริษัทดำเนินการทำแผนที่สำรวจใต้ทะเล และศึกษาความเป็นไปได้ในการพัฒนาโครงการเท่านั้น ยังไม่ได้รับอนุญาตให้ทำเหมืองหรือขุดแร่จากพื้นมหาสมุทรโดยตรง


การประมูลจัดขึ้นที่สถานีดับเพลิงแห่งหนึ่งในเมืองเทาซันด์โอ๊กส์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ใกล้สำนักงานประจำภูมิภาคของสำนักงานบริหารจัดการแร่ทางทะเล ซึ่งเป็นหน่วยงานในสังกัดกระทรวงมหาดไทยสหรัฐที่จัดตั้งขึ้นเมื่อเดือน ก.ค. โดยมีผู้เข้าร่วมประมูลเพียง 2 ราย ได้แก่ บริษัทเวตสโตน และบริษัทอะเดปธ์ มิเนอรัลส์ จากนอร์เวย์ ขณะที่ด้านนอกสถานที่จัดงานมีกลุ่มผู้ประท้วงรวมตัวเดินขบวนและถือป้ายคัดค้านการเปิดให้เช่าพื้นที่ใต้ทะเล


การทำเหมืองใต้ทะเลลึกเป็นกระบวนการเก็บก้อนแร่หรือก้อนโลหะที่สะสมอยู่บนพื้นมหาสมุทร ซึ่งมีแร่สำคัญหลายชนิด เช่น โคบอลต์ นิกเกิล และแมงกานีส ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตรถยนต์ไฟฟ้า แบตเตอรี่ และเทคโนโลยีพลังงานสะอาด


อย่างไรก็ตาม แนวคิดดังกล่าวเผชิญเสียงคัดค้านจากนานาชาติ เนื่องจากนักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมกังวลว่า เครื่องจักรที่ใช้เก็บก้อนแร่จะกวนตะกอนใต้ทะเลให้ฟุ้งกระจายเป็นวงกว้าง ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศใต้มหาสมุทร ซึ่งยังมีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ไม่เพียงพอเกี่ยวกับผลกระทบในระยะยาว


ปัจจุบัน มีมากกว่า 45 ประเทศเรียกร้องให้ระงับหรือชะลอการทำเหมืองใต้ทะเลลึก ขณะที่ยังไม่มีการดำเนินการเชิงพาณิชย์ในอุตสาหกรรมนี้อย่างเป็นรูปธรรม แต่ทรัมป์ให้ความสำคัญกับการพัฒนาอุตสาหกรรมดังกล่าว โดยเมื่อเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา ได้ลงนามในคำสั่งฝ่ายบริหาร กำชับให้สำนักงานบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐเร่งกระบวนการอนุมัติโครงการของบริษัทเหมืองแร่ใต้ทะเล


เจ้าหน้าที่รัฐบาลทรัมป์ให้เหตุผลว่า การเปิดพื้นที่สำรวจจะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบแร่สำคัญให้กับภาคอุตสาหกรรมภายในประเทศ

นายไมเคิล โอลเซน รักษาการผู้อำนวยการสำนักงานบริหารจัดการแร่ทางทะเล กล่าวว่า การประมูลครั้งนี้เป็นก้าวแรกที่สำคัญของยุทธศาสตร์ด้านพลังงานนอกชายฝั่งของสหรัฐ เพราะจะช่วยให้รัฐบาลมีข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรในน่านน้ำของรัฐบาลกลาง และประเมินได้ว่าแร่เหล่านั้นจะสามารถเพิ่มความมั่นคงให้กับห่วงโซ่อุปทานภายในประเทศได้หรือไม่


อย่างไรก็ตาม บริษัทเวตสโตนอาจต้องเผชิญกับกระบวนการต่อสู้ทางกฎหมายที่ยืดเยื้อ ก่อนจะสามารถเริ่มดำเนินการสำรวจได้ เนื่องจากนางจิลล์ โอตาเกะ ผู้พิพากษาศาลแขวงสหรัฐประจำเขตฮาวาย วินิจฉัยว่า หน่วยงานบริการประมงทางทะเลแห่งชาติไม่ได้พิจารณาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสัตว์ทะเลใกล้สูญพันธุ์ แม้แต่ในขั้นตอนเบื้องต้น ก่อนอนุมัติแผนการเปิดประมูล ซึ่งถือเป็นการละเมิดกฎหมายว่าด้วยสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ ทั้งนี้ ทรัมป์เคยเสนอชื่อผู้พิพากษาโอตาเกะให้ดำรงตำแหน่งดังกล่าว เมื่อปี 2560


