เมื่อเวลา 16.16น. วันที่ 20 พ.ย. ที่ท่าอากาศยานทหาร 2 กองบิน 6 (บน.6) เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ ชี้แจงกรณีข้อกังวลเกี่ยวกับการลงนามในแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา ว่า ยังเป็นเพียงขั้นการตกลงในกรอบหลักการ ไม่ใช่สัญญาผูกพันสมบูรณ์ และรัฐบาลไม่ได้ถูกมัดมือชกหรือยอมเสียเปรียบแต่อย่างใด
การบรรลุข้อตกลงในกรอบหลักการดังกล่าวทำให้ไทยมีสถานะเทียบเท่าประเทศที่ลงนาม ART ไปแล้ว เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย และกัมพูชา ส่งผลให้ตนสามารถเจรจากับนายริก สวิตเซอร์ (Rick Switzer) รองผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ที่นครเซินเจิ้น เพื่อเร่งปรับลดอัตราภาษีมาตรการ 301 กรณีแรงงานบังคับ จาก 12.5% ลงมาอยู่ที่ 10% รวมถึงดูแลอัตราภาษีมาตรการ 301 กรณีกำลังผลิตส่วนเกินที่กำลังจะออกมาให้อยู่ในระดับที่แข่งขันได้ หากไทยไม่เร่งตกลงในกรอบนี้ ส่วนต่างทางภาษี 2.5% เมื่อคูณกับมูลค่าส่งออกของไทยไปสหรัฐฯ ที่สูงถึง 2.37 ล้านล้านบาท จะสร้างความเสียหายมหาศาลและกระทบต่อการจ้างงานในประเทศอย่างน้อย 1.25 ล้านคน รวมถึงการส่งออกสินค้าเกษตรมูลค่ากว่า 1.7 แสนล้านบาท
เมื่อถามถึงประเด็นที่โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ระบุว่าไทยจะเปิดตลาด 100% และซื้อสินค้าเกษตร พลังงาน รวมถึงเครื่องบินจากสหรัฐฯ นั้น นางศุภจี กล่าวว่า เป็นการสื่อสารกับประชาชนอเมริกันภายใต้กรอบเจรจาเดิม แต่ในทางปฏิบัติ การเปิดตลาด (Market Access) ให้สินค้าสหรัฐฯ เข้ามาเป็นทางเลือกแข่งขันนั้น เป็นมาตรฐานเดียวกับที่ไทยเปิดเสรีให้คู่ค้า 24 ประเทศมาตลอด 20-30 ปี และมีกลไกโควตาคุ้มครองสินค้าอ่อนไหว ข้อเท็จจริงคือ 99% ไม่ได้เปิด 100% โดยไร้เงื่อนไข
เมื่อถามต่อถึงกรณีทรัมป์ กล่าวว่าที่ไทยจะซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ เพิ่มเติม มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ นางศุภจี กล่าวว่า ประเด็นดังกล่าวมีการหารือและวางกรอบไว้ตั้งแต่ช่วงต้นปี 2568 ครอบคลุมทั้งสินค้าเกษตร พลังงาน และอากาศยาน โดยไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลไทยจะเป็นผู้จัดซื้อหรือมีข้อผูกพันต้องซื้อสินค้าเหล่านี้ทั้งหมด แต่เป็นการแสดงเจตจำนงเปิดโอกาสให้สินค้าจากสหรัฐฯ เข้ามาแข่งขันในตลาดไทยมากขึ้น
นางศุภจี กล่าวต่อว่า สำหรับการจัดซื้อสินค้าดังกล่าวจะเป็นการตัดสินใจของภาคเอกชน ไม่ใช่รัฐบาลเป็นผู้ซื้อโดยตรง โดยผู้ประกอบการจะต้องพิจารณาจากราคา คุณภาพ และเงื่อนไขทางธุรกิจ หากสินค้าไม่ตรงกับความต้องการหรือไม่สามารถตกลงเงื่อนไขกันได้ ก็ไม่มีข้อบังคับให้ต้องจัดซื้อ ทั้งนี้ สิ่งที่รัฐบาลดำเนินการคือการเปิดโอกาสให้มีการซื้อขาย ไม่ใช่การรับประกันว่าจะต้องซื้อสินค้าให้ได้ตามมูลค่าที่ระบุไว้
นางศุภจี ยังยกตัวอย่างสินค้าเกษตรที่ไทยยังผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ เช่น กากถั่วเหลืองและข้าวโพด โดยเฉพาะข้าวโพดที่ประเทศไทยมีความต้องการใช้ประมาณ 9 ล้านตันต่อปี แต่ผลิตได้เพียง 5 ล้านตัน จึงยังมีส่วนต่างที่ต้องจัดหาจากต่างประเทศ การเปิดโอกาสให้สหรัฐฯ เป็นหนึ่งในแหล่งนำเข้าจึงเป็นการจัดหาสินค้าที่ไทยมีความจำเป็นต้องใช้และผลิตเองได้ไม่เพียงพอ อีกทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสมดุลทางการค้าระหว่างสองประเทศ ไม่ใช่การนำเข้าสินค้าที่ไทยผลิตได้เพียงพออยู่แล้วจนสร้างภาระให้กับเกษตรกรในประเทศ
เมื่อถามถึงข้อกังวลเรื่องการเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ โดยเฉพาะสินค้าที่อาจส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ประกอบการไทย นางศุภจี กล่าวว่า การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าจะปล่อยให้สินค้าทุกประเภทเข้ามาแข่งขันได้โดยไม่มีเงื่อนไข เพราะไทยยังสามารถกำหนดมาตรการปกป้องที่เหมาะสมได้ ทั้งการกำหนดโควตานำเข้าและเงื่อนไขอื่น ๆ เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อผู้ผลิตภายในประเทศ
เมื่อถามถึงกระแสข่าวลือเรื่องการเปิดนำเข้าเนื้อสัตว์ที่มีสารเร่งเนื้อแดง นางศุภจี กล่าวว่า“ไม่เป็นความจริง และไทยมีระเบียบของกรมวิชาการเกษตรดูแลเรื่องนี้อย่างเข้มงวด ข่าวที่บอกว่าไทยต้องยอมรับเนื้อสัตว์ที่มีสารเร่งเนื้อแดง ดิฉันบอกเลยว่าเรื่องนี้ดิฉันไม่เคยยอม ยังไงดิฉันก็ไม่ยอมให้ประชาชนคนไทยต้องมามีความเสี่ยงเรื่องนี้ และในร่างข้อตกลงที่จะผ่านการขัดเกลาทางกฎหมายก็ไม่มีเรื่องนี้อยู่ หลักการของเราทำงานร่วมกับ 50 กว่าหน่วยงานทั้งรัฐและเอกชน เราไม่ได้ทำให้ประเทศไทยเสียประโยชน์ แต่พยายามปกป้องตลาดส่งออกและคนทำงานอีกเป็นล้านคน ซึ่งหลังจากนี้ยังต้องผ่านขั้นตอนของ ครม. การรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ และรัฐสภา ก่อนจะเปิดเผยรายละเอียดทั้งหมด”



