เมื่อวันที่ 20 พ.ย. นายชวลิต วิชยสุทธิ์ อดีตสส.นครพนม โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า เสนอยกระดับการแก้ปัญหา “มลพิษ” เป็น “วาระแห่งชาติ” และ “วิกฤติความมั่นคงทางด้านสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อม” ที่นายกฯ ควรใช้อำนาจพิเศษตาม พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาสิ่งแวดล้อมฯ และ พ.ร.บ.ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยฯ เข้าควบคุม ขอผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศ แนะนำการฟื้นฟู ดิน น้ำ และน้ำใต้ดินด่วน เอา “สุขภาพประชาชน” และ “ครัวของโลกกลับคืนมา”
นายชวลิต ระบุอีกว่า ในฐานะคนไทยคนหนึ่งเห็นว่า “ปัญหามลพิษ” ที่ประชาชนคนไทยกำลังประสบอยู่ทั้งในภาคเหนือและอีสานหลายจังหวัด (รวมทั้งจังหวัดนครพนม) จากการทำเหมืองแร่แรร์เอิร์ทในประเทศเพื่อนบ้านที่ปล่อยน้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัดลงลำน้ำธรรมชาติ ได้แก่ ลำน้ำกก สาย รวก และแม่น้ำโขง ถึงขั้นตรวจพบสารหนูในลำน้ำเกินค่ามาตรฐาน กับตรวจปัสสาวะประชาชนพบสารหนูจำนวนนับ 100 รายในหลายจังหวัด (รวมทั้งจ.นครพนม) ที่อาศัยอยู่ริมลำน้ำดังกล่าว กับอีกปัญหาหนึ่งที่พบว่า โรงงานรีไซเคิลกำจัดขยะอุตสาหกรรม ซึ่งตั้งอยู่ที่จ.ปราจีนบุรี และจังหวัดข้างเคียง รวมทั้งจังหวัดปริมณฑลรอบๆ กทม. พบว่ามีการลักลอบทิ้ง กลบ ฝัง กากขยะพิษอุตสาหกรรมในพื้นที่สาธารณะทั้งในพื้นดิน บ่อน้ำ เมื่อฝนตกน้ำท่วม ก็ไหลลงสู่ลำน้ำธรรมชาติ และลงใต้ดินถึงชั้นน้ำใต้ดิน ปัจจุบันสถานการณ์การแก้ไขปัญหาทั้งสองปัญหาดังกล่าวขาดประสิทธิภาพ ขาดเอกภาพ ต่างหน่วย ต่างแก้ไขปัญหา ประกอบกับปัญหาใหญ่เกินกว่าที่หน่วยใดหน่วยหนึ่งจะรับผิดชอบแก้ไขให้ลุล่วง ปัญหาจึงถึงขั้นวิกฤติกระทบความมั่นคงด้านสุขภาพอนามัยประชาชน และสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้ประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนรวมตัวกันเดินขบวนเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลรับผิดชอบหาทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเร็ว
นายชวลิต ระบุว่า จากปัญหาโดยสรุปดังกล่าว จึงใคร่เสนอความเห็นต่อการแก้ไข “ปัญหามลพิษ” ทั้งสองปัญหาข้างต้นด้วยการยกระดับเป็น “วาระแห่งชาติ” และถือเป็น “ภัยต่อความมั่นคงของชาติ” ทางด้านสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อม ที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกันแก้ไขปัญหา โดยใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องเข้าควบคุม แก้ไขสถานการณ์ รวมทั้งการบำบัด ฟื้นฟูระบบนิเวศ ดิน น้ำ ให้กลับคืนเข้าสู่ภาวะปกติให้ใกล้เคียงที่สุดเท่าที่จะดำเนินการได้โดยเร็ว ทั้งนี้ควรอาศัยอำนาจนายกฯเป็นศูนย์กลางการสั่งการแบบเบ็ดเสร็จ ดังนี้ 1. การใช้ พ.ร.บ.ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ.2550 เพื่อสร้างเอกภาพในการบัญชาการและระงับเหตุฉุกเฉินในพื้นที่โดยยกระดับการบัญชาการตามมาตรา 31 เสนอให้นายกฯพิจารณาใช้อำนาจตามมาตรา 31 ในกรณีมีสาธารณภัยร้ายแรงอย่างยิ่งต่อสุขภาพอนามัยประชาชนและสิ่งแวดล้อม (ภัยระดับ 4) เพื่อเข้าควบคุมและสั่งการรมว.มหาดไทย ผู้อำนวยการกลางผู้ว่าราชการจังหวัด และส่วนราชการที่เกี่ยวข้องทุกกระทรวง รวมถึงหน่วยงานความมั่นคงและชายแดนให้ปฏิบัติตามคำสั่งอย่างมีเอกภาพ และอนุมัติใช้งบประมาณทดรองราชการเพื่อการระงับภัยและจัดหาน้ำสะอาดให้ประชาชนและภาคการเกษตรได้ทันที
***ควบคุมพื้นที่ปนเปื้อนและจุดผ่านแดน ตามมาตรา 28 และมาตรา 29 โดยมอบหมายให้เจ้าหน้าที่หน้างานใช้อำนาจปิดกั้นพื้นที่เสี่ยง ระงับการใช้น้ำจากแหล่งน้ำผิวดินและบ่อน้ำบาดาลที่ปนเปื้อนสารพิษ รวมถึงอายัดและระงับการเคลื่อนย้ายกากอุตสาหกรรมในพื้นที่จังหวัดปราจีนบุรีและจังหวัดข้างเคียง เพื่อสกัดกั้นไม่ให้สารพิษแพร่กระจายลงสู่ลุ่มน้ำสำคัญและพื้นที่เพาะปลูก
2. การใช้ พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 เพื่อควบคุมผู้ประกอบการไทยและฟื้นฟู ดิน น้ำ และน้ำใต้ดิน โดยใช้อำนาจพิเศษตามมาตรา 9 แม้แหล่งกำเนิดเหมืองแร่จะอยู่นอกราชอาณาจักร แต่เมื่อแร่และผลกระทบเข้ามาในไทย นายกฯ สามารถใช้อำนาจตามมาตรา 9 สั่งการให้ผู้ประกอบการขนส่ง ผู้นำเข้า ผู้ส่งออก หรือโรงงานปลายทางในประเทศไทยหยุดกิจกรรมที่ก่อให้เกิดมลพิษ และจัดทำมาตรการป้องกันการรั่วไหลทันที รวมถึงบังคับใช้กับผู้ก่อมลพิษในพื้นที่จ.ปราจีนบุรี รวมทั้งจังหวัดข้างเคียงอื่น ๆให้รับผิดชอบการขจัดมลพิษภายใต้การกำกับของภาครัฐ
*** ประกาศเขตควบคุมมลพิษ และแผนฟื้นฟู ดิน น้ำ และน้ำใต้ดิน อย่างเป็นระบบ(มาตรา 59,96 และ 97 ให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติประกาศพื้นที่ปนเปื้อนรุนแรงทั้งในภาคเหนือ อีสาน ภาคตะวันออก ข้างเคียง และปริมณฑล กทม.เพื่อดึงงบประมาณจากกองทุนสิ่งแวดล้อมมาจัดทำแผนฟื้นฟูคุณภาพดิน น้ำผิวดิน และน้ำใต้ดินอย่างเร่งด่วน พร้อมจัดทำระบบเฝ้าระวังและรับรองความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อปกป้องอาหารปลอดภัยของไทยในเวทีโลก ตลอดจนรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งจากผู้ประกอบการในไทยที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานที่ก่อมลพิษ
3. บูรณาการกฎหมายศุลกากร การส่งออก และการเจรจาระหว่างประเทศเพื่อตัดวงจรเหมืองแร่ข้ามพรมแดน ควบคุมการนำเข้า – ส่งออก และการผ่านแดน ตาม พ.ร.บ. ศุลกากรพ.ศ.2560 พ.ร.บ.แร่ พ.ศ.2560 และพ.ร.บ.วัตถุอันตราย พ.ศ.2535 อย่างเข้มงวด เพื่อตรวจสอบแหล่งที่มาของแร่แรร์เอิร์ธที่นำเข้าและส่งออก ระงับการผ่านแดนหากพบการปนเปื้อนสารพิษเกินค่ามาตรฐาน
4. ยกระดับการทูตสิ่งแวดล้อม มอบหมายให้กระทรวงการต่างประเทศใช้กลไกทวิภาคีและกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาค เช่น กรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง เพื่อเจรจากับประเทศต้นทางเพื่อระงับหรือจัดระเบียบเหมืองแร่ต้นน้ำ กรณีนี้ เมื่อเหมืองแร่ต้นน้ำอยู่ในพื้นที่อิทธิพลของชนกลุ่มน้อยก็อาจประสานภายในกับประเทศที่มีอิทธิพลเหนือชนกลุ่มน้อยซึ่งมีนักธุรกิจของประเทศตนมาทำธุรกิจเหมืองแร่ยังพื้นที่ใต้อิทธิพลของชนกลุ่มน้อย ดังเช่นเมื่อไม่นานมานี้ ประเทศดังกล่าวได้ส่งผู้ช่วยรัฐมนตรีมาจัดการปัญหาสแกมเมอร์ในพื้นที่อิทธิพลของชนกลุ่มน้อยซึ่งอยู่ชายแดนไทยเป็นผลสำเร็จมาแล้ว
5. การขอรับความร่วมมือทางวิชาการ และเทคโนโลยีการบำบัดฟื้นฟู ดิน และน้ำ จากต่างประเทศ เนื่องจากมลพิษจากเหมืองแร่แรร์เอิร์ธ และขยะพิษจากกากอุตสาหกรรมเคมีมีความซับซ้อนและตกค้างลึกถึงชั้นน้ำใต้ดิน เห็นควรประสานขอความร่วมมือถ่ายทอดเทคโนโลยีการบำบัด ฟื้นฟู พื้นที่ปนเปื้อนไปยังประเทศที่มีประสบการณ์สูงในการจัดการมลพิษทางอุตสาหกรรมและเหมืองแร่ เช่น ประเทศญี่ปุ่น ผ่านองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) ซึ่งเชี่ยวชาญการฟื้นฟูดินปนเปื้อนโลหะหนัก หรือจากสหภาพยุโรป (เยอรมันนี เนเธอร์แลนด์) หรือ สหรัฐฯ (สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อม หรือ US ERA) เพื่อนำนวัตกรรมการล้างดิน การบำบัดน้ำใต้ดิน และการประเมินความเสี่ยงทางสุขภาพมาประยุกต์ใช้ในพื้นที่จริงอย่างมีประสิทธิภาพ
นายชวลิต ระบุอีกว่า ท้ายที่สุดนี้ ขอเรียนว่า ณ สถานการณ์ปัจจุบัน ทุกภาคส่วนควรร่วมมือกันเป็น “วาระแห่งชาติ” ให้กำลังใจผู้ปฏิบัติงาน โดยเฉพาะให้กำลังใจกับประชาชนในพื้นที่ที่ “รับทุกข์” อยู่ ณ ขณะนี้ ควรใผ้กำลังใจอย่างที่สุด ที่สำคัญ หากปัญหาไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกวิธีและทันกับเหตุการณ์ มลพิษเหล่านั้นก็จะตกทอดจากน้ำ อาหาร ที่ดื่มกินเข้าร่างกายโดยตรง ประการสำคัญเป็นที่ชัดเจนว่าหน่วยใด หน่วยหนึ่งไม่อาจแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนและคาบเกี่ยวภารกิจหลายกระทรวงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทางแก้ต้อง Single Command และใช้กฎหมายพิเศษที่ให้อำนาจนายกรัฐมนตรี ตลอดจนการใช้จ่ายงบประมาณที่ทันต่อเหตุการณ์ โปรด “เรียกขวัญ” และ “ความเชื่อมั่น” ทางด้านสุขภาพอนามัยของประชาชนกลับคืนมา และสำหรับในเวทีโลก ที่มักจะมีคำกล่าวว่า ประเทศไทยเป็น “ครัวของโลก” ก็จะหายไป โปรดช่วยกันสร้าง “ความเชื่อมั่น” ทั้งคนไทยและชาวโลกให้กลับคืนมาโดยเร็วเช่นกัน ขอขอบคุณ