พื้นที่ซึ่งรัฐบาลสหรัฐนำออกให้เช่าอยู่ติดกับอนุสรณ์สถานแห่งชาติทางทะเลโรสอะทอลล์ ซึ่งเป็นเขตอนุรักษ์ทางทะเลขนาดประมาณ 13,500 ตารางไมล์ มีแนวปะการังสีชมพูที่เปราะบาง เป็นแหล่งวางไข่ของเต่าทะเล วาฬ และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลชนิดอื่น รวมถึงเป็นถิ่นอาศัยของปลาและนกทะเลมากกว่า 250 ชนิด กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจึงมองว่า การอนุญาตให้สำรวจและพัฒนาเหมืองในบริเวณใกล้เคียงอาจสร้างความเสี่ยงต่อระบบนิเวศที่มีความสำคัญดังกล่าว


สภาป้องกันทรัพยากรธรรมชาติ หรือเอ็นอาร์ดีซี และกลุ่มฟินาฟิเนา ซึ่งเป็นองค์กรเยาวชนในซามัวอเมริกัน ยื่นฟ้องสำนักงานบริหารจัดการแร่ทางทะเลต่อศาลรัฐบาลกลางในรัฐฮาวาย โดยขอให้ศาลเพิกถอนสัญญาเช่าพื้นที่ทั้งหมดที่หน่วยงานดังกล่าวอนุมัติ พร้อมระบุว่า แม้พื้นที่ทำเหมืองจะอยู่นอกน่านน้ำอาณาเขตของซามัวอเมริกัน แต่ตะกอนและมลพิษจากการทำเหมืองสามารถแพร่กระจายไปไกลกว่าพื้นที่ปฏิบัติงาน และส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศโดยรอบได้


นางซาบรินา ซูลูไอ-มาฮูกา ผู้ก่อตั้งกลุ่มฟินาฟิเนา กล่าวว่า ประชาชนในซามัวอเมริกันราว 49,000 คน พึ่งพาอุตสาหกรรมประมงปลาทูน่าเชิงพาณิชย์ในการดำรงชีพ อีกทั้งยังอาศัยทรัพยากรจากทะเลเป็นแหล่งอาหารหลัก การทำเหมืองใต้ทะเลจึงอาจกระทบทั้งรายได้และความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือน โดยเฉพาะครอบครัวที่จับปลาเพื่อนำมาบริโภคในชีวิตประจำวัน


ทั้งนี้ ทางการอเมริกันซามัวประกาศห้ามทำเหมืองใต้ทะเลลึกตั้งแต่ปี 2567 โดยให้เหตุผลว่ากิจกรรมดังกล่าวมีความเสี่ยงอย่างมากต่อความหลากหลายทางชีวภาพในทะเล อย่างไรก็ตาม ผู้แทนทางการเมืองของดินแดนแห่งนี้ยังมีความเห็นแตกต่างกัน

นายปูลาอาลี นิโคเลา ปูลา ผู้ว่าการอเมริกันซามัวจากพรรครีพับลิกัน แสดงจุดยืนสนับสนุนการเปิดประมูล โดยมองว่าเป็นโอกาสในการค้นพบองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ สร้างผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และเสริมบทบาทเชิงยุทธศาสตร์ของซามัวอเมริกันในมหาสมุทรแปซิฟิก


ในทางกลับกัน นางอาอูมูอา อามาตา โคลแมน ราเดวาเกน ผู้แทนอเมริกันซามัวในสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ ซึ่งสังกัดพรรครีพับลิกันเช่นกัน ระบุว่า คำวินิจฉัยของศาลเป็นเรื่องสำคัญ พร้อมประกาศเตรียมเสนอร่างกฎหมายอีกครั้ง เพื่อห้ามการทำเหมืองใต้ทะเลลึกในบริเวณใกล้ซามัวอเมริกัน และย้ำว่า ประชาชนให้ความสำคัญกับการรักษาท้องทะเลและชายฝั่งที่สวยงาม เนื่องจากสุขภาพของระบบนิเวศทางทะเลมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับอุตสาหกรรมประมงและวิถีชีวิตของคนในพื้นที่.

เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES